12. Asliye Ticaret Mahkemesinin, şirket müdürünün menfaat çatışması ve yetki aşımıyla kambiyo senedinde şirketleri kefil göstermesi nedeniyle açılan menfi tespit davasına ilişkin kararı.
Özet: Davacı şirketler, bir ortaklarının kız kardeşine verdiği kambiyo senetlerinde, şirketlerini ortaklar kurulu kararı olmaksızın, menfaat çatışması ve yetki kötüye kullanımı iddialarıyla kefil gösterdiğini belirterek borçlu olmadıklarının tespiti için menfi tespit davası açmış; davalılar ise senetlerin geçerli olduğunu, imzaların şirketleri temsil yetkisine sahip ortak tarafından atıldığını ve borcun şirket lehine kullanıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.
T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİT.C....ON İKİNCİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİK A R A RESAS NO : 2025/241 KARAR NO : 2025/217BAŞKAN : ... ...ÜYE : ... ...ÜYE : ... ...KATİP : ... ...DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 11/04/2022KARAR TARİHİ : 11/04/2025G. KARAR YAZIM TARİHİ : 28/04/2025Mahkememizde açılan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'ın ... .... .... .... .... .... .... .... Esas sayılı dosyasında takibe konu edilen senedi şirketleri hayali olarak borçlandırmak için kendisini kız kardeşi ...'e karşı borçlu gibi göstererek keşide edip şirketleri kefil yaptığını, bu borçlandırıcı işlemlerin TTK'nın 443/2 kapsamında Yargıtay'ın istikrar kazanmış uygulamalarında belirtildiğinin aksine ortaklar kurulu kararı olmadan yapıldığını, ancak TTK'nın 393. maddesi kapsamına aykırı bir şekilde menfaat çatışması gözardı edilerek kendi borcu için şirketi kefil olarak göstererek tüm imzaları kendisinin attığını, ...'ın bu işlemlerde alacaklı olarak da davalı kardeşi ...'i gösterdiğini, 6.000.000,00 TL gibi kardeş dahi olsa kimsenin kimseye veremeyeceği bir parayı ...'a borç verilmiş gibi gösterildiğini, böyle bir miktarda paranın 4.000.000,00 TL sermayeli bir şirketin iki ortağından biri olan ...'ın kardeşinden almasının, kardeşinin de bu parayı hiçbir somut gerekçe olmadan ödemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, işlemin yetki ve şekil olarak açıkça hukuka aykırı olduğunu, ...'ın bu senedi imzalar iken şirketin yetkili müdürü olmasına dayandığını, ancak bu şirketler için senede kefil sıfatı ile atılan imzaların TTK'nın 626. vd maddeleri çerçevesinde müdürün şirkete özen ve bağlılık yükümlülüğü ile bağdaşmayacak şekilde yetkinin kötüye kullanılması ve temsil yetkisinin aşılması sureti ile atıldığından batıl ve geçersiz olduğunu, TTK'nın ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatları uyarınca ...'ın söz konusu muvazaalı senet ile kız kardeşine değil de gerçekten piyasaya borçlanmış olsa dahi yine de müdürü olduğu şirketleri kefil olarak gösteremeyeceğini, çünkü TTK'nun 393. maddesine aykırı olarak kendi borcundan dolayı kendisi ile çıkar çatışması olacak şekilde kendisi ile işlem yapma yasağını, menfaat çatışması yasağını çiğneyerek yapamayacağını, yapar ise şekil şartı eksikliği ile butlan olduğunu ve geçersiz olduğunu, bu nedenlerle ... .... .... Esas sayılı dosyasında takip konusu edilen bonodaki .... Ltd Şti ve ... ....Ltd Şti. için atılan kefil imzaların TTK 443/2 gereği ortaklar kurulu kararı olmadığı için, TTK 393 maddesi gereği menfaat yasağı ve çıkar çatışması olduğu için ve TTK 626 maddesine göre şirkete özen ve bağlılık, yetkinin aşılması sebepleri ile mutlak butlan ve yoklukla malul olduğu belirtilerek takip konusu senetten ve takipten dolayı ... ..Ltd Şti ve ... Ltd Şti'nin borçlu olmadıklarının tespiti ile tahsili halinde istirdatına karar verilmesini dava ve talep etmiştir. CEVAP:1)Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ...'nın, takip konusu senette borçlu olmadığı gibi davayı ... Şirketi adına değil kendi adına açtığını, bu sebeple ...'nın kendi adına bu davayı açma hakkının bulunmadığını, müvekkilinin alacağına karşı verilen bononun yasada belirlenen tüm unsurları taşıyan kambiyo senedi niteliğinde olduğunu, takip konusu bonoda her ne kadar ... Ltd. Şti. ile ... Etiket Ltd. Şti. kefil olarak gösterilmiş ise de senedin üzerinde imzası bulunan tüm borçlular avalist olarak kabul edildiğini, dolayısıyla davacının itirazlarının bu kişilerin avalist oldukları dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiğini, diğer davalı ..., dava ve icra takibine konu bononun düzenlendiği ve senedin icra takibinin başlatıldığı tarihte ... Sürekli Form ve Matb. Ltd. Şti. ve ... Etiket Amb. ve Matb. San. Tic. Ltd. Şti. 