kayseri bölge adliye mahkemesinin, toplu iş sözleşmesinden kaynaklı işçi alacakları için yapılan ödemelerin yüklenici firmalardan rücuen tazminat olarak tahsili talepli istinaf incelemesi.

Kayseri Bölge Adliye Mahkemesinin, toplu iş sözleşmesinden kaynaklı işçi alacakları için yapılan ödemelerin yüklenici firmalardan rücuen tazminat olarak tahsili talepli istinaf incelemesi.

Özet: Bir kurumun, iş mahkemesi kararları uyarınca çalışanlara ödemek zorunda kaldığı 283.014,64 TL ve ferilerini, arabuluculuk sürecinin sonuçsuz kalmasının ardından, yüklenici firmalarından rücuen tazminat olarak talep ettiği; davalı yüklenici firmaların ise davanın zamanaşımına uğradığını, hukuki yarar, görev ve yetki itirazlarını, işçilerin kendi şirketleri çalışanı olmadığı veya alacaklarının ödendiği, taleplerin somutlaştırılmadığı ve sorumluluğun sözleşme süreleriyle sınırlı olması gerektiğini savunarak davanın reddini istediği; ilk derece mahkemesinin daha önce istinaf tarafından kaldırılan kararının ardından usuli müktesep haklar gözetilerek bilirkişi raporu doğrultusunda tüm davalılar yönünden davanın reddi gerektiği belirtilmesine rağmen, bazı davalıların istinafa başvurusu üzerine yapılan incelemenin devam ettiği bir rücuen tazminat davasıdır.

T.C.

KAYSERİ

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

6. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2026/1273

KARAR NO: 2026/1387

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 08/04/2026

NUMARASI: 2025/1130 E. - 2026/323 K.

DAVANIN KONUSU: Tazminat (Rücuen Tazminat)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 24/06/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 24/06/2026

KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 08/04/2026 tarih ve 2025/1130 E - 2026/323 K kararına karşı süresi içinde davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Yüklenici firmalar bünyesinde çalışan davacılar ... vekili tarafından müvekkili teşekkül aleyhine Ankara 59. İş Mahkemesinin 2021/289 - 305 (Eski Esas:Ank. 42. İş Mah. E. 2020/857 - 873) 17 adet dosya ile alacak davaları açıldığını, yapılan yargılama neticesinde Yargıtay incelemesinden geçen dosyaların kesinleştiğini ve mahkeme kararında belirtilen tutarlar ve ferilerinin icra dosyalarına ödendiğini, masraflar dahil toplamda müvekkilinin 283.014,64-TL ödeme yaptığını ancak bu bedelin ödeme tarihinden tahsil tarihine kadar hesaplanacak avans faizi ile birlikte sözleşme hükümleri uyarınca sorumlulukları oranında yüklenicilerden tahsilinin gerektiğini, yapılan arabuluculuk görüşmelerinden bir sonuç alamadıklarından bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkili teşekkül aleyhine Ankara 59. İş Mahkemesinin adı geçen dosyalarından kaynaklı olarak müvekkilinin ihale makamı sıfatı ile ödemek zorunda kaldığı toplam 283.014,64-TL'nin her bir ödemenin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline, yargılama giderlerinin davalılara tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle: öncelikle davanın hak düşürücü süreler içerisinde açılıp açılmadığının, taleplerin zamanaşımına uğrayıp uğramadığının tespitinin, dava şartlarından hukuki yararın, görev ve yetki koşullarının bulunup bulunmadığının incelenmesini ve ayrıca kesin hüküm, derdestlik ve husumet itirazlarının bulunduğunu, bunlardan birinin varlığı halinde davanın usulden reddinin gerektiğini, davacı tarafın rücu hakkının TBK'nun 73. Maddesi uyarınca zaman aşımına uğradığını, dava dışı işçiler tarafından Ankara 59. İş Mahkemesi nezdinde açılan "toplu iş sözleşmesinden kaynaklı" alacak davaları neticesinde davacı tarafından dava dışı işçilere ödenen alacak bedellerinin talep edildiğini, söz konusu bedellerin müvekkili firmanın ihale sözleşmesini imzalamasından önce ...Sendikası tarafından başlatılan ve ... Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun hükümleri gereği otomatik işleyen sürecin sonunda Yüksek Hakem Kurulu kararı ile yürürlüğe giren toplu iş sözleşmesinden kaynaklandığını, belirtilen dönemde işçilerin müvekkili şirket çalışanı olmadıkları, ...nin çalışanı olduklarını, davacı tarafından müvekkili firma ve diğer alt işveren firmalar açısından taleplerin ayrı ayrı talep edilmesi gerekirken tek bir alacak kalemi altında talepte bulunulmasının yasaya aykırı olduğunu, davacı şirketin taleplerinin somutlaştırılmadığını, bu şekilde arabuluculuk sürecinin tamamlandığını ve bu şekilde dava açıldığını, işçilerin müvekkili şirket ve diğer davalılar nezdinde çalışma sürelerinin farklı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkilinin bir sorumluluğu doğacaksa bile bunun sadece kendi sözleşme süresi ile sınırlı olduğunu, davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Ltd. Şti. yetkilisi cevap dilekçesinde özetle: alacak davaları ile ilgili ... kişiden... kişinin ... - ... tarihleri arasında firmasında çalıştığını, bu tarihler dışındaki ödemelerden sorumlulukları bulunmadığını, işçilerin kendi firmasında çalıştığı dönemlere ilişkin herhangi bir alacağı kalmadığını, ödemelerin ilgililere yapıldığını, herhangi bir ücret alacağı kalmaması nedeniyle sahibi olduğu şirketin bu davadan çıkarılması talebinin bulunduğunu, neticeten şirketinde çalışan ... işçinin ... kapsamında tüm alacaklarının ödendiğini, müvekkili şirketin bu dava ile ilgisi bulunmadığını, söz konusu işçi alacaklarından da şirketinin sorumluluğunun bulunmadığını beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

