antalya 2. asliye ticaret mahkemesinde, uzun süreli ticari ilişkiden kaynaklanan demir-çelik satışı kur farkı alacağı ve icra takibine itirazın iptali davası.

Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde, uzun süreli ticari ilişkiden kaynaklanan demir-çelik satışı kur farkı alacağı ve icra takibine itirazın iptali davası.

Özet: Taraflar arasında 2020 yılından beri süregelen ticari ilişkide, demir-çelik ürünlerinin dolar bazında sipariş usulü teslim edildiği ve ödemelerin çekle yapıldığı, geçmişte çekin verildiği tarih ile vade tarihi arasındaki kur farklarının faturalandırılarak ödendiği sabitken, davalının son siparişlere ilişkin kur farkı faturalarını geçerli mazeret sunmaksızın reddetmesi üzerine davacının başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali istemli davada, davalı borçlu olmadığını savunmuş; ancak mahkemece atanan bilirkişi raporuyla ticari ilişkinin sürekliliği ve kur farkı uygulamasının önceden beri var olduğu, defter ve belgelerin usulüne uygun tutulduğu tespit edilmiş olup, uyuşmazlığın esası bu kur farkı uygulamasının geçerliliği noktasında toplanmıştır.

T.C.

ANTALYA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/877 Esas

KARAR NO : 2026/566

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 27/12/2023

KARAR TARİHİ : 16/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalının 2020 yılından beri süre gelen ticari ilişkisinin bulunduğunu, bu ticari ilişki gereği sipariş usulü davacı ürettiği demir-çelik ürünlerini davalı şirket teslim ettiğini, tüm siparişlerle ilgili anlaşmaların dolar cinsinden yapıldığını, bu durumun 2020 yılından beri bu şekilde devam olunduğu, tarafların ticari ilişkilerinden dolayı ödemelerin davalı şirket tarafından çek ile yapıldığını, çekin şirkete veriliş tarihi ile vade tarihi arasında zaman farkı bulunduğunu, buna ilişkin kur farkından kaynaklanan bedellerin fatura karşılığı müvekkili şirkete ödenmiş olduğunu, süre zarfında davalı borçlu şirket aleyhine icra takibi yapıldığını, karşı tarafça bu duruma itiraz edilmediğini, kayıtsız ödeme yapılarak dosyanın infazen kapatılmış olduğunu, ancak son siparişlerle ilgili verilen çeklerin tahsil tarihlerinden kaynaklanan kur farklarına ilişkin borcun davalı tarafça ödenmemiş olduğunu, davacı tarafından kesilen faturaların da iade faturaları oluşturularak reddedilmiş olduğunu, ancak yıllarca işlemlerin nasıl yapılacağına ilişkin tarafların mutabık kalarak ticari ilişkilerini devam ettirdiğini, ancak bir anda son siparişler yönünden geçerli mazeret bildirmeksizin sözlemeye aykırı olarak faturaların iade edilmiş olduğunu, iade edilen faturalara ilişkin olarak noterlik vasıtası ile ihtar gönderildiğini, ihtara rağmen borca yönelik ödeme yapılmadığını, müvekkilinin alacağını alamaması üzerine Antalya Genel İcra Dairesinin .../... Esas sayılı dosyasına konu fatura borçlarına ait toplamda ... TL alacağı ve icra takibinin açıldığı ... tarihine kadar alacağın fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile takip tarihinden itibaren asıl alacak için yıllık reeskon avans faiz oranından az olmamak üzere değişen oranlarda faiz, icra giderleri, avukatlık ücreti ile birlikte yapılacak kısmi ödemelerin öncelikle faiz ve giderlere mahsubuyla tahsili talepli takip başlatıldığını, davalı borçlunun haksız olarak yaptığı itirazın reddine karar verilmesini, icra takibinin devamına, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacıya cari hesap ekstresi ve siparişlere yönelik olarak ödemeler yaptığını, davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarında bunun anlaşılacağını, müvekkilinin davacı yana hiçbir borcunun bulunmadığını, ticari defter ve kayıtlar incelendiğinden ... tarihine kadar tarafların kayıtlarda mutabık olduğunu, davacı yanın yapmış olduğu takibin haksız ve mesnetsiz olduğunu, eldeki davanın tümden reddinin gerektiğini ve haksız ve kötü niyetli davacının alacağın yüzde %20'den aşağı olmamak üzere uygun tazminata mahkum edilmesini talep etmiştir.

