Eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit davasında belediyenin tacir sıfatı olmadığı gerekçesiyle asliye ticaret ile asliye hukuk mahkemeleri arasındaki görev uyuşmazlığının asliye hukuk lehine çözümlenmesi kararı.
Özet: Eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit davasında, davacının tacir olması sebebiyle asliye ticaret mahkemesini görevli sayan asliye hukuk mahkemesi ile davalı belediyenin tacir sıfatı taşımadığı gerekçesiyle asliye hukuk mahkemesini görevli bulan asliye ticaret mahkemesi arasında yaşanan görev uyuşmazlığı sonucunda, üst mahkeme; Türk Ticaret Kanununun ilgili maddeleri gereğince kamu tüzel kişisi olan belediyelerin tacir sayılamayacağını belirterek, uyuşmazlığın ticari dava niteliği taşımadığını ve dolayısıyla asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğunu kesin olarak karara bağlamıştır.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ37. HUKUK DAİRESİDOSYA NO: 2026/543 KARAR NO : 2026/1679KARAR TARİHİ: 24/06/2026T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ: İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ: 26/01/2026NUMARASI : 2026/24 2026/54DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)Taraflar arasındaki davada İstanbul 1.Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul 33. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:K A R A RDava,Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) talebine ilişkindir. İstanbul 33.Asliye Hukuk Mahkemesince,"... davacının tacir sıfatını haiz olduğu, TTK 16.maddede göz önüne alınarak davanın Asliye Ticaret Mahkemelerinde çözüme ulaştırılması gerektiği... Gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir. İstanbul 1.Asliye Ticaret Mahkemesince,"... davalının belediye tarafından kurulan bir kurum veya kuruluş olmadığı, davalının belediye olduğu ve tacir olmadığı, davanın eser sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkla ilgili olduğu ve mutlak ticari dava olmadığı anlaşılmakla davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu kanaatine varılmakla mahkememizin görevsizliğine..."gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. Maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır. Örneğin , ödünç para verme işlemlerine ilişkin uyuşmazlıklar Türk Ticaret Kanunu'nun 4. Maddesi uyarınca, tarafların tacir olup olmamasına bakılmaksızın ticari dava sayılan havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin uyuşmazlıklardan doğan davalar herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmiyorsa, ticari dava vasfını kaybedecektir.Diğer taraftan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. Maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.TTK'nın 16/2 maddesi uyarınca devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri ile kamu yararına çalışan dernekler ve gelirinin yarısından fazlasını kamu görevi niteliğindeki işlere harcayan vakıflar, bir ticari işletmeyi, ister doğrudan doğruya komu hukuku hükümlerine göre yönetilen ve işletilen bir tüzel kişi eliyle işletsinler , kendileri tacir sayılamayacağından davalı belediyenin tacir olarak kabulü mümkün bulunmamaktadır. Davalı Belediyenin yasa gereği tacir sıfatı bulunmadığından uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. Dava, davacı ile davalı arasında cadde düzenleme ve altyapı inşaatı sözleşmesi gereğince borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olup, davalı belediye mezkur madde uyarınca tacir sıfatını haiz olamaycağına göre davaya bakmak görevi İstanbul 33. Asliye Hukuk Mahkemesine ait bulunmaktadır.SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince İstanbul 33.Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 24/06/2026 gününde oy birliği ile karar verildi.KANUN YOLU: Kesin olmak üzere