Konya Asliye Ticaret Mahkemesi, Türk Ticaret Kanunu gereğince zayi olduğu iddia edilen 1.000.000,00 TLlik çekin iptaline yönelik hasımsız davanın kabulüne hükmetti.
Özet: Davacı tarafça kargoda kaybolduğu iddia edilen, keşidecisi, lehdarı/ilk cirantası ve hamili belirli ticari şirketler olan, bir milyon Türk Lirası bedelli, belirli seri numaralı ve keşide tarihli çekin üçüncü kişilere ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı alınmasının ardından, mahkemece yapılan ilanlara rağmen yasal süre içerisinde çeki ibraz eden olmaması üzerine, Türk Ticaret Kanununun ilgili maddeleri uyarınca söz konusu çekin iptaline karar verilmiştir.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR
T.C.
KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO :
KARAR NO:
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI : HASIMSIZ
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇE YAZIM TARİHİ :
Davacı taraf vekilinin açtığı işbu dava mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmekle, mahkememizce yapılan aleni/açık yargılama sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; ... Vergi Kimlik Numaralı ... Tic. Ltd. Şti. Tarafından Müvekkil Şirkete iş karşılığı olan borcuna karşılık olarak; ... Tic. Ltd. Şti.' ne ait olan ... keşide yeri, 01.12.2025 Tarih, 1.000.000,00 TL Miktarlı ... Seri Numaralı ... ... Şubeli Çek borca karşılık olarak müvekkili şirketlerine ciranta edilerek teslim edildiğini, müvekkili şirket de yine ekte bahse konu çeki ... A.Ş. firmasına kargo ile gönderdiğini, çekin kaybolduğunu, bu nedenlerle yukarıda bilgileri verilen çekin 3. Kişilere ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilerek ilgili bankaya müzekkere yazılmasını, tensiple Ticaret Sicil Gazetesinde ilanına akabinde söz konusu çekin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ
6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s maddesi delaletiyle adı geçen kanunun 757 ila 763 maddelerine dayanan çek iptali davası olduğu görüldü.
II.HÜKME ESAS ALINAN DELİLLER VE NETİCE
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunumuzun 818/1-s maddesi delaletiyle "Çekler" hakkında da uygulanacak "Poliçe" hükümlerinden olan;
*"Önleyici Önlemler" başlıklı 757/1. Maddesinde; "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini İsteyebilir.",
*"Dilekçe Sahibinin Yükümlülükleri" başlıklı 759/1-2. Maddesinde; "Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.",
*"İhtar İçeriği" başlıklı 760/1. Maddesinde; "Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder",
*"Süreler" başlıklı 761/1-2-3 maddelerinde; "Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. Vadesi gelmiş poliçelerde zamanaşımı, üç ayın geçmesinden önce gerçekleşirse, mahkeme üç aylık süre ile bağlı değildir. Süre, vadesi gelen poliçeler hakkında birinci ilan gününden, vadesi gelmeyen poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren işler.",
*"İlan" başlıklı 762/1. Maddesinde; "Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır.",
*"İptal Kararı" başlıklı 764/1. Maddesinde; "Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir." amir hükümleri yer almaktadır.
Anılan amir kanun hükümleri ve somut olayımız bir arada değerlendirildiğinde;Keşidecisi ... Tic. Ltd. Şti(VKN:... ), lehdarı/1. cirantası ... Tic. Ltd. Şti(VKN:... ), hamili ... . San. Tic. Ltd. Şti(VKN:... ), muhatap bankası ... Bankası T.A.O.(... Şubesi), seri numarası ... , bedeli 1.000.000,00 TL, keşide yeri ... ve keşide tarihi 01/12/2025 tarihi olan 1 adet çekin zayii olduğu iddiasıyla davacı tarafından eldeki davanın açıldığı, TTK'nın 759/2-son maddesi gereğince çekin esas içeriği hakkında davacı tarafından ayrıntılı bilgi verilmesi sebebiyle Mahkememizce zayii olduğu iddia edilen çeke ilişkin olarak ödeme yasağı yönünde tedbir kararı verildiği, ilgili bankaya müzekkere yazılarak dava konusu çeke ilişkin bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenildiği, müzekkere cevaplarında gelen bilgiler ile davacı tarafından verilen bilgilerin birbirini teyit ettiğinin görüldüğü, çekin müzekkere tarihi itibariyle ilgili bankaya ibraz edilmediğinin anlaşıldığı, akabinde TTK'nın 760/1, 761/1-2 ve 762/1 maddeleri gereğince usulüne uygun olarak kanunun tayin ettiği süreler nazara alınarak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde 23/09/2026, 01/10/2026 ve 09/10/2026 tarihlerinde ilanlar yaptırılmış ancak 3 aylık yasal sürede dava konusu çeki ibraz eden çıkmamasından dolayı TTK'nın 818/1-s. maddesi delaletiyle 764/1 maddeleri uyarınca çekin iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davacının davasının KABULÜNE,
2-Keşidecisi ... Tic. Ltd. Şti(VKN:... ), lehdarı/1. cirantası ... Tic. Ltd. Şti(VKN:... ), hamili ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti(VKN:...), muhatap bankası ... Bankası T.A.O.(... Şubesi), seri numarası 0103429, bedeli 1.000.000,00 TL, keşide yeri ... ve keşide tarihi 01/12/2025 tarihi olan 1 adet çekin ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİ İLE BU ÇEKİN İPTALİNE,
3-Karar Kesinleştiğinde; Dava konusu çek üzerine konan ödemeden men yönündeki tedbir kararının KALDIRILMASINA, 6100 Sayılı Kanunun 397/3 maddesi gereğince tedbir kararının kaldırıldığının muhatap bankaya BİLDİRİLMESİNE, BU HUSUSTA MÜZEKKERE YAZILMASINA,
4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 615,40TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 116,60TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5- Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Karar Kesinleştiğinde; Talep olması halinde teminatın iadesi hususunun 6100 Sayılı Kanunun 392/2 maddesi gereğince 1 aylık süre dolduktan sonra değerlendirilmesine,
7-Eldeki davanın basit yargılama usulüne tabi olması karşısında T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 05/02/2025 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı da emsal alınarak 6100 Sayılı Kanunun 321/2. Maddesinde yer alan amir kanun hükmü gereğince gerekçeli kararın yazımı sonrasında TALEBE GEREK OLMAKSIZIN var ise dosya içerisinde yer alan masraftan karşılanmak suretiyle TEBLİĞE ÇIKARILMASINA,
8-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
DAİR; Davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın 7201 Sayılı Kanununun 11. Maddesi gereğince taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde T.C. KONYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 6. HUKUK DAİRESİ NEZDİNDE İSTİNAF KANUN YOLUNA müracaat etme hakları açık olmak üzere Türk Milleti adına verilen karar duruşma tutanağına geçirilerek açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/03/2026
Katip Hakim