Dava, taraflar arasındaki uyuşmazlığın; kur farkı uygulaması olup olmadığı, bu yönde bir sözleşme olup olmadığı, sözleşme altındaki imzanın aidiyeti noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

Antalya Genel İcra Dairesinin .../... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının dosyamız davacısı olduğu, borçlusunun dosyamız davalısı olduğu, ... TL toplam alacak üzerinden ilamsız takip yapıldığı, ... tarihinde borçlu vekili tarafından itiraz edildiği, ... tarihli kara tensip tutanağı ile takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekiline ... tarihli sipariş formunun aslını ibraz etmek üzere süre verilmiş, Davalı vekiline de müvekkilinin ... tarihinden öncesine ait imzası bulunan kurumları bildirmek üzere süre verilmiş, tarafların defterlerinin incelenmesi için bir mali müşavire inceletilerek taraflar arasındaki ticari ilişki, usulüne uygun tutulup tutulmadığı, dava konusu faturalar ve önceye dayalı kur farkı uygulaması olup olmadığı ve karşılıklı mal ve hizmet teslimi irsaliye teslim fişleri konusunda ayrıntılı rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi raporlarının dosya içerisine sunulduğu, taraf vekillerinin raporlara itirazları üzerine ek rapor alınmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Talimat mahkemesince aldırılan ... tarihli bilirkişi raporunda; "... Vergi Dairesinin ... Vergi Kimlik Numaralı mükellefi ... Şti. tarafından ... Şirketi adına düzenlenen ... tarih ve ... no.lu ... TL tutarlı ve ... tarih ve ... no.lu ... TL tutarlı Kur Faturalarının düzenlenmesi ile ilgili olarak,Davacı ve Davalı arasında ticari bir ilişkinin bulunduğu, Önceye dayalı Kur Farkı uygulamasının bulunduğu, Kanuni Defter ve Belgelerinin usulüne uygun "e" defter olarak tutulduğu "e" Fatura, İrsaliye düzenlendiği ve Sipariş Fişlerinin bulunduğu,Karşılıklı mal ve hizmet tesliminde bulundukları ve bunları kayıtlarına intikal ettirdikleri Defter Beratlarının bulunduğunu" bildirdiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce aldırılan ... tarihli bilirkişi raporunda; Davalının ibraz edilen 2022-2023 yıllarına ait e defterlerinin usulüne uygun olarak vergi dairesine gönderildiği, davacının düzenlediği ve takibe konu ettiği ... tarih ve ... no.lu ... TL tutarlı ve ... tarih ve ... no.lu ... TL tutarlı kur farkı faturalarının davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, cari hesaplar incelendiğinde davacının düzenlediği ... tarihli ... nolu ... TL'lik, ... tarihli ... nolu ... TL'lik ... tarihli ... nolu ... TL'lik kur farkı faturalarının davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalının ticari defter kayıtlarına göre takip tarihi ... itibari ile davalının ... Satıcılar hesabında davacıya ... TL borçlu olduğu ... Verilen sipariş avansları hesabında ise ... TL alacaklı olduğu alacağın borçtan mahsubu ile davalının davacıdan ... TL alacaklı olduğunun kayıtlı olduğu, davacının ticari defterlerinin incelenmesi ile hazırlanan bilirkişi raporunda cari hesaptaki bakiyeler ile ilgili bir tespit yapılmadığı kur farkı faturalarının kayıtlı olduğu daha önce de kur farkı faturalarının kayıt edildiği tespiti olduğu görüldüğünden davacının dava dosyasına sunduğu cari hesap ekstresi incelenmiş ve ekstrenin incelenmesi neticesinde de dava konusu kur farkı faturaları hariç davacının davalıya ... TL borçlu olduğu davalı kayıtları ile küsürat farkı ile bakiyenin aynı olduğu, kur farkı faturaları hariç taraflar arasında bir ihtilaf olmadığı, davacı yanın icra takibine konu ettiği kur farkının ... TL olarak hesaplanmış olduğu, davacı yanın ise kur farkını ... TL olarak hesaplamış olduğu, farkın tahsil günündeki kurun davacı tarafından efektif satış kuru üzerinden alınmasından kaynaklandığı, davalı tarafça 2023 yılında davacının düzenlediği 3 adet kur farkı faturasının ticari defterlerine kayıt etmesinden ve ödemelerini de yapmış olmasından ötürü kayıt altına alınmayan kur farkı faturalarının düzenlenmesinin uygun olduğu kanaatine varılacak olunursa davacının icra takibine konu ettiği kur farkı tutarının ... TL olacağı ancak davalı ve davacının cari hesaplarında bu kur farkları hariç davalının ... TL alacaklı olduğu hususu davacının sunulan ticari defterleri ve davacının sunduğu ekstrelerden anlaşılmış olduğundan kur farkı faturalarından fazla ödeme tutarı düşüldüğünde davacının ... TL alacaklı olacağı, mahkemece davacı tarafça kur farkı faturalarının düzenlenmesinin uygun olmadığı kanaatine varılacak olunursa davacının herhangi bir alacağından bahsedilemeyeceği, mahkemece davacının alacaklı olacağı kanaatine varılacak olunur ise davalının temerrüt tarihi olan ...'ten takip tarihi ...'e kadar isteyebileceği faiz ... TL olup toplam alacağın ise ... TL olduğu, mahkemece davacının alacaklı olduğu kanaatine varılacak olunur ise davacı yan takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 2. maddesine göre avans faiz talep edebileceğinin bildirildiği anlaşılmıştır.

