Bursa Bölge Adliye Mahkemesinin, trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle açılan tazminat davasında vefat edenin kusuru, sigorta şirketi sorumluluğu ve ibranamenin hukuki geçerliliği üzerine istinaf incelemesi.
Özet: Vefatla sonuçlanan bir trafik kazası sonrası destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkin bu istinaf incelemesinde, davacılar sigorta şirketinin yaptığı ödemenin yetersiz olduğunu ve vefat edenin asli kusurlu sayılmasına itiraz ederken, davalı ise davacıların imzaladığı feragatnameye ve ceza mahkemesinin vefat edeni asli, sigortalısını ise tali kusurlu bulduğu kesinleşmiş kararına dayanarak davanın reddini savunmuş; istinaf mahkemesi ise yerel mahkemenin reddi kararını, maddi tazminat davalarında ceza mahkemesi kararının bağlayıcılığı ve kusur tespiti yönünden değerlendirmektedir.
T.C. BURSA BAM ... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: .
T.C. BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A ...HUKUK DAİRESİ K A R A R DOSYA NO : .KARAR NO : ..İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : BURSA .. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO .KARAR NO :.KARAR TARİHİ .İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ : . ..DAVANIN KONUSU : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan)B.A.M. KARAR TARİHİ : 02/10/2025KARAR YAZIM TARİHİ : 09/10/2025Davacılar tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahal mahkemesince davanın reddine dair verilen karara süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacılar vekili dilekçesinde, davacıların müşterek çocuğu olan müteveffa ...ün 31.08.2020 tarihinde kullanımındaki ... plakalı motosiklet ile davalı şirketin ....sigortacısı olduğu dava dışı.... yönetimindeki ....plakalı araçla çarpışması sonucu meydana gelen kazada ağır yaralandığı ve kaldırıldığı hastanede yaşamını yitirdiğini, olaya ilişkin görülen ceza davasında kusura ilişