kamulaştırma kanunu 2942 sayılı kanunun 31/b maddesi uyarınca konulan satılamaz şerhinin kaldırılması talebiyle açılan davanın kabulü ve bölge adliye mahkemesi kararının onanması.

Kamulaştırma Kanunu 2942 Sayılı Kanunun 31/b Maddesi Uyarınca Konulan Satılamaz Şerhinin Kaldırılması Talebiyle Açılan Davanın Kabulü ve Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Onanması.

Özet: Bir taşınmaz maliki, Kamulaştırma Kanununun 31/b maddesi uyarınca tapu kaydına konulan ve idarenin altı ay içinde kamulaştırma bedeli tespiti davası açmaması nedeniyle terkini talep ettiği şerhin kaldırılması davasında, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne ilişkin kararını onayan istinaf mahkemesi kararı üzerine davalı idarenin temyiz itirazları üst mahkeme tarafından reddedilerek, şerhin terkinine yönelik hukuka uygun bulunan bölge adliye mahkemesi kararı onanmıştır.

5. Hukuk Dairesi 2025/6227 E. , 2026/1602 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/1392 Esas, 2024/2940 Karar

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 7. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/226 Esas, 2023/691 Karar

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının maliki olduğu Antalya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 135 71... parsel sayılı taşınmazda müvekkil hissesine 2942 sayılı Kanun'un 31/b maddesi uyarınca şerh konulduğunu, davalı idare tarafından söz konusu şerhin kaldırılması için herhangi bir işlem yapılmadığını, müvekkilinin taşınmazı üzerinde tasarruf yetkisini kullanamadığını, bu nedenlerle taşınmazdaki müvekkiline ait hisse üzerinde bulunan 31/b şerhinin kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, dava konusu taşınmazda davalı idare lehine konulan şerhin kaldırılmasına verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma işlemlerinin usulüne uygun olarak tamamlandığını, kamulaştırmanın kesinleştiğini belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu taşınmazın tapu kaydına 13.08.1992 tarihli ve ... yevmiye numaralı 31/b madde şerhi konulduğu, dosya arasında bulunan tapu kaydına göre davaya konu şerhin tapu kaydında da yer aldığı, ancak şerhin konulduğu tarihten itibaren altı ay içerisinde davalı idarece 2942 sayılı Kanun'un10 uncu maddesi uyarınca kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil istemli dava açılmadığından 2942 sayılı Kanun'un 7/son maddesinde öngörülen koşulların gerçekleştiği, tapu kaydında 2942 sayılı Kanun'un 31/b maddesi uyarınca taşınmazın devrini engelleyecek şekilde, davalı idarenin yazısı üzerine konulmuş olan "satılamaz" şerhinin yer aldığı, belirtilen nedenlerle davacının eldeki davayı açmakta hukuki yararı bulunduğundan İlk Derece Mahkemesince şerhlerin terkinine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince dava konusu taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.