İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin, adli yardım talebinin reddi ve harç ödemesi eksikliği nedeniyle işlemden kaldırılan 1 milyar TLlik alacak davası istinaf kararı.
Özet: Bir davacı, Darphane ve Hazine ve Maliye Bakanlığından talep ettiği 1 milyar TLlik banknot veya karşılığı varlığa erişim davasında, ilk derece mahkemesinin adli yardım talebini reddetmesi ve ardından 17 milyon TLyi aşan harcı ödemediği gerekçesiyle davanın işlemden kaldırılması kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmuştur; davacı, mahkemenin ekonomik zorluklar nedeniyle adalete erişimi engellediğini, dürüst yargılama ilkelerine aykırı davrandığını ve HMK 85. maddesi kapsamında teminat gerektirmeyen halleri göz ardı ettiğini ileri sürmektedir.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ13. HUKUK DAİRESİDOSYA NO: 2026/1182 EsasKARAR NO : 2026/1188 KararT Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret MahkemesiNUMARASI: 2025/815 Esas (Derdest) 22/04/2026 tarihli ara karar DAVA: 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (Alacak)KARAR TARİHİ: 12/06/2026İlk derece Mahkemesince yapılan yargılama sırasında verilen ara karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı dava dilekçesinde; Darphaneye ve Hazine Maliye Bakanlığı'na müzekkere yazılarak belirtilen maddi rakam ve tutarın Banknot veya banknot karşılığını darphanede itibari varlık ve TL ile dönüşümünü sağlayarak belirtilen 1 Milyar TL tutarın tarafına teslim edilmesini veya ... ağı gibi yasal anlaşmalı merkez bankalarının kullanmakta olduğu ağ ve işlemler karşılığında dilekçede belirtilen iban bilgilerine maddi tutarın gönderilmesini, tarafına ilam verilmesini, darphaneye emir verilmesini hazine ve maliye bakanlığı ile müzakere edilmesini, Türkiye Cumhuriyeti Merkez bankasına ise bildirimde bulunulmasını TL'ye erişiminin yıllardır olmadığı gibi adli yardımının kabulü dahil süreç ve süreçselliğin tüm etken ve icrası ile itibari dönüşümünü, davanın anayasanın ilgili maddeleri ve yasal yürütme mevzuatları kapsam ve dahilinde ivedilikle işlemlerin başlanmasını usul ve esaslar ile maddi ve ekonomik gerçekliğe uygun ve uygulanabilir mevzuatları ile ülkemizin sistemi kullanılabilir varlığı olan TL ve itibari varlıklarının tarafına teslim edilmesini dava harç ve masrafları ile alet masrafları ve karşı tarafın olası vekalet ücretleri ile karşı tarafın tüm ücretlerinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 22/04/2026 tarih ve 2025/815 Esas sayılı ara kararında; "Mahkememizin 03/03/2026 tarihli ara kararı ile; adli yardım talebinin reddine ilişkin itiraz kesin olarak reddedildiğinden 17.077.500,00.TL peşin harç, 732,00.TL başvurma harcı toplamı 17.078.232,00.TL harcın Harçlar Kanunu 30. Maddesi uyarınca işlem muhtırasının tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık kesin süre içinde dosyamıza yatırılması, harç ile ilgili eksiklik tamamlanmadıkça davaya devam olunmayacağı ve HMK 150. maddesi uyarınca dosyanın muameleye konulması aşağıda belirtilen noksan harcın ödenmesine bağlı olarak dosyanın yenileninceye kadar HMK 150-(1) maddesi uyarınca işlemden kaldırılmasına karar verileceği ihtar edilmiş, muhtıra davacıya 14/03/2026 tarihinde tebliğ olunmuş, süresi içerisinde harç yatırılmadığından aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir. " gerekçesi ile"1-Harç ile ilgili eksiklik tamamlanmadıkça davaya devam olunmayacağı ve HMK 150. maddesi uyarınca dosyanın muameleye konulması yukarıda belirtilen noksan harcın ödenmesine bağlı olarak dosyanın harç yatırılıp yenileninceye kadar HMK 150-(1) maddesi uyarınca işlemden kaldırılmasına,2-HMK'nın 150/5'üncü maddesi gereği dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde harç yatırılarak yenilenmez ise, davanın sürenin dolduğu gün itibariyle açılmamış sayılmasına karar verilerek esas kaydının re'sen kapatılmasına, " karar verilmiş, karara karşı davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin adli yardım talebinin reddine ilişkin karara karşı yapılan itirazın İsyanbul 7 Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından reddedildiği ve verilen sürede harç yatırılmadığı gerekçesi ile HMK 150. maddeyi öne sürerek dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verdiğini, Mahkeme heyetinin hukuksal yargılama maddi gerçeklik ve HMK 170 kapsamındaki isticvap davanın doğru etkenlerle ve denklemlerle yönlendirilip yönetilmesi ilkesine aykırı davrandığını, taraflı karar verildiğini, 6100 sayılı HMK'nun 85. maddesinin yargılamada teminat gerektirmeyen halleri düzenlediğini, Türkiye'de ödeme sisteminde güçlük veya zorluk olan davacıların teminat göstermesi gerekse bile bu madde uyarınca kapsam dahilindekilerden teminat istenemeyeceğini, davacının yurt içinde istenen teminat kadar taşınmaz malının, garanti altına alınmış bir alacağın bulunması, kesinleşmiş mahkeme kararı ve ilama dayanılması hallerinde teminat istenemeyeceğini, ekonomik nedenler ile adalete erişimin engellenmemesini sağlamayı amaçlayan bu sistemin dosyada işletilmediğini, herkesin haklarını dürüstçe kullanması gerektiğini, hakimlerin davalarda dürüstçe karar vermeleri, adil ve makul yargılama yapmalarının gerektiğini, yerel ticaret mahkemesi ve bir üst birimin bu ilkelere uymadığını, dosya kapsamında yapılması gereken işlemleri yapmadığını, kredibilite olanakları varlık teminatları, sürdürülebilir tahvil ve sistem, fon ve varlık kredibilite ve bankacılık hakları ticaret kanunları kapsamı vergide veya harçlarda, yasal faizde ve muhafazada hatta temel yaşam hakları olan konut, araç, gıda yaşamsal ve çalışabilir haklar dahil yıllardır 1 tanesini dahil düzeltemeyen sistem ve yöneticilerin bu kapsamda verdiği kararların hukuka, hakkaniyete, HMK kanun ve maddelerine hayatın olağan akışına aykırılık gösterdiğini, ileri sürerek davanın kabulüne, yargılama giderlerinin kredibilite ve finansman ile finansal haklarını temin etmeyen davalı banka ve mevzuat kapsamında görevlerini yerine getirmeyen kamu yönetimi Hazine Maliye Bakanlığı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık varsa resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Somut olayda; davacının adli yardım talebinin ilk derece mahkemesinin 20/01/2026 tarihli ara karar ile reddedildiği, talebin reddine karşı davacı tarafından yapılan itirazın İstanbul 7 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/01/2026 tarihli, 2026/217 D.İş- 2026/232 karar sayılı kararı ile reddediliği, bunun üzerine mahkemece davacıya eksik peşin nispi harcın iki haftalık kesin süre içerisinde yatırılması için davacıya 03/03/2026 tarihli muhtıra gönderildiği, muhtıranın davacıya 14/03/2026 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen eksik harcın kesin süre içerisinde tamamlanmadığı gerekçesi ile 22/04/2026 tarihli ara karar ile dosyanın HMK'nun 150/1 fıkrası uyarınca üç aylık yasal sürede yenilenmemesi halinde davanın açılmamış sayılacağı ihtarı ile birlikte işlemden kaldırılmasına karar verildiği, davacının bu ara karara karşı istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır. HMK'nın 341. maddesinde; "İlk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü halinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir." denilerek hangi kararlara karşı istinaf başvurusunda bulunulabileceği hüküm altına alınmıştır. Dosyanın işlemden kaldırılmasına yönelik ara karar nihai karar mahiyetinde olmayıp, dava halen derdesttir. Dosyanın işlemden kaldırılmasına yönelik ara karara karşı tek başına istinaf kanun yoluna başvurulamaz. Bu ara karar ancak nihai karar ile birlikte istinafa konu edilebilir.Sonuç itibariyle; davacının istinaf kanun yoluna tabi olmayan 22/04/2026 tarihli ara karara yönelik istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun HMK 341, 352/1 maddeleri gereğince usulden reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının 22/04/2026 tarihli ara karara yönelik istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun HMK 341, 352/1 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00-TL istinaf karar harcı istinaf eden tarafından peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, yatırılan harcın hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı varsa talep halinde iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 12/06/2026 tarihinde HMK'nın 341. ve 352/1. maddeleri gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.