Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin trafik kazası kaynaklı maddi ve manevi tazminat davası istinaf başvurularını incelediği karar.
Özet: Bu istinaf kararı, 14/03/2023te meydana gelen yaralamalı trafik kazasında motosiklet sürücüsü ve yolcusunun yaralanması üzerine açılan maddi ve manevi tazminat davasına ilişkin ilk derece mahkemesi kararının, tüm taraflarca istinaf edilmesi sonucu yapılan incelemeyi konu almakta olup; davacılar, hastane, tedavi, geçici ve kalıcı iş göremezlik ile manevi zararlarının kusurlu şoförler, araç sahibi şirket ve sigorta şirketlerinden faiziyle tahsilini talep ederken, davalılar kusur oranlarının belirlenmesi, maluliyet raporlarının usulüne uygun tespiti, manevi tazminatın fahişliği ve davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının hukuki yarar yokluğu gibi çeşitli gerekçelerle davanın reddini istemiştir.
T.C.
ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ13. HUKUK DAİRESİTÜRK MİLLETİ ADINAİSTİNAF KARARIİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ:ANTALYA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ:16/12/2025DAVA:Maddi ve Manevi Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklanan)KARAR TARİHİ:02/06/2026KARAR YAZIM TARİHİ:22/06/2026Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacılar vekili, davalı ... Sigorta AŞ vekili, davalı ... vekili, davalı ... Sigorta AŞ vekili ve davalı ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜDAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 14/03/2023 tarihinde davalı ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi adına kayıtlı, davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın yine aynı istikametten arkadan gelen davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın önde duraksayan ... plakalı araca çarpmamak için direksiyon hakimiyetini kaybederek karşı şeride geçmesi sonrası davacının sevk ve idaresindeki ... plakalı motosiklete çarpması sonucu yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrası davacı ...'nin ve yolcu olarak bulunan davacı ...'nın yaralandığını, davacının kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığını, davalı ... ve ...'ın kural ihlallerinin bulunduğunu beyanla davacı ... yönünden 1.000,00 TL hastane ve tedavi masrafının, 1.000,00 TL geçici iş göremezlik, 98.000,00 TL kalıcı iş göremezlik tazminatının; davacı ... yönünden 1.000,00 TL hastane ve tedavi masrafının, 1.000,00 TL geçici iş göremezlik, 98.000,00 TL kalıcı iş göremezlik tazminatının davalılar ..., ... ve ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi yönünden olay tarihinden, davalı sigorta şirketleri yönünden limiti aşmamak üzere temerrüt tarihi itibari ile avans faizi ile müşterek ve müteselsilen tahsiline, ayrıca maddi tazminatın ... AŞ ve ... Sigorta AŞ limitlerini aşması halinde davalı ... Sigorta AŞ'nin sadece aşan kısım yönünden diğer davalılar ile müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasını, davacı ... için 250.000,00 TL manevi, davacı ... için 150.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ..., ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi ve ... Sigorta AŞ'den kasko-poliçe limitini aşmamak üzere tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davacılar vekili, 20/08/2025 tarihli değer arttırım dilekçesinde; müvekkili ... için; daha sonra arttırılmak üzere 1.000,00 TL olan geçiçi iş göremezlik dönemi tazminatı talebinin, artırarak faizi ile birlikte 218.603,88TL'nin, 98.000,00 TL olan kalıcı iş göremezlik dönemi tazminatı talebini artırarak faizi ile birlikte 4.487.965,02 TL'nin 1.000,00 TL olan hastane/tedavi/bakıcı gideri talebini artırarak faizi ile birlikte 45.016,00 TL'nin, (davalılar ..., ... ve ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi yönünden olay tarihi olan 14/03/2023 tarihinden, davalı ... AŞ yönünden temerrüde düşürüldüğü tarih olan sigorta şirketine yazılı başvuru tarihi 20/06/2023, davalı ... Sigorta AŞ yönünden aynı şekilde temerrüt tarihi olan 19/06/2025 tarihinden, ... Sigorta AŞ yönünden temerrüt tarihi olan 21/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve yine ... Sigorta AŞ yönünden ... AŞ ve ... Sigorta AŞ'nin poliçe limitini aşan kısım yönünden sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.DAVALI CEVABININ ÖZETİ:Davalı ... Sigorta AŞ vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunup bulunmadığı, var ise kusur oranı konusunda uzman bilirkişi marifeti ile belirlenmesi gerektiğini, davacının kalıcı sakatlık tazminatı açısından sorumluluğun kazaya karışan aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı ... Sigorta AŞ'ye ait olacağını, maluliyet raporunun Adli Tıp 3. İhtisas Dairesi tarafından Erişkinler için Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak tespit edilmesini talep ettiklerini, manevi tazminat talebinin fahiş olduğunu, müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini beyanla davanın reddini istemiştir.Davalı ... AŞ vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davaya konu olayda meydana gelen kazaya ilişkin zarar kalemleri; eksper raporu, faturalar ve kazaya ilişkin sair belgeler ile belirlenebilir nitelikte olup, davacı yanın işbu davayı belirsiz alacak davası olarak açmasında hukuki yarar bulunmadığını, bu bahisle işbu davanın usulden reddi gerektiğini, soruşturma dosyasının bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini, bakıcı, tedavi ve geçici iş göremezlik giderlerinden sorumlulukları olmadığını, usulüne uygun taraflarına başvuru yapılmadığından dava şartı eksikliği nedeniyle davanın reddi gerektiğini, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, hatır taşıması ve müterafik kusur indiriminin ayrı ayrı olarak hesaplanması gerektiğini, tazminat hesaplamasının zorunlu mali mesuliyet sigortası genel şartlarına göre yapılması gerektiğini, tazminat miktarının bilirkişi tarafından hesaplanması gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.Davalı ... Sigorta AŞ vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; her iki taraf için sürekli maluliyet oluşmadığından haksız davanın reddi gerektiğini, kusur durumunun tespiti gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri, tedavi gideri ve hastane masraflarının poliçe kapsamında olmadığını, tazminat hesaplamasının aktüer sıfatına sahip bilirkişiler tarafından ZMMS genel şartları çerçevesinde yapılması gerektiğini, maluliyete ilişkin usulüne uygun rapor alınması gerektiğini, hesaplamada TRH-2010 mortalite tablosu ve 1,8 teknik faiz esas alınması gerektiğini, davacının müterafik kusuru nedeniyle indirim yapılması gerektiğini, davacıların SGK'dan veya çalıştığı kurumdan herhangi bir tazminat ve yardım alıp almadığı hususunun sorularak alınmışsa bu miktarın mahsup edilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmekle birlikte ancak dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilebileceğini, taleplerin gerçek dışı ve fahiş olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.Davalı ... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; somut kaza olayında davacının davasında haksız ve kötü niyetli olduğunu, Kaş Cumhuriyet Başsavcılığının soruşturma dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, davacının içinde bulunduğu araç sürücüsünün kusuru ve bahse konu aracın her türlü fiziki durumunun da mahkemece göz önünde bulundurulması gerektiğini, manevi tazminat talebinin fahiş olduğunu, kaza tarihinden itibaren faiz isteminin hukuka aykırı olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.Davalı ... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... plakalı otomobili ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi isimli şirketten 5 günlüğüne kiraladığını, dava konusu kazanın meydana geldiğini, davalı ...'ın kazada asli kusurlu olduğunu, davacıların herhangi bir engel durumlarının bulunmadığını, davacı ...'ın yolcu konumunda olup kaza günü 16 yaşında olduğunu, koruyucu tertibat kullanıp kullanmadığının tespit edilemediğini, müvekkilinin kiraladığı aracın hem manevi tazminatına ilişkin kasko klozu bulunduğunu, Kaş Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyasında iddianame düzenlenmediğini, ceza yargılamasının başlamadığını, ceza dosyasının bekletici mesele yapılmasını, kusur yönünden alınacak raporda uzman mütalaasının dikkate alınması gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.Davalı ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... plakalı aracı davalı ...'a uzun dönem kiralandığı, uzun süreli kira sözleşmesi ile kiraya verildiğinden araç malikinin işleten sıfatının kalmadığını, müvekkili yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, davacıların kask kullanıp kullanmadığının tespiti gerektiğini, aracın ... Sigorta AŞ tarafından ZMMS yapıldığını, ... Sigorta AŞ yönünden kasko klozu bulunduğunu, araç kiralayan davalı ...'ın savcılık dosyasında tali kusurlu olduğunun tespit edildiğini beyanla davanın reddini istemiştir.DELİLLER:Kaş Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası, Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Kurulu raporu, Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Dairesi raporu, aktüerya bilirkişisi raporu, tüm dosya kapsamı.İDM KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; toplanan deliller, ATK kusur ve maluliyet raporları ve doktor aktüerya raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...'ın %80 oranında, davalı sürücü ...'ın %20 oranında kusurlu oldukları, davacı sürücü ...'nin herhangi bir kusurunun bulunmadığı, davacı ...'nın ATK 2. İhtisas Dairesi'nin 11/12/2024 tarihli raporuna göre engellilik oranının %31 (yüzdeotuzbir) olduğu, iyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 18 (onsekiz) aya kadar uzayabileceği, başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı, ancak iyileşme süresi içerisinde 2 (iki) ay boyunca başka birisinin yardımına ihtiyaç duyabileceği, davacı ...'ın engellilik oranının %0 (yüzdesıfır) olduğu, iyileşme süresinin kaza tarihinden itibaren 3 ay kadar uzayabileceği, başka birisinin sürekli veya geçici olarak bakımına muhtaç durumda olmadığının belirtildiği, hükme esas alınan doktor aktüerya bilirkişisi raporuna göre davacı ... 'nın geçici iş göremezlik tazminatının 218.603,88 TL, kalıcı iş göremezlik tazminatın 4.487.965,02 TL ve SGK dışı tedavi giderinin 45.016,00 TL olduğu, davacı ...'ın geçici iş gücü kaybından kaynaklanan maddi zararı 18 yaşın altında çalışmadığından zararı olmadığı, sürekli iş gücü (efor) kaybı oluşmadığından maddi zararı olmadığı, SGK dışı tedavi giderinin 1.000,00 TL olduğu gerekçesiyle; davacı ...'nın maddi tazminat yönünden; davanın kısmen kabulü ile 218.603,88 TL geçiçi iş göremezlik, 4.487.965,02 TL kalıcı iş göremezlik, 45.016,00 TL tedavi ve bakıcı gideri olmak üzere toplam 4.751,584,90 TL maddi tazminattan davacının kaza esnasında kaskının bulunmaması nedeniyle %20 müterafik kusur indirimi yapılarak 3.801.267,95 TL maddi tazminatın davalılar ..., ..., ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi yönünden 14/03/2023 kaza tarihinden itibaren, davalı ... AŞ yönünden 25/08/2023 temerrüt, davalı ... Sigorta AŞ yönünden 25/08/2023 temerrüt ve davalı ... Sigorta AŞ yönünden 21/08/2023 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’ye ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, (... AŞ‘nin 1.000.000 TL poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla, ... Sigorta AŞ'nin olay tarihi itibariyle geçerli olan kaza başına ölüm ve sakatlık teminatı klozu limiti 1.200.000 TL ve sağlık gideri teminatından 36.012,80 TL sorumlu olmak kaydıyla, ... Sigorta AŞ yönünden ise sorumluluğun ... plaka sayılı araca ait Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan ve kendi poliçe limitlerine göre belirlenen 1.565.255,15 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) manevi tazminat davası yönünden; davanın kısmen kabulü ile; 75.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... Sigorta AŞ yönünden 21/08/2023 temerrüt tarihinden, davalılar davalılar ..., ..., ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi yönünden 14/03/2023 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizinden sorumlu olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ...’ın maddi tazminat davası yönünden; davacının sürekli iş göremezlik zararına dayalı maddi tazminat talebi yönünden davanın reddine, davacının geçici iş göremezlik zararına dayalı maddi tazminat talebi yönünden davanın reddine, davacının tedavi ve yol giderleri zararları yönünden davanın kabulü ile 1.000,00 TL tazminatın davalılar ..., ..., ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi yönünden 14/03/2023 kaza tarihinden itibaren, diğer davalılar ... AŞ yönünden 25/08/2023 temerrüt, ... Sigorta AŞ yönünden 25/08/2023 temerrüt ve ... Sigorta AŞ yönünden 21/08/2023 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...’ya ödenmesine, manevi tazminat davası yönünden; davanın kısmen kabulü ile 20.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... Sigorta AŞ yönünden 21/08/2023 temerrüt tarihinden, davalılar ..., ..., ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi yönünden 14/03/2023 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizinden sorumlu olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.İSTİNAF NEDENLERİ: Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı ... yönüyle maluliyetinin olmadığının ve iyileşme süresinin 3 aydan çok daha uzun sürmesine karşın 3 ay olduğunun belirtilmesi haksız ve hukuka aykırı olması nedeniyle itiraz edilerek Adli Tıp Üst Kurulundan rapor alınmasının talep edildiğini, ancak ilk derece mahkemesince sürekli iş göremezlik zararına dayalı ve geçici işgöremezlik zararına dayalı tazminat taleplerinin reddine karar verildiğini, müvekkili hakkında yalnızca 1.000,00 TL tedavi ve yol giderine hükmedilmesinin de haksız olduğunu, müvekkili aleyhine 45.000,00 TL karşı vekalet ücretinin de haksız ve hukuka aykırı olduğunu, hükmedilen manevi tazminatın davacının çekmiş olduğu acıları bir nebze dahi olsa telafi etmekten çok uzak olduğunu, müvekkilinin kask takmadığına ilişkin tespitin hukuka aykırı olduğunu, kazanın şiddeti ile müvekkilinin kaskının başından fırlamış olduğunun mümkün olduğunu, müvekkilinin kazadan etkilenmesi ve psikolojisinin bozulması hususları değerlendirildiğinde hükmedilen manevi tazminatın düşük olduğunu, adli yardım talebinde bulunduğunu, bu nedenle müvekkilinin istinaf harç ve masraflarından muaf tutulmasını talep ettiklerini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulünü istemiştir.