Bilirkişi kök raporlarına karşı taraf vekillerinin itirazlarını bildirir dilekçe sundukları, itirazlar yönünden yeniden değerlendirmelerin yapılması için ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

... tarihli ek raporda; davacı tarafından sözleşmede belirtilen kur farkının esas alındığının bildirildiği anlaşılmıştır.

... tarili ek raporda; mahkemece davalı tarafça 2023 yılında davacının düzenlediği 3 adet kur farkı faturasının ticari defterlerine kayıt etmesinden ötürü kayıt altına alınmayan kur farkı faturalarının düzenlenmesinin uygun olduğu kanaatine varılacak olunursa davacının icra takibine konu ettiği kur farkı tutarının ... TL olacağı merkez bankası döviz satış kuruna göre) ancak davalı ve davacının cari hesaplarında bu kur farkları hariç davalının ... TL alacaklı olduğu hususu davalının sunulan ticari defterleri ve davacının sunduğu ekstrelerden anlaşılmış olduğundan kur farkı faturalarından davalının fazla ödeme tutarı düşüldüğünde davacının ... TL alacaklı olacağı, mahkemece davacı tarafça kur farkı faturalarının düzenlenmesinin uygun olmadığı kanaatine varılacak olunursa davacının herhangi bir alacağından bahsedilemeyeceğinin bildirildiği anlaşılmıştır.

Dava, Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyasında davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan iki adet kur farkı faturası alacağına yönelik icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali davasıdır.

Davada taraflar tacir olup ispat yükü üzerine düşen davacı taraf delil olarak ticari defter ve kayıtlara dayanmıştır.

Tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesinde genel olarak birbirlerini teyit ettikleri, takip ve dava konusu faturalardan önce taraflar arasında defterlere kaydedilen üç adet daha kur farkı faturası bulunduğu ve ödenmiş olduğu, taraflar arasında kur farkı uygulanacağına ilişkin herhangi bir sözleşme bulunmadığı fakat bu konuda yerleşmiş bir uygulama bulunduğu, her ne kadar davalı tarafça faturalardan biri iade edilmiş ise de önceye dayalı kur farkı uygulamasının bulunduğu fakat davalının da ticari defter ve kayıtlara göre davacıdan ... TL alacaklı göründüğü, bunun da mahsubu ile takip tarihi itibari ile davacının bakiye alacağının ... TL olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile; davalının Antalya Genel İcra Müdürlüğü .../... Esas sayılı dosyasına yönelik itirazının kısmen iptaline, takibin ... TL asıl alacak üzerinden ve takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak sureti ile devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, haksız itiraz edilen ... TL'nin takdiren %20si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının takipte kötü niyetli olduğu ispatlanmadığından davalının tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

KARAR: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;

1-Davanın kısmen kabulü ile; davalının Antalya Genel İcra Müdürlüğü .../... Esas sayılı dosyasına yönelik itirazının kısmen iptaline, takibin ... TL asıl alacak üzerinden ve takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak sureti ile devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,

2-Haksız itiraz edilen ... TL'nin takdiren %20si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Davacının takipte kötü niyetli olduğu ispatlanmadığından davalının tazminat talebinin reddine,

4-Kabul edilen ... TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan ... TL karar ve ilam harcından peşin alınan ... TL harcın düşümü ile eksik kalan ... TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

5-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacının karşıladığı ... TL tebligat/yazışma gideri, ... TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin, kabul / ret oranına göre hesaplanan ... TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen ... TL üzerinden davacı lehine takdir edilen ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, reddedilen ... TL üzerinden davalı lehine takdir edilen ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

9-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen ... TL yargılama giderinin 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a-13 maddesi gereğince kabul/ret oranına göre hesaplanan ... TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, bakiye ... TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

10-Artan gider avansı bulunması halinde karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 16/06/2026

Başkan ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Katip ...

e-imzalıdır