'nin ortağı ve şirketleri münferiden temsil etmeye yetkili kişi olduğunu, dolayısı ile davacının senet üzerindeki imzaların temsil yetkisinin aşılarak atıldığı yönündeki iddiaların kabul edilemeyeceğini, müvekkilinin, diğer davalı ...'a vermiş olduğu borç paralar şirketin demirbaşını oluşturan makine ve ekipmanların satın alınması için kullanıldığını, müvekkilin yüklü miktarlarda verdiği borçların teminatı olarak şirketlerin avalist olarak yer aldığı , takip konusu senedin bu şartlar altında düzenlenmesinden davacı ...'nın da bilgisi bulunduğunu belirterek, davanın reddi ile açıkça kötüniyetli davacıların %20’den aşağı olamamak üzere tazminata mahkum edilmesini talep ve cevap etmiştir.2)Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin , takip konusu senette alacaklı olmadığı gibi lehtar veya ciranta sıfatının bulunmadığını, aksine müvekkilinin senette keşideci olup borçlu durumda olduğunu, bu sebepten dolayı, davanın müvekkiline karşı açılmasının hukuka aykırı olduğunu, davacı ...'nın iş bu dayayı açmakta hukuki yararı bulunmadığı gibi dava açma ehliyetinin de olmadığını, kendisi icra takibinde borçlu olmadığı gibi senet üzerinde imzasının da olmadığını, diğer davacı ... şirketi yönünden ise dava, şirket ortağı olmayan ... tarafından verilen vekaletnameye dayanılarak halihazırda şirketin temsilcisi ve ortağı olan müvekkiline karşı açılmış olup, dava bu yönüyle de usule aykırı olduğunu, ... şirketinin % 50 hissedarı müvekkili, diğer % 50 hissedarı ile...olduğu, davacı ...'nın, müvekkili ... şirketine ortak olmadan önce dışarıdan müdür olarak atandığını, şirkette ortaklığının bulunmadığını, ayrıca ... ve şirketin müvekkili aleyhinde ... şirketi için sorumluluk davasını şirket adına açabilmesi için ortaklar kurulu kararı gerektiğini, böyle bir kararın olmadığını belirterek , davanın reddini talep etmiştir.DELİLLER , DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, kambiyo senedine dayalı takipte borçlu olunmadığının tespiti ve istirdat istemine ilişkindir.Mahkememizce taraf delilleri toplanarak yapılan yargılama neticesinde verilen 18/07/2023 tarih ve 2022/276 Esas, 2023/455 Karar sayılı ilamıyla ;" davacı ...'nın ... Ltd Şti için münferit temsil yetkisine dayalı olarak şirket adına verdiği vekalet ile, yine ... Ltd Şti yönünde ise TTK'nun 553. ve 555. maddeleri hükmünce ortak sıfatıyla verdiği vekalet ile açılan davalarda, dava şartlarının ve aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, TTK' nun 395.maddesindeki ".. şirketle kendisi veya başkası adına herhangi bir işlem yapamaz; aksi hâlde, şirket yapılan işlemin batıl olduğunu ileri sürebilir. ... yönetim kurulu üyelerinin pay sahibi olmayan 393 üncü maddede sayılan yakınları şirkete nakit borçlanamaz. Bu kişiler için şirket kefalet, garanti ve teminat veremez, sorumluluk yüklenemez, bunların borçlarını devralamaz." yönündeki açık hükümüne aykırı olarak davalı şirket temsilcisi ...ın, kız kardeşi lehine ve kendisinin borçlu olduğu senet için yani kendi borcu için kız kardeşi yararına yöneticisi olduğu şirketleri kefil/avalist olarak gösterip borçlandırılması işlemi batıl olup, bu nedenle davacı ... Ltd Şti ve davacı ...' nın ortağı olduğu Nildemin Ltd Şti nin söz konusu senetten dolayı davalı ...'e borçlu olmadığı, yapılan borçlandırma işleminin geçersiz/batıl olduğu, senet lehdarı yönünden menfi tespit/istirdat vasfında ise de, senedi keşide ederek şirketlere zarar veren yönetici ... yönünden aynı zamanda sorumluluk davası niteliğinde olup her iki davalı ve dava yönünden, ...'nın Atabahdır Ltd Şti için münferit temsil yetkisine dayalı olarak şirket adına verdiği vekalet ile yine ... Ltd Şti yönünde ise TTK'nun 553. ve 555. maddeleri hükmünce ortak sıfatıyla verdiği vekalet ile açılan davalarda, dava şartlarının ve aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, takip