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararında kusur tenzili yapılmaksızın hüküm kurulduğunu, kazaya karışan araç sürücülerinin kusuru oranında zarara ilişkin hesaplama yapıldığında davacının zararının trafik sigortası teminat limitlerinde kaldığını, müvekkilinin kullanmış olduğu ... plakalı otomobilin zorunlu mali mesuliyet sigortasının ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden 1.200,000 TL, kazaya asıl sebebiyet veren %80 kusurlu ...'ın kullandığı ... plakalı otomobilin Zorunlu Mali Mesuliyet sigortacısının ... Anonim Şirketi yönünden ise 1.000.000 TL'ye karar vermesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, talep edilen tazminat miktarlarının fahiş derecede yüksek olduğunu, davacı iki taraf için de sürekli maluliyet oluşmadığından haksız davanın reddi gerektiğini, yerleşik Yargıtay kararları uyarınca faizin dava tarihinden itibaren hükmedilmesi gerektiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.Davalı ... Sigorta AŞ vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen hükmün haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin maddi zararının zorunlu mali mesuliyet sigortasından karşılanması gerekeceğinden ilk derece mahkemesi kararının taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili şirketin poliçe sorumluluğunun poliçe üzerinde yazılı azami teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere, poliçede yazılı öz şartlar ve İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası genel şartları kapsamında sınırlı olduğunu, davacıların kalıcı sakatlık, geçici iş göremezlik, bakıcı gideri, tedavi giderleri tazminatı açısından sorumluluğun kazaya karışan aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı ... Sigorta Anonim Şirketi'ne ait olmasına rağmen müvekkili şirket yönünden haksız ve hukuka aykırı olarak hüküm kurulduğunu, hükmedilecek manevi tazminatta sigortalı araç sürücüsünün kusurunun gözetilmesi, bu oranda sınırlı olarak müvekkili şirketin sorumluluğuna hükmedilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin vekalet ücreti ve yargılama giderleri yönünden sorumluluk kapsamındaki tutar ile orantılı sınırlı tutulması gerekirken tamamından sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.Davalı ... Sigorta AŞ vekili istinaf dilekçesinde özetle; kusur oranına göre sorumluluk sınırının belirlenmemesi ve tahsil hükmünün belirsizliğinin hatalı olduğunu, yargılama giderleri ve vekalet ücretinden poliçe limiti oranında sorumlu tutulması gerekirken bu giderlerin tamamından müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı giderleri için sağlık gideri teminatından tazmin edileceğinin belirlendiğini, ancak bu değerlendirmenin hukuka aykırılık teşkil ettiğini, sigorta şirketlerinin ancak limitle sorumlu olduğunu ve bu limit kapsamında yargılama giderlerinin de girdiği hususunun sabit olduğunu, ilk derece mahkemesinin sorumlu olduğu tutarın fazlasından müvekkili şirketi sorumlu kılmasının haksız olup taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.Davalı ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince kusur tenzili yapılmaksızın hüküm kurulduğunu, kazaya karışan araç sürücülerinin kusuru oranında zarara ilişkin hesaplama yapıldığında davacının zararının trafik sigortası teminat limitlerinde kaldığını, müvekkili şirket sürücüsünün kullanmış olduğu ... plakalı otomobilin zorunlu mali mesuliyet sigortası ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden 1.200,000 TL, kazaya asıl sebebiyet veren %80 kusurlu ...'ın kullandığı ... plakalı otomobilin Zorunlu Mali Mesuliyet sigortacısı ... Anonim Şirketi yönünden ise 1.000.000 TL'ye karar vermesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, faizin dava tarihinden itibaren hükmedilmesi gerektiğini, yasal faiz verilmesinin gerektiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.Davalı ... vekili istinaf talebinde bulunmuş ise de, Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 16/12/2025 tarihli ek kararı ile; davalı vekilinin süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurma harcını, istinaf karar harcını yatırmadığı ve sürenin 02/03/2026 günü mesai bitiminde dolduğu gerekçesiyle davalı ... vekili tarafından istinaf edilmemiş sayılmasına karar verilmiştir.İSTİNAFA CEVAP: Davacılar vekili ... Sigorta AŞ'nin istinafına cevap dilekçesinde özetle; davalıların haksız ve mesnetsiz istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesi gerektiğini, kusur oranına ilişkin zarara ilişkin hesaplama yapıldığında davacının zararının trafik sigortası teminat limitinde kaldığını, söz konusu iddiaların tamamı haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davalıların müvekkillerinin uğradığı zarardan müşterek ve müteselsil olarak sorumlu olduklarını, davalı ... Sigorta AŞ'nin istinaf taleplerinin açıkça haksız ve hukuka aykırı olduğunu, yalnızca müvekkillerinin alacağına kavuşmasını geciktirmek maksadıyla taşıdığını, davalı kasko sigortacının, müvekkili ... yönünden manevi zararlardan sorumlu olmasında yasaya aykırı bir yön bulunmadığını, manevi zararın da, tıpkı maddi zarar gibi trafik kazasından kaynaklanmakta olup, KTK ve TBK'da maddi/manevi zarar ayrımı yapılmaksızın zarardan tüm sorumluların müşterek/müteselsil sorumlu olduğunun belirtildiğini, bu nedenle söz konusu istinaf sebepleri de haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davalı sigorta şirketinin maddi tazminatın ferilerine yönelik istinaf sebeplerinin de hukuka aykırı olduğunu beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.Davacılar vekili ... Sigorta AŞ'nin istinafına cevap dilekçesinde özetle; öncelikle haksız ve mesnetsiz, kötü niyetli istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerektiğini, davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu iddia ettiğini, davalı ... Sigorta'nın müvekkillerinin zararından müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunu, istinaf başvurusunun yalnızca müvekkillerinin alacağına kavuşmasına geciktirmek maksadı ile yapıldığını, sigorta şirketlerinin asıl alacak miktarından sigorta poliçe limi ile sorumlu olmakla birlikte asıl alacağa işlemiş ve işleyeccek faiz ve her türlü ferilerinden sigorta poliçe limitine oranla sorumlu olduğunu beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.Davacılar vekili davalı ...'