tekirdağ bölge adliye mahkemesinin koyun keçi yetiştiricileri birliği yönetim kurulu kararlarının iptali davasında asliye ticaret mahkemesinin görevli olup olmadığına dair istinaf incelemesi kararı.

Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesinin koyun keçi yetiştiricileri birliği yönetim kurulu kararlarının iptali davasında asliye ticaret mahkemesinin görevli olup olmadığına dair istinaf incelemesi kararı.

Özet: Bu hukuki belge, davacı koyun keçi yetiştiricileri birliği yönetim kurulu üyesi ve başkanı tarafından, usulüne uygun çağrı yapılmadan gerçekleştirilen olağanüstü yönetim kurulu toplantısında alınan ve kendisinin başkanlık yetkilerini kısıtlayacağı iddia edilen kararların iptali istemiyle açılan davanın, ilk derece asliye ticaret mahkemesi tarafından tarafların tacir olmaması ve davanın ticari nitelik taşımaması gerekçeleriyle asliye hukuk mahkemesinin görev alanına girdiği belirtilerek usulden reddedilmesi üzerine, davacının asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu iddiasıyla yaptığı istinaf başvurusunun bölge adliye mahkemesince incelenmesi sürecini özetlemektedir.

T.C.

TEKİRDAĞ BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

4. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2026/819

KARAR NO : 2026/702

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : .............. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ :

NUMARASI : ......./.... Esas - ....../..... Karar

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA KONUSU :

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

KARAR YAZIM TARİHİ :

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin .......................... Yönetim Kurulu üyesi ve başkanı olduğunu, ............. tarihli toplantıda yönetim kurulu başkanı olarak seçildiğini, Başkan Yardımcısı ..... ........'ın talebi doğrultusunda .............. tarihinde olağanüstü toplantı düzenlendiğini, davacıya usulüne uygun çağrı yapılmadığını ve toplantı ile alınan kararlardan sonradan haberdar olduğunu, kararların uygulanması halinde müvekkilinin başkanlık görev ve yetkilerini fiilen kullanmasının imkânsız hale geleceğini, bu nedenle .......... tarihli ....../..... sayılı yönetim kurulu toplantısı kararlarının tedbiren durdurulmasını, kararlar öncesindeki hukuki duruma göre yönetim kurulu üyeleri ile başkanın görevlerine devam ettirilmesini, ilgili kararların batıl olduğunun tespitini veya mümkün görülmediği takdirde iptalini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; TMK m.83/2 uyarınca iç denetim yolları tüketilmeden dava açılamayacağını, asliye hukuk mahkemelerinin görevli olması nedeni ile davanın görev yönünden reddini, genel kurul kararı alınmadan dava açılamayacağını, iddia edilen maddi vakıaları inkar ile davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

İlk Derece Mahkemesi "... Koyun keçi yetiştiricileri birlikleri ile ilgili uyuşmazlıklarda, özellikle yönetim kurul kararlarının iptali davalarında görevli mahkeme, birliğin merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesi'dir.

Davalı ................... Birliği Yönetim Kurulu'nun ........ tarihli ......./...... sayılı yönetim kurulu toplantısının ve kararlarının hukuka uygun olup olmadığına ilişkin yargılamayı yapmaya görevli mahkeme, az yukarıda açıklandığı üzere tarafların tacir olmaması (davalı gerçek kişi tacir değil, davalı Birlik meslek kuruluşu olup tacir değil) ve davanın ticari dava türlerinden (mutlak, nispi, üçüncü grup) her hangi birine uymaması karşısında, genel görevli mahkeme olan asliye hukuk mahkemesidir (emsal mahiyette: Yargıtay 23. HD'nin 2017/1753 Esas; 20217/1755 Esas; 20217/ 1760 Esas; 2017/ 1758 Esas; 2016/ 6205 Esas; Yargıtay 20. HD'nin 2016/ 9026 Esas; Ankara BAM 13. HD 2021/726 Esas sayılı ilamları ... ) . Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; davanın asliye hukuk mahkemelerinde görülmesi gerektiği ..." gerekçesiyle "1-) 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114. ve 115. maddeleri gereğince Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın görev nedeniyle USULDEN REDDİNE, 2-) Dosyaya bakmakla görevli mahkemenin .......... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine ..." karar vermiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının hukuka ve kanuna aykırı olduğunu, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile ilgili ana sözleşme hükümleri uyarınca Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli mahkeme olduğunu, bu nedenle yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını ve yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER: .......... Asliye Ticaret Mahkemesinin ......./...... Esas - ....../..... Karar sayılı dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan/olmayan hususlarla bunlara ilişkin delillerin tartışılması, ret ve üstün tutulma sebepleri, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebep şu şekildedir:

Dava, davalı ................ Birliği Yönetim Kurulu'nun .......... tarihli ....../...... sayılı yönetim kurulu toplantısının ve kararlarının hukuka uygun olmadığı iddiası ile iptali istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Mahkemece yukarıda yazılı gerekçeyle, davanın usulden reddine karar verilmiştir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 87. maddesinde; "Ticaret Bakanlığı, kooperatiflerle, kooperatif birlikleri, merkez birlikleri ve Türkiye Milli Kooperatifler Birliğinin, genel kurul toplantılarında temsilci bulundurur. Genel kurul toplantıları Bakanlık temsilcisinin huzuru ile açılır ve devam eder." 99. maddesinde ise "Davaların Niteliği ve Muhakeme Usulü" başlığıyla; "Bu kanunda düzenlenen hususlardan doğan hukuk davaları, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava sayılır. Bu davalarda basit muhakeme usulü uygulanır." hükümleri yer almaktadır.

4631 sayılı Hayvan Islahı Kanunu, 13/06/2010 tarih ve 27610 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 11/06/2010 tarih ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun 47. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır. Aynı Kanun'un 48/3. maddesinde ise mevzuatta bu Kanun ile yürürlükten kaldırılan kanunlara yapılan atıfların, bu Kanunun ilgili hükümlerine yapılmış sayılacağı belirtilmiştir.

Islah Amaçlı Hayvan Yetiştirici Birliklerinin Kurulması ve Hizmetleri Hakkında Yönetmelik'in 71. maddesinde; "Birlik ve Merkez Birliği hakkında, Kanun ve bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde ve vergi mevzuatı açısından 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu uygulanır." hükmü öngörülmüştür.

Islah amaçlı hayvan yetiştirici birliklerinin organlarının oluşumu ve çalışma esaslarını belirleyen ana sözleşmeleri, ilgili kanun ve yönetmelik hükümlerine göre hazırlanmakta ve Türkiye Sicil Gazetesinde "Kooperatifler" başlığı altında yayınlanmaktadır. Birliklerin, Ticaret ve Sanayi Odası tescilleri de "Kooperatifler" statüsüne göre yapılmaktadır. Yine birliklerin genel kurul toplantılarında bakanlık temsilcileri de hazır bulunmaktadır. Damızlık hayvan yetiştiricileri birlikleri meslek kuruluşu niteliğinde olmayıp dernekler hukukunun uygulanacağına dair özel bir düzenleme de bulunmamaktadır.

Buna göre davaya asliye ticaret mahkemesinde bakılması gerektiğinden, açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun, HMK'nın 353/1-a-3. maddesi gereğince kabulüne ve kararın kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere,

1-)Davacının istinaf kanun yolu başvurusunun KABULÜNE; ......... Asliye Ticaret Mahkemesinin ........ tarihli, ......./....... Esas - ....../...... Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a-3. maddesi gereğince KALDIRILMASINA; davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,

2-)Yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının Hazine'ye irat kaydına,

3-)İstinaf eden tarafından peşin yatırılan istinaf karar harcının talep halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından kendisine iadesine,

4-)İstinaf başvuru giderlerinin esas hükümle birlikte İlk Derece Mahkemesi tarafından değerlendirilmesine,

5-)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

6-)Karar ilamının 6100 sayılı HMK'nın 359/4. maddesi uyarınca; İlk Derece Mahkemesince taraflara tebliğine,

İlişkin; dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1-a ve 362/1-g maddeleri gereğince KESİN olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.

Başkan

E-İmza

Üye

E-İmza

Üye

E-İmza

Katip

E-İmza

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*