dosyasında ve senetten dolayı her iki şirketin de borçlu olmadığı yasanın açık hükmü nedeniyle kabul edilmekle davanın kabulüne, senet nedeniyle ... şirketi ve ... şirketinin borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline, takip dosysında ... şirketinden tahsil edilen 3.893.503,13 TL'nin davalı ...'den tahsili ile ... şirketine verilmesine" karar verilmiştir. İş bu kararımızın davalı ... vekili tarafından istinafı üzerine ... BAM 22. HD nin 24/02/2025 tarih ve 2023/1917 E , 2025/177K sayılı ilamıyla; "...Mahkemece verilen kısa kararda davanın kabulüne, tahsil edilen miktarların davalı ...'den tahsili ile ... Etiket Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti.' ne ödenmesine karar verildiği, gerekçeli kararın hüküm fıkrasında ise davanın kabulü ile 3.893.503,13 TL'nin davalı ...'den tahsili ile ... Etiket Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti.' ne karar verilmekle HMK 297/2 maddesine aykırı hüküm kurulduğu gibi kısa karar ile gerekçeli kararın hüküm fıkrası da birbirine uygun değildir. Mahkemece yapılacak iş yukarıda belirtilen ilke ve açıklamalar ışığında dosya kapsamı dikkate alınarak tarafların her bir talebine yönelik olarak yine taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların sıra numarası altında belirtildiği açık, infazda şüphe ve tereddüt uyandırmayacak biçimde HMK'nin 297.maddesine uygun gerekçeli karar oluşturulmasıdır.Açıklanan nedenler ve yukarıda gösterilen yasal düzenleme uyarınca oluşturulan hüküm usul ve yasaya aykırı olup davalı trarafın istinaf başvurusu bu nedenle kabul edilerek, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ve yeniden hüküm kurulmak üzere .. " kararımız kaldırılarak dosya Mahkememize geri çevrilmiştir. Mahkememizce BAM kaldırma kararı gereğince, kısa karar ile gerekçeli karar çelişkisi giderilmiş ve yeniden önceki hükümde belirtilen gerekçeyle davanın kabul ile icra dosyasında haksız yere tahsil edilen miktarın aleyhinde tahsilat yapılan davacıya ödenmesine yönünde, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM ; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacıların davalarının KABULÜ ile; ... 2. İcra Müdürlüğü'nün 2022/4305 Esas sayılı dosyasında takip konusu edilen" 6.000.000,00 TL bedelli, 20/01/2018 keşide tarihli ve 20/01/2020 vade tarihli, lehtarı ..., keşidecesi ... ve kefilleri...Sürekli Form ve Matbaacılık Ltd. Şti. Ve ... Etiket Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti. Olan" bonodan dolayı davacı ... Bahadır Sürekli Form ve Matbaacılık Ltd. Şti. Ve ... Etiket Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti.' nin BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, TAKİBİN İPTALİNE, Takip dosyasında ... Etiket Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti.' den tahsil edilen 3.893.503,13 TL nin DAVALI ...' DEN TAHSİLİ İLE ... ETİKET AMBALAJ SAN. TİC. LTD. ŞTİ.' NE ÖDENMESİNE, 2-Kabul edilen 6.000.000,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 409.860,00 TL karar ve ilam harcından 102.465,00 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 307.395,00 TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,3-Davacılar tarafından yatırılan 80,70 TL başvuru harcı, 102.465,00 TL peşin harç, 11,50 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 102.557,20 TL harcın davalılardan alınarak davacılara verilmesine,4-Davacının karşıladığı 639,25 TL yazışma gideri, 2.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.139,25 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,5-Davalıların karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,6-Davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 6.000.000,00 TL üzerinden takdir edilen 576.000, 00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,7-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,Dair, davacı asil Yakup Bozyaylı ile taraf vekillerinin yüzlerine karşı oy birliği ile verilen karar, tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.11/04/2025Başkan ... ✍e-imzalıdır Üye ... ✍e-imzalıdır Üye ...✍e-imzalıdır Katip ... ✍e-imzalıdır "Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."