ın istinafına cevap dilekçesinde özetle; davalı istinaf dilekçesinde, müşterek ve müteselsil sorumluluk kurallarına ve kanuna tamamen aykırı bir biçimde kusurlu araç sürücüsü olmasına karşın, davalı sigorta şirketlerinin sorumluluk tutarını aşan kısımdan kusur oranı ile sorumlu olacağını iddia ettiğini, davalı müvekkillerinin uğradığı zarardan davalıların müşterek ve müteselsil olarak sorumlu olduğunun tartışmasız olduğunu, hükmedilen manevi tazminatın dava konusu kazada müvekkillerinin uğradığı zarara göre düşük olduğunu, davalının istinaf taleplerinin hiçbir yasal dayanağı olmadığını, bilirkişi raporuna yönelik istinaf taleplerinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.Davacılar vekili ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi vekilinin istinafına cevap dilekçesinde özetle; uğranılan zararın, birden fazla motorlu araç işleteni tarafından verilmiş ise, zararda kusur bulunanlar bu zarardan sorumlu olduklarını, burada tüm davalıların zararın tamamından sorumlu olduklarını, kusur oranında sorumluluğun iç ilişkide olduğunu, davalı ...'in zararın tamamından müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunu, ilk derece mahkemesince bu hususa riayet edilerek hüküm tesis edildiğini, davalı tarafın manevi tazminat miktarının fahiş olduğuna yönelik talebinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davalının maluliyet durumunun Adli Tıp Kurumu raporu ve dosya içerisindeki diğer belgeler ile açıkça tespit edildiğini, davalının faiz talebine yönelik istinaf taleplerinin hukuka aykırı olduğunu, davalının bilirkişi raporuna yönelik istinaf taleplerinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.G E R E K Ç EUyuşmazlık, trafik kazasına bağlı yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bedensel zarara uğrayanların aynı kanunun 54. maddesi gereğince maddi tazminat ve aynı kanunun 56/1 maddesi gereğince manevi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.Davalıların maliki ve sürücüsü olduğu araçların neden olduğu kaza sonucu davacı ...'nın sevk ve idaresindeki motosiklete çarpması sonucu davacılar yaralanmış, bu nedenle de maddi ve manevi tazminat talep etmiş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davacı ...'nın maddi ve manevi tazminat yönünden davasının kısmen kabulüne, davacı ...'ın sürekli ve geçici iş göremezlik taleplerinin reddine, tedavi ve yol giderleri zararlarının kabulüne, manevi tazminat davasının kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davacılar vekili, davalı ... vekili, davalı ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi vekili, davalı ... Sigorta AŞ vekili ve davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;1-Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın; sürücüsü davalı ..., kayıtlı maliki davalı ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi, trafik sigortacısı davalı ... Sigorta AŞ ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı davalı ... Sigorta AŞ'dir.Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın, sürücüsü ve kayıtlı maliki davalı ... ve trafik sigortacısı ise davalı ... AŞ'dir.Trafik kazasının meydana gelmesinde ... plaka sayılı araç sürücüsü davalı ... %20 oranında, ... plaka sayılı araç sürücüsü davalı ... %80 oranında kusurlu olup, ... plaka sayılı motosiklet sürücüsü davacı ...'nin bir kusuru bulunmamaktadır.TBK'nın 61, 162/2 ve 163. maddeleri gereğince haksız fiilden doğan zararlarda müteselsil sorumlularının tamamı, zarar görenin kusuru düştükten sonra diğer tazminat sorumluları ile kendi kusuru ile bağlı olmaksızın kalan tazminat borcunun tamamından sorumlu olduğundan, davalıların kusurları oranında tazminata hükmedilmesi gerektiği yolundaki istinaf itirazlarına itibar edilmemiştir.2-Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Dairesi'nin 11/12/2024 gün ve ... karar nolu raporuna göre davacı ...; %31 engelli olacak, 18 aya kadar iyileşme süresi uzayacak ve iyileşme süresi içerisinde 2 ay boyunca başka birisinin yardımına ihtiyaç duyabilecek derecede yaralanmıştır.Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Dairesi'nin 11/12/2024 gün ve ... karar nolu raporuna göre ise davacı ...; engel hali olmayacak, 3 aya kadar iyileşme süresi uzayacak, başka birisinin sürekli veya geçici olarak bakımına muhtaç durumda olmayacak derecede yaralanmıştır.Her iki raporun 14/03/2023 kaza tarihinde yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre hazırlandığı görüldüğünden, davacıların engellilik oranları ve iyileşme sürelerine yönelen istinaf itirazları ile yeni bir rapor alınmasına yönelen istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.3-İhtiyari Mali Mesuliyet sigortası bir sorumluluk sigortası olup 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun Sigorta Hukukunu düzenleyen 6. Kitabının (1401-1520) 1473-1482. maddeleri arasında düzenlenmiştir.Somut olayda, davacılar vekili, davalı ... Sigorta AŞ nezdinde dar kapsamlı kasko sigortası ile sigortalanan ... plaka sayılı aracın neden olduğu kaza sonucunda müvekkillerinin yaralandığını ve maluliyetinin olduğunu belirterek aracın kasko sigorta poliçesini düzenleyen aynı zamanda Karayolları İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası kapsamında manevi tazminat klozu olan davalı ... Sigorta AŞ'den ve kazaya neden olan ... plakalı ve ... plakalı araçların maliki, sürücüsü ve ZMMS sigortacısı olan diğer davalılardan manevi tazminat talep etmektedir.Davalı ... Sigorta AŞ tarafından düzenlenen dar kapsamlı kasko sigorta poliçesi incelendiğinde; Karayolları İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası kapsamında manevi tazminat klozu 200.000,00 TL ile sınırlı olduğu ve her halükarda kişi başı bedeni zarar tutarının %50'sini aşamayacağı belirtilmiştir.Yine aynı klozda bedeni zarar tutarı; "olay tarihi itibariyle geçerli olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının Sakatlık Tazminatları Hesaplaması başlıklı Ek 2 ve Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hesaplaması başlıklı Ek 3 de yer alan genel şart hesaplama kriterlerine göre hesaplanacak olan tazminattır." olarak tanımlanmıştır.Bahsi geçen genel şartların Ek 2 tablosu incelendiğinde geçici iş görmezlik zararlarının da sakatlık tazminatı hesaplaması içerisinde bulunduğu görülmektedir. Her ne kadar davacı ...'a yaş küçüklüğü ve her hangi bir geliri bulunmadığı gerekçesiyle geçici iş görmezlik tazminatı takdir edilmemiş ise de, bu davacının gerçekte bedeni zarar görecek ve 3 ay kadar çalışamayacak derecede yaralandığı gözetildiğinde hakkaniyet gereği ihtiyari mali mesuliyet sigortası manevi tazminat klozundan pay ayrılması gereklidir. 