İlk Derece Mahkeme kararında; "..eldeki davada daha evvel karar verilmiş ve istinaf mahkemesince karar kaldırılmış olduğundan yeniden karar verilirken usuli müktesep hakların gözetilmesi gerekmektedir. Mahkememizin 2024/181 Esas, 2025/480 Karar sayılı kararına karşı davacı .... Müdürlüğü, davalılar ...A.Ş, ...Ltd.Şti ve ... tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş, diğer davalı ...A.Ş ise istinaf yoluna başvurmamıştır. Bu durumda her ne kadar bilirkişi ek raporu ile varılan sonuca göre davanın tüm davalılar yönünden reddi gerekse de önceki kararı istinaf etmeyen davalı ...A.Ş yönünden davacı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğundan bu davalı yönünden önceki hükmün aynen tekrar edilmesine, diğer davalılar yönünden ise toplu iş sözleşmelerinin tarihi hizmet alım sözleşmelerinin tarihinden sonra olduğundan işçiye ödediği bedeli yükleniciye rücu edemeyeceği kanaatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki hükmün tesisi uygun görülmüştür. Davanın kısmen kabulü ile, 160.415,03-TL rücuen tazminatın ödeme tarihi olan 09/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... A.Ş'den tahsili ile davacıya ödenmesine, Davalılar ... Ltd. Şti, ... Ltd. Şti ve ...A.Ş yönünden açılan davanın reddine,..." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekilince sunulan istinafa başvuru dilekçesinde özetle; Ankara 59. İş Mahkemesinin 2022/289 - 305 Esas arası toplam 17 adet dosyasına ve Ankara 26. İcra Müdürlüğünün ... E, ... E,... E, ... E, ..., ... E,... E , ... E., ...E, ... E, ...E ,... E, ...E, ... E, ...E, ... E, ... E, sayılı dosyalarına yapılan mahkeme kararlarından kaynaklı tüm ödemeler, yargılama giderleri vs.'den iade alınan harç ve bakiye gider avanslarının düşülmesi ile bulunan miktarların,ödeme tarihlerinden tahsil tarihine kadar; icra dosyası ödemelerinin yapıldığı tarihlerin de hesaplanacak avans faizi ile birlikte dikkate alınarak, yükleniciler ile yapılan sözleşme hükümleri gereğince davalılardan sorumlulukları oranında tahsili talepli davada hükme esas alınan hatalı rapor neticesinde Yerel Mahkeme kısmen kabul kararı verilmesinin hukuka aykırı olup kararın bu haliyle ortadan kaldırılması gerektiğini, açılan davada gerekçelerinin yine 17 adet mahkeme hükmüne dayanmakta olup , bu haliyle kararın hukuka aykırı olduğunun ortada olduğunu, Nitekim hükme esas alınan raporun yeterli ve teknik bilgilerden uzak, hukuki dayanaktan yoksun olduğu gibi hem eksik incelemeye dayanmakta hem de objektiflikten uzak olduğunu, dava dışı işçilerin ... ve diğer işçiler tarafından teşekkülleri aleyhine Toplu İş Sözleşmesinden kaynaklanan fark alacağı davaları ile ücret zamlarının uygulanmasından doğan fark ücret alacağı, yakacak yardımı, bayram yardımı ve ikramiye alacakları kalemlerin ...Sendikası ile ... Ltd. Şti., ... Ltd. Şti. ile ...A.Ş. arasında yapılan toplu iş sözleşmelerinden kaynaklanan işçilik alacağı kalemleri konusunda olduğunun açık olduğunu, nitekim Genel Müdürlük kapsamında ... Müdürlüğü (...) tarafından muhtelif Trafo Merkezlerinin (bakım vegüvenlik koruma hizmetleri hariç) işletilmesi işi ile ilgili olarak 4734 sayılı Kamu İhaleKanunu'nun 3/g maddesi uyarınca dava dışı işçilerin çalışmakta oldukları ....Ltd.Şti., ...Ltd. Şti. ile... A.Ş. ile hizmet alımı sözleşmesinin imzalandığını, bu sözleşmelerde teşekküllerinin "..." olduğunu, teşekkülleri ile davacı işçiler arasında ne bir hizmet sözleşmesi, ne ..., ne de hukuki bir bağlantının mevcut olmadığını, toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan fiyat farkının idarece ödenmesi durumunun, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62.inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca ihale edilen işlere ilişkin olduğunu, Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 8. maddesine, 6552sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi ile 10.09.2014 tarihinde eklenen 3.fıkradaki; "4734 sayılıKanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca ihale edilen İşlerde..."hükmüyle, bu maddenin uygulamasını sadece 4734 sayılı kanunun 62. Maddesinin (e) bendinegöre ihale edilen işlerde uygulanmak üzere kısıtladığından, aynı Kanun'un 3/g maddesinegöre istisna kapsamında, ihale edilen işlere bu maddenin uygulanması olanağı yasal.olarak mümkün bulunmamaktadır"Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktansonra değişiklik yapılamaz." hükmü, ve Yüklenici ile Bölge Müdürlükleri arasında imzalanan... Müdürlüğü Açık İhale Usulü İle İhale Edilen İstisna Kapsamında....İşletilmesinin Hizmet Alımı Yolu İle Yapılmasına Yönelik .... Sözleşmesinin; "Fiyat Farkı" başlıklı 14.1.maddesinde;"Yüklenici gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasınakadar vergi,resim,harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali şeklindekiyükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz"sözleşme hükmü birlikte değerlendirildiğinde, yüklenici firmanın fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamayacağı hususunun açık olduğunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 3/g maddesine göre istisna kapsamında trafo merkezlerinin işletilmesine yönelik ...için Yüksek Hakem Kurulu kararı ile bağıtlanan toplu iş sözleşmelerinden kaynaklanan fiyat farkının Teşekküllerince sorumluluğunda olmayıp tarafları davalı firmalar ve ... Sendikası olan bu toplu iş sözleşmelerinden kaynaklanan işçilik haklarından esas sorumlunun söz konusu firmalar olduğunu, dava dışı işçiler tarafından Ankara 59. İş Mahkemesi nezdinde açılan "toplu iş sözleşmesinden kaynaklı" alacak davalarına konu alacakların ... Sendikası tarafından başlatılan ve ...Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun hükümleri gereği Yüksek Hakem Kurulu kararı ile yürürlüğe giren toplu iş sözleşmesinden kaynaklanmakta olup Teşekküllerinin işbu Toplu İş sözleşmelerinde taraf olmadığını, gerek hükme esas alınan Bilirkişi raporu gerekse Yerel Mahkemece , dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerle ilgili hatalı tespitler yaptığını ve netice itibariyle istinafa konu hatalı kararın ortaya çıktığını, bu nedenle Yerel Mahkemece kurulan hükmün kaldırılarak dosyanın itirazlarının dikkate alınarak Yerel Mahkeme kararının ortadan kaldırılarak yeni bir hüküm tesis edilmesi gerektiğini ileri sürerek Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/1130 Esas 2026/323 Karar sayılı mahkeme ilamının istinaf kanun yolu ile incelenerek müvekkili idare yararına kaldırılıp bozulmasına, Yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraflar üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. Vekilince sunulan istinafa cevap dilekçesinde özetle; Dava dışı işçilerin dava edilen tarihlerde müvekkili şirkette çalışmadığı hususu yargılama neticesinde kanıtlandığını, Ankara 59. İş Mahkemesinin 2021/289 E.-2021/172 K. sayılı kararı ile de müvekkili şirketin rücu edilen işçilik alacaklarından sorumlu olmadığı hususunun kanıtlandığını, davacı tarafından rücu edilen bedelin, YHK tarafından 17.10.2019 tarih ve e.2019/369, k.2019/492 sayılı karar ile yürürlüğe konulan ...'ten kaynaklandığını, müvekkili şirketin ihale süresi bu...ile belirlenen süreyi kapsamadığından müvekkili ... A.Ş. açısından sorumluluğun söz konusu olamayacağını, yerel mahkeme tarafından BAM kaldırma kararı uyarınca...'ler'in dosyaya celp edildiğini, bir önceki bilirkişiden ek rapor alındığını ve bam kaldırma kararı uyarınca usul ve yasalara uygun karar verildiğini, davacının istinaf dilekçesindeki istinaf nedenleri içerisinde müvekkili ... A.Ş. açısından bir istinaf nedeni sunulmadığını, diğer davalıların sorumlu oldukları beyanları ile istinaf nedenlerinin sunulduğunu, tek başına bu husus bile yerel mahkemenin müvekkili şirket yönünden davanın reddi kararının usul ve yasalara uygun olduğunu kanıtlar nitelikte olduğunu beyan ederek Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 08.04.2026 tarih ve 2025/1130 E.-2026/323 K. Sayılı müvekkili şirket ... A.Ş. Açısından verilen davanın reddi kararının, kararın usul ve yasalara uygun olup, yapılan istinaf incelemesi neticesinde işbu kararın onanmasına karar verilmesini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Ltd. Şti.vekilince sunulan istinafa cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili firmanın hizmet alımına ilişkin sözleşmeyi imzaladığı sırada bilmediği, sözleşmeyi imzaladıktan 33 ay sonra yürürlüğe giren bir toplu iş sözleşme nedeniyle işçilerin elde ettiği ilave işçilik alacaklarından sorumlu olmasının mümkün olmadığını, Yüksek Mahkeme içtihatları doğrultusunda karar veren İstinaf Mahkemesi'nin kaldırma kararına uygun şekilde karar veren Yerel Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun olduğunu, davacı İstinaf dilekçesinde yargılama sırasında ileri sürdüğü gerekçelerden farklı bir gerekçe ileri süremediğini beyan ederek davacının istinaf gerekçelerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:

H.M.K 355. Maddesi gereğince inceleme Kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmıştır.

Dosya içeriğine göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı asıl işverenin imzalanan sözleşmeler kapsamında dava dışı işçilere toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan işçilik alacakları nedeniyle yaptığı ödemelerin alt işverenlerden rücuen alınması istemine ilişkindir.

Davacı dava dilekçesinde; Yüklenici firmalar bünyesinde çalışan davacılar ... tarafından, şirketleri aleyhine, Ankara 59. İş Mahkemesinin 2022/289 -305 (Eski Esas:Ank. 42. İş Mah. E. 2020/857 - 873) Esas sayılı dosyaları ile 17 adet dosya ile alacak (İşçi ile İşveren İlişkisinden Kaynaklanan yakacak, bayram, fark ücret, ,ikramiye, çocuk yardımı, öğrenim yardımı ve diğer alacaklar) davalarını açıldığını, yapılan yargılama neticesinde Yargıtay incelemesinden geçen dosyalar kesinleştiğini ve mahkeme ilamında belirtilen tutarlar ve ferilerinin Ankara 26. İcra Müdürlüğü'nün aşağıda listede belirtildiği şekilde ödendiğinden bahisle eldeki davayı açmıştır.

Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına özellikle Yargıtay 6.HD 2023/432 Esas 2024/24 Karar,2022/510 Esas 2023/2492 Karar 2021/6426 Esas 2023/1085 Karar sayılı ilamlarında belirtilen hususlara bu ilamlar doğrultusunda aldırılan 16.03.2026 tarihli rapordaki tespitlere istinaf olunan kararda belirtilen gerekçelere istinaf edenin sıfatına ve istinaf nedenlerine göre davacı vekilinin yukarıda yazılı istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Açıklamalar ışığında davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 md uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 08/04/2026 tarih ve 2025/1130 E - 2026/323 K sayılı nihai kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davacı tarafın istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Alınması gerekli olan 732,00 TL istinaf karar ve ilam harcı istinaf eden davacı tarafça peşin yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

3-İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerinde bırakılmasına,

4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

5-HMK'nın 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; harç tahsil işlemlerinin, HMK'nın 359/4 maddesi gereğince işbu kararın taraflara tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,

Dair, dosya üzerinden yapılan incelemeyle H.M.K'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 24/06/2026