04/04/2007 doğum tarihli olan davacı ..., 14/03/2023 tarihi itibariyle 15 yaş 11 ay 10 günlüktür. Olay tarihi ile iyileşme süresinin son bulduğu 14/06/2023 tarihleri arasında asgari ücret aylık 8.506,80 TL olduğundan, bu tarih aralığında 25.520,40 TL varsayımsal bedeni zararı bulunmaktadır. İhtiyari mali mesuliyet sigortasındaki kısıtlamaya göre manevi tazminat miktarı kişi başı bedeni zararın %50'ini aşamayacağından davalı ... Sigorta AŞ davacı ... için takdir edilen manevi tazminattan 12.760,20 TL ile sorumlu tutulması gerekirken, ilk derece mahkemesince böyle bir ayrım yapılmadan 20.000,00 TL manevi tazminatın tamamı ile sorumlu tutulması yerinde görülmemiştir.4-Gerek zorunlu mali mesuliyet sigortacısı ve gerek ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının (zorunlu mali mesuliyet sigortasının aşan kısmı sonrasında) sorumluluğu kendi sigorta poliçesindeki limitler oranındadır. İlk derece mahkemesince de sigorta şirketlerinin tazminat sorumluluğuna karar verilerken sorumlu olduğu miktarlar açıkça hüküm fıkrasında gösterilmiştir. Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davalarında sigorta şirketinin poliçe limitiyle sınırlı olarak sorumlu olduğu gözetildiğinde, poliçe limitini aşacak şekilde tazminata hükmolunması durumunda sigorta şirketinin davanın harç ve vekalet ücretinden, belirlenecek poliçe limiti oranında sorumlu tutulması gerekmektedir. Oysa, ilk derece mahkemesince davalı sigorta şirketleri yönüyle böyle bir ayrım yapılmamış, hükmedilen tazminat miktarları nispetinde harç ve vekalet ücreti ile sorumlu tutulmuş olup, böyle bir sorumluluk usul ve yasaya aykırı düşmüştür.5-Yargıtay yerleşmiş kararlarına göre kaza tarihi itibariyle tazminat hesabının; TRH 2010 Yaşam Tablosu kullanılması ve işleyecek (bilinmeyen) devre hesaplamasında her yıl için gelirin %10 artırılıp %10 iskonto edilmesi esasına dayanan progresif rant yönteminin uygulaması suretiyle yapılması gereklidir. İlk derece mahkemesince de hükme esas alınan aktuer bilirkişi raporunda aynı yöntemin uygulanması suretiyle tazminat hesabı yapıldığı, davacı ... yönünden geçici iş göremezlik tazminatı hesabının 18 yaşını tamamladığı tarihten itibaren başlatıldığı, davalı sigorta şirketleri yönüyle teminat limitleri ile sınırlı olarak karar verildiği, tedavi ve bakıcı giderlerinin tedavi (sağlık) klozundan karşılanmasına hükmedildiğinin anlaşılmasına göre davalılar vekilinin aksi yöndeki istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir.6-Türk Borçlar Kanunu'nun 117/2 maddesi gereğince haksız fiillerde temerrüt fiilin işlendiği tarihte oluşur. Bu nedenle davacı tarafın maddi ve manevi tazminat için olay tarihinden faiz talep etmesine yasal bir engel bulunmamaktadır.Bunun gibi, davalı sigorta şirketleri yönüyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 99/1 maddesi ile ZMSS Genel Şartları'nın B.2. maddesi uyarınca, rizikonun ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüdün gerçekleştiği ve davalının temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulü gerekir.Bu itibarla davalı sürücü ve işleten davalılar yönüyle kaza tarihi, davalı sigorta şirketleri yönüyle kendi temerrüt tarihleri itibariyle faize hükmedilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön görülmemiştir.7-Kaza tespit tutanağında davacı ...'nın kaskının takılı olarak işaretlendiği, olay yerinde kırık bir kask olduğunun anlaşıldığı, dosya içerisindeki adli tıp raporuna göre davacı ...'nın dişlerinin kırıldığı ve burun eğriliğinin bulunduğu, ancak kafa kemik ve kaidesinde kırıkların bulunmadığı, maluliyetinin büyük oranda periferik sinir yaralanması (beyin ve omurilik dışındaki sinirlerin kesilmesi, sıkışması ve gerilmesi) sonucu oluştuğu, davacının kask taktığının anlaşılmasına göre ilk derece mahkemesince bu davalı yönündün müterafik kusur indirimi yapılması doğru görülmemiştir.8-Dava dilekçesiyle davacı ... için; 1.000,00 TL geçici iş görmezlik tazminatı, 1.000,00 TL tedavi ve yol gideri ile bakıcı gideri ve 98.000,00 TL sürekli iş görmezlik tazminatı olmak üzere toplam 100.000,00 TL maddi tazminat talep edilmiş, ilk derece mahkemesince maddi tazminat davası kısmen kabul edilerek 1.000,00 TL tedavi giderine yönelen maddi tazminatın davalı taraftan tahsiline, geçici ve sürekli iş görmezlik tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, maddi tazminat davası nedeniyle davacı ... lehine 1.000,00 TL, davalılar lehine ise 45.000,00 TL nispi vekalet ücreti takdir edilmiştir.İlk derece mahkemesi karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/3 maddesi gereğince "Maddi tazminat istemli davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına bu Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez." hükmü dikkate alındığında, davacı ...'nın ret edilen maddi tazminat davası nedeniyle davalılar yararına 1.000,00 TL nispi vekalet ücreti takdiri gerekirken, fazla olacak şekilde 45.000,00 TL nispi vekalet ücretine hükmedilmesi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne aykırı düşmüştür.9-Tazminat hesabının mesleği doktor olan bilirkişi tarafından yapıldığı ve belgelendirilmeyen ve SGK sorumluluğunda bulunmayan tedavi gideri yönünden de mütalaada bulunduğu, davacı tarafın hesap edilen tedavi giderinden daha fazla masraf yaptıklarına dair belge sunamadıkları dikkate alındığında, tedavi gideri tazminatı hesabına yönelen istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir.10-Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesi hükmüne göre hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.Davacı ... yönüyle somut olayda, olay tarihi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davacı ...'nın kusursuz olması, %31 oranında maluliyeti, 18 aylık iyileşme süresi, tedavi sürecine katlanması, davalı sürücülerin kazanın meydana gelmesinde kusurlu olmaları, paranın satın alma gücü, günün ekonomik koşulları ve yukarıda açıklanan ilkeler dikkate alındığında, ilk derece mahkemesince davacı ... için takdir edilen manevi tazminat miktarı eylemin niteliği ve sonuçlarına göre azdır. Davacı ...'nın manevi zararının giderilmesi amacıyla manevi tazminatın tam kabulü ile 250.000,00 TL'ye artırılması gerekir.Davacı ... yönüyle somut olayda, olay tarihi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davacı ...'ın kusursuz olması, yüzünde sabit iz kalması, 3 aylık iyileşme süresi, tedavi sürecine katlanması, davalı sürücülerin kazanın meydana gelmesinde kusurlu olmaları, paranın satın alma gücü, günün ekonomik koşulları ve yukarıda açıklanan ilkeler dikkate alındığında, ilk derece mahkemesince davacı ... için takdir edilen manevi tazminat miktarı eylemin niteliği ve sonuçlarına göre azdır. Davacı ...'ın manevi zararının giderilmesi amacıyla manevi tazminatın kısmen kabulü ile 30.000,00 TL'ye artırılması gerekir.Dairemizin davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat miktarlarının az olduğunun kabul gerekçesine göre davalıların manevi tazminat miktarlarına yönelen istinaf itirazı kabul görmemiştir.Davalı ... Sigorta AŞ'nin ihtiyari mali mesuliyet sigortası bakımından manevi tazminat sorumluluğu 200.000,00 TL ile sınırlıdır. Dairemizce her iki davacı için toplam 280.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmiştir. Hükmedilen toplam tazminat miktarı poliçe limitini aştığından garame hesabı yapılması gereklidir ve bu hesap yapıldığında davacı ...'nın sigorta poliçe limitinden alması gereken manevi tazminat miktarı 178.571,43 TL, davacı ...'ın sigorta poliçe limitinden alması gereken manevi tazminat miktarı 21.428,57 TL olmaktadır.Ancak davacı ...'ın bedeni maddi zararına göre alması gereken manevi tazminat miktarının 12.760,20 TL olduğu gözetildiğinde, davalı ... Sigorta AŞ'nın, davacı ...'a karşı sorumluluğu 12.760,20 TL, davacı ... karşı sorumluluğu {178.571,43 TL + (21.428,57 TL - 12.760,20 TL)} 187.239,80 TL olarak belirlenmiştir.11-Davacı ...'nın açtığı maddi tazminat davası tedavi giderleri yönüyle ve 1.000,00 TL olacak şekilde kabul edilmiş ve bu tazminattan ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olan davalı ... Sigorta AŞ de sorumlu tutulmuştur. Oysa davalı ... Sigorta AŞ tarafından düzenlenen trafik sigorta poliçesinde sağlık gideri limiti kişi başı 1.200.000,00 TL olup, davacı ... lehine hükmedilen tedavi gideri tazminatı poliçe limitini aşmadığından davalı ... Sigorta AŞ'nin maddi tazminattan sorumlu tutulması yerinde görülmemiştir.12-14/03/2023 kaza tarihi itibariyle zorunlu mali mesuliyet sigortası poliçesi teminat limiti sakatlık teminatı bakımından kişi başı 1.200.000,00 TL'dir. İlk derece mahkemesince davacı ... yönünden maddi tazminat hükmü kurulurken davalı ... Sigorta AŞ 1.200.000,00 TL teminat limiti ile sorumlu tutulmuşken, davalı ... AŞ sigorta poliçesinde yazılı olan 1.000.000,00 TL teminat limiti ile sorumlu tutulmuştur.Davacı ...; kendi aleyhine, davalı ... AŞ lehine olan bu hükme karşı istinaf yasa yoluna başvurmamış, bu hatalı kararı karşı davalı ... vekili ve ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.Esasen bir davalının diğer davalı lehine verilmiş olan hükmü o davalı aleyhine istinaf etme hakkı yok ise de; kazanın meydana geldiği ve davacının yaralandığı olayda yasa gereği davalılar davacıya karşı müteselsilen sorumlu olup aralarındaki münasebet de ihtiyari dava arkadaşlığıdır. Müteselsil borçluluk niteliği itibariyle bölünebilen bir edimin birden fazla borçlusundan her birinin edimin tamamını ifa etmekle yükümlü olduğu bir borçluluk türü olup, borçlulardan birinin edimin tümünü ifa ederek alacaklıyı tatmin etmesi halinde evvelce mevcut olmasa dahi ifayı gerçekleştiren borçlu ile diğer borçlular arasında bir hukuki ilişki doğacaktır. Alacaklıyı tatmin eden bir borçlu, kendisine isabet eden paydan daha fazla bir ödemede bulunduğu takdirde bu fazlalık ölçüsünde diğer borçlulara başvurabilecektir. Bu durum bir borçlunun alacaklıyı tatmin etmesi halinde diğer borçluların da alacaklı karşısında alacaklının tatmin edilmesi ölçüsünde borçtan kurtulmalarının (TBK 166/1 md.) doğal bir sonucudur. Buna bağlı olarak yasa koyucu da alacaklıyı tatmin eden borçlunun kendi payından fazla ödemede bulunması durumunda bu fazlalık ölçüsünde diğer borçlulara başvurabileceğini açıkça düzenlemiştir. (TBK 167/2 md.) Bu şekilde belirlenen hak o borçlunun rücu hakkıdır. Yasa koyucu kendi payından fazla ödemede bulunan bir borçluya tanıdığı rücu hakkını kuvvetlendirmek amacıyla (TBK 168 md) halefiyete de yer vermiştir. Açıklanan maddi hukuk hükümleri usul hukukunda dava olarak tezahür etmektedir. Müteselsil borçlular arasındaki ihtiyari dava arkadaşlığı nedeniyle hükmü istinaf etmeyenler hakkında lehe ya da aleyhe verilen kararın kesinleştiği düşünülebilirse de, kesinleşme sorumluluk davasına ilişkin olup, ardından görülecek rücu davası yönünden, yani borçlular arasındaki iç ilişki yönünden hüküm ifade etmez. Rücu davası dikkate alındığında istinaf eden davalıların diğer davalı sigorta şirketi hakkındaki hükmü istinafta hukuki yararı bulunduğu aşikardır.Zira sorumluluk davasındaki karar kesin hüküm oluşturmaz ise de rücu davası yönünden sorumluluk davasının kararı güçlü delil oluşturmaktadır. Hakkında güçlü delil oluşan davalının rücu davası yönünden sorumluluk davası hükmünü diğer müteselsil borçlu aleyhine temyiz etmesinde hukuki yararı vardır. İhtiyari dava arkadaşlarının sonradan birbirlerine karşı açacakları rücu davasında, esas alınacak mahkeme kararı, ihtilaf henüz önünde iken doğru olarak oluşmalı ve mahkeme davalıların ne oranda sorumlu tutulup tutulmayacaklarını sorumluluk davası sırasında halletmelidir. Bu kabul tarzı rücu davasında haksız yere istinaf edenler aleyhine güçlü delil oluşturmaması yönünden doğru olduğu gibi, usul ekonomisi yönünden de tarafları tatmin edecektir. İstinaf etmeyen tarafların usulü müktesep hakları da mahkemece icrai nitelikte bir hüküm kurulmayacağı, kararın gerekçesinde, haklarındaki karar istinaf edilmediğinden kesinleşen davalının da sorumluluk derecesinin tespit edilmesiyle yetinileceği dikkate alındığında ihlal edilmemiş olacaktır (Bu hususta Yargıtay HGK 2009/16-428-483 sayılı ilamı).Yukarıdaki açıklamalar göz önüne alınarak somut olaya bakıldığında; davacı ... maddi tazminatın müteselsil sorumluluk hükümlerine göre davalılardan tahsili istemiyle iş bu davayı açmış olup ilk derece mahkemesince, davalı ... AŞ hakkındaki davada bu davalının 1.000.000,00 TL maddi tazminat ile sorumlu tutulmasına karar verilmiş, bu davalı hakkındaki hüküm davacı yanca istinaf edilmemiş, sadece davalılar ... ve ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi vekilleri tarafından istinaf edilmiştir. Hükmü istinafa gelmeyen davacı ... ile davalı ... AŞ yönünden 1.000.000,00 TL ile sınırlı sorumluluk hükmü kesinleşmiş ve bu davalı lehine usuli müktesep hak oluşmuş ise de; istinaf eden davalılar ... ve ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi, fazla yaptıkları ödemeyi diğer davalı ... AŞ'den aralarındaki iç ilişkiye göre bunu rücu edebilir.Açıklanan nedenlerle, rücu davası ile borçlular arasındaki iç ilişki ve usul ekonomisi dikkate alındığında kararın istinafından davalılar ... ve ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi'nin hukuki yararının bulunduğunun kabulü zorunlu olduğu gibi hakkındaki karar kesinleşen davalı ... AŞ'nin hükmedilen maddi tazminat yönünden poliçe limiti ile sorumluluğuna ilişkin değerlendirme yapılarak ve taraflar arasındaki iç ilişkide geçerli olmak üzere; (... AŞ yönünden usuli kazanılmış hakkın ihlal edilmemesi gerektiğinden) davalı ... AŞ yönünden icrai nitelikte bir hüküm kurulmayarak sadece, sorumlu olduğu hususunun tespitine yönelik hüküm kurulması gerektiğinden; davacı ...'nın kabul edilen maddi tazminat miktarından davalı ... AŞ'nin 1.200.000,00 TL poliçe limiti ile sorumlu olduğunun tespitine karar verilmesi gerekmiştir.13-Davalı ... Sigorta AŞ'nin toplam teminat limiti 3.000.000,00 TL olup, 200.000,00 TL manevi tazminat miktarı çıkarıldığında geriye limit olarak 2.800.000,00 TL kalmaktadır.İlk derece mahkemesince davacı ...'nin maddi tazminat talebi hakkında hüküm kurulurken; ... Sigorta AŞ yönünden sorumluluğun ... plaka sayılı araca ait zorunlu mali sorumluluk sigortası hadlerinin üzerinde kalan ve kendi poliçe limitlerine göre belirlenen 1.565.255,15 TL ile sınırlı olmak kaydıyla tahsil kararı verilmiştir.İlk derece mahkemesi ... plaka sayılı aracın trafik sigortacısı ... Sigorta AŞ tarafından düzenlenen trafik sigortası haddi üzerinden sorumluluğuna karar vermiş ise de, ... plaka sayılı aracın trafik sigortası olan davalı ... AŞ'nin düzenlediği trafik poliçe limitini de dikkate alarak hüküm kurmuştur. Şöyle ki; müterafik kusur indirimi sonrası 174.883,10 TL geçici iş görmezlik zararı + müterafik kusur indirimi sonrası 3.590.372,02 TL sürekli iş görmezlik zararı = 3.765.255,12 TL maddi tazminattan 1.200.000,00 TL davalı ... Sigorta AŞ trafik sigortası poliçe limiti ve 1.000.000,00 TL davalı ... AŞ trafik sigorta poliçe limiti mahsubu sonrası 1.565.255,15 TL (gerçekte olması gereken 1.565.225,12 TL) olarak bulunmuştur. Ancak ilk derece mahkemesi davacılar yararına hükmettiği toplam 95.000,00 TL manevi tazminatı mahsup etmemiştir.... Sigorta AŞ'nin teminat sorumluluğu miktarına karşı gerek davacılar ve gerek diğer davalılar istinaf yasa yoluna başvurmadığından, 1.565.255,15 TL sorumluluk miktarı davalı ... Sigorta AŞ yönüyle kazanılmış hak haline gelmiştir.Ancak Dairemizce davacı ...'nin yaralanması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılmamasına karar verilmiştir. Bu davacının geçici ve sürekli iş görmezlik zararı toplamı 4.706.568,90 TL'dır. İlk derece mahkemesi kararındaki hesap yöntemi ile bağlı kalındığında ... Sigorta AŞ'nin sorumluluğu; 4.706.568,90 TL - 2.200.000,00 (1.200.000,00 TL + 1.000.000,00 TL) TL = 2.506.568,90 TL'dir,2.506.568,90 TL teminat sorumluluğundan Dairemizce davacılar yararına hükmedilen ve davalının sorumlu olduğu 200.000,00 TL manevi tazminat miktarı mahsup edildiğinde, davacı ...'nin talep ettiği maddi tazminattan davalı ... Sigorta AŞ de 2.306.568,90 TL ile sınırlı olarak sorumlu tutulması gerekmiştir.Hal böyle olunca; açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; yukarıda gösterilen sair istinaf itirazlarının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca esastan reddine, davacılar vekili, davalı ... vekili, davalı ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi vekili, davalı ... Sigorta AŞ vekili ve davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf istemlerinin kabulüyle 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-2) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, kabul edilen istinaf nedenleri yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi suretiyle;Davacı ... yönüyle,Davacının açtığı maddi tazminat davasının kabulü ile 218.603,88 TL geçiçi iş göremezlik, 4.487.965,02 TL kalıcı iş göremezlik ve 45.016,00 TL tedavi ve bakıcı gideri olmak üzere toplam 4.751,584,90 TL maddi tazminatın davalılar ..., ..., ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi yönünden 14/03/2023 kaza tarihinden itibaren, davalı ... AŞ yönünden 25/08/2023 temerrüt, davalı ... Sigorta AŞ yönünden 25/08/2023 temerrüt ve davalı ... Sigorta AŞ yönünden 21/08/2023 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, (davalı ... AŞ'nin 1.000.000 TL poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla, davalı ... Sigorta AŞ'nin olay tarihi itibariyle geçerli olan kaza başına ölüm ve sakatlık teminatı klozu limiti 1.200.000 TL ve sağlık gideri teminatından 45.016,00 TL sorumlu olmak kaydıyla, davalı ... Sigorta AŞ yönünden ise sorumluluğun ... plaka sayılı araca ait zorunlu mali sorumluluk sigortası hadlerinin üzerinde kalan ve kendi poliçe limitlerine göre belirlenen 2.306.568,90 TL ile sınırlı olmak kaydıyla),Davalılar ... ve ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi lehine olacak şekilde davacı ...'nin kabul edilen maddi tazminat miktarından davalı ... AŞ'nin 1.200.000,00 TL poliçe limiti ile sorumlu olduğunun tespitine,Davacının açtığı manevi tazminat davasının kabulü ile 250.000,00 TL manevi tazminatın (davalı ... Sigorta AŞ'nin sorumluluğu 187.239,80 TL ile sınırlı olmak üzere ve 21/08/2023 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte) davalılar ..., ..., ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi ve ... Sigorta AŞ'den 14/03/2023 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,Davacı ... yönüyle,Davacının açtığı maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile 1.000,00 TL tedavi ve yol giderine ilişkin maddi tazminatın davalılar ..., ..., ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi yönünden 14/03/2023 kaza tarihinden itibaren, davalı ... AŞ yönünden 25/08/2023 temerrüt ve davalı ... Sigorta AŞ yönünden 25/08/2023 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ..., ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi, ... AŞ ve ... Sigorta AŞ'den müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, davacının geçici ve sürekli iş görmezlik tazminatına yönelen istemlerinin reddine,Davacının açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 30.000,00 TL manevi tazminatın (davalı ... Sigorta AŞ'nin sorumluluğu 12.760,20 TL ile sınırlı olmak üzere ve 21/08/2023 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte) davalılar ..., ..., ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi ve ... Sigorta AŞ'den 14/03/2023 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacılar vekili, davalı ... vekili, davalı ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi vekili, davalı ... Sigorta AŞ vekili ve davalı ... Sigorta AŞ vekilinin yukarıda gösterilen sair istinaf istemlerinin 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,2-Davacılar vekili, davalı ... vekili, davalı ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi vekili, davalı ... Sigorta AŞ vekili ve davalı ... Sigorta AŞ vekilinin yukarıda gösterilen istinaf istemlerinin KISMEN KABULÜNE,3-İlk derece mahkemesi olan Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı, 16/12/2025 tarihli kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1. fıkrası (b-2) bendi gereğince KALDIRILMASINA,4-Düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle;a)Davacı ...'nin açtığı maddi tazminat davasının KABULÜ ile 218.603,88 TL geçiçi iş göremezlik, 4.487.965,02 TL kalıcı iş göremezlik ve 45.016,00 TL tedavi ve bakıcı gideri olmak üzere toplam 4.751,584,90 TL maddi tazminatın davalılar ..., ..., ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi yönünden 14/03/2023 kaza tarihinden itibaren, davalı ... AŞ yönünden 25/08/2023 temerrüt, davalı ... Sigorta AŞ yönünden 25/08/2023 temerrüt ve davalı ... Sigorta AŞ yönünden 21/08/2023 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalılardan (davalı ... AŞ'nin 1.000.000 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla, davalı ... Sigorta AŞ'nin olay tarihi itibariyle geçerli olan kaza başına ölüm ve sakatlık teminatı klozu limiti 1.200.000,00 TL ve sağlık gideri teminatından 45.016,00 TL sorumlu olmak kaydıyla, davalı ... Sigorta AŞ yönünden ise sorumluluğun ... plaka sayılı araca ait zorunlu mali sorumluluk sigortası hadlerinin üzerinde kalan ve kendi poliçe limitlerine göre belirlenen 2.306.568,90 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,Davalılar ... ve ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi lehine olacak şekilde davacı ...'nin kabul edilen maddi tazminat miktarından davalı ... AŞ'nin 1.200.000,00 TL poliçe limiti ile sorumlu olduğunun tespitine,b)Davacı ...'nin açtığı manevi tazminat davasının KABULÜ ile 250.000,00 TL manevi tazminatın (davalı ... Sigorta AŞ'nin sorumluluğu 187.239,80 TL ile sınırlı olmak üzere ve 21/08/2023 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte) davalılar ..., ..., ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi ve ... Sigorta AŞ'den 14/03/2023 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,c)Davacı ...'nın açtığı maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile 1.000,00 TL tedavi ve yol giderine ilişkin maddi tazminatın davalılar ..., ..., ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi yönünden 14/03/2023 kaza tarihinden itibaren, davalı ... AŞ yönünden 25/08/2023 temerrüt ve davalı ... Sigorta AŞ yönünden 25/08/2023 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ..., ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi, ... AŞ ve ... Sigorta AŞ'den müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, davacının geçici ve sürekli iş görmezlik tazminatına yönelen istemleri ile davalı ... Sigorta AŞ aleyhine açtığı maddi tazminat davasının reddine,ç)Davacı ...'nın açtığı manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile 30.000,00 TL manevi tazminatın (davalı ... Sigorta AŞ'nin sorumluluğu 12.760,20 TL ile sınırlı olmak üzere ve 21/08/2023 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte) davalılar ..., ..., ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi ve ... Sigorta AŞ'den 14/03/2023 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine,d)Davacıların maddi tazminat davası bakımından peşin ödediği 853,88 TL karar ve ilam harcının Hazineye gelir kaydına, bakiye 323.795,19 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye verilmesine (davalı ... Sigorta AŞ'nin harç sorumluluğunun 84.261,47 TL, davalı ... AŞ'nin harç sorumluluğunun 67.524,43 TL ve davalı ... Sigorta AŞ'nin harç sorumluluğunun 156.707,84 TL ile sınırlı tutulmasına),e)Manevi tazminat davası yönünden alınması gereken 19.126,80 TL karar ve ilam harcının davalılar ..., ..., ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi ve ... Sigorta AŞ'den müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye verilmesine (davalı ... Sigorta AŞ'nin harç sorumluluğunun 13.662,20 TL ile sınırlı tutulmasına),f)Davacılar tarafından yatırılan 853,88 TL peşin harç, 269,85 TL başvuru harcı, 1.264,95TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 2.388,68 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,g)Davacı ... maddi tazminat davasında kendisini vekil aracılığıyla temsil ettirdiğinden, kabul edilen miktara göre karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 636.674,34 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, (davalı ... Sigorta AŞ'nin harç sorumluluğunun 192.302,24 TL, davalı ... AŞ'nin harç sorumluluğunun 156.000,00 TL ve davalı ... Sigorta AŞ'nin harç sorumluluğunun 340.919,65 TL ile sınırlı tutulmasına),ğ)Davacı ... maddi tazminat davasında kendisini vekil aracılığıyla temsil ettirdiğinden, kabul edilen miktara göre karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca belirlenen 1.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılar ..., ..., ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi, ... AŞ ve ... Sigorta AŞ'den müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,h)Davalılar, davacı ...'nın açtığı maddi tazminat davasında kendilerini vekil aracılığıyla temsil ettirdiklerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/3 maddesi uyarınca belirlenen 1.000,00 TL nispi vekalet ücretinin bu davacıdan alınarak davalılara eşit olarak verilmesine,ı)Davacı ... manevi tazminat davasında kendisini vekil aracılığıyla temsil ettirdiğinden, kabul edilen miktara göre karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10/1-4 ve 13/1 maddeleri uyarınca belirlenen belirlenen 45.000,00 TL nispi vekalet ücretlerinin davalılar ..., ..., ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi ve ... Sigorta AŞ'den müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,i)Davacı ... manevi tazminat davasında kendisini vekil aracılığıyla temsil ettirdiğinden, kabul edilen miktara göre karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10/1-4 ve 13/2 maddeleri uyarınca belirlenen 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılar ..., ..., ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi ve ... Sigorta AŞ'den (davalı ... Sigorta AŞ'nin vekalet ücreti sorumluluğu 12.760,20 TL ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,j)6100 sayılı HMK 326. maddesinin 2. fıkrası yönünden Anayasa Mahkemesinin 25/12/2024 gün ve ... esas, ... karar sayılı ilamı ile verilen iptal kararı doğrultusunda, davacı ...'nın açtığı manevi tazminat davasının kısmen reddinden dolayı davada kendisini vekil aracılığıyla temsil ettiren davalılar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,k)Artan gider avansının ilgililerine iadesine,5-Davacılar adli yardımdan faydalandırıldığından ve istinaf taleplerinde haklı olduklarından, davacılardan istinaf harcı alınmasına yer olmadığına,6-Davalı ... tarafından peşin yatırılan 2.002,00 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcının Hazineye gelir kaydına, (1.622,36 TL + 64.933,23 TL) 66.555,59 TL istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine,7-Davalı ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi tarafından peşin yatırılan 2.002,00 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcının Hazineye gelir kaydına, (1.622,36 TL + 64.933,23 TL) 66.555,59 TL TL istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine,8-Davalı ... Sigorta AŞ tarafından peşin yatırılan 2.002,00 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcının Hazineye gelir kaydına, (732,00 TL + 64.933,23 TL + 890,36 TL) 66.555,59 TL istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine,9-Davalı ... Sigorta AŞ tarafından peşin yatırılan 2.002,00 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcının Hazineye gelir kaydına, (3,00 TL + 43.807,20 TL + 21.126,00 TL) 64.936,20 TL istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine,10-Davalılar ..., ... Nakliyat Ve İnşaat Ticaret Limited Şirketi, ... Sigorta AŞ ve ... Sigorta AŞ'nin istinaf başvurularının kabul gerekçesine göre sarf ettikleri istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerilerinde bırakılmasına, davacıların karar tebliğ ücreti olarak sarf ettikleri 45,00 TL istinaf giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,11-Artan istinaf giderinin karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 02/06/2026 tarihinde 6100 Sayılı HMK'nun 361/1 ve 362/1-a maddeleri uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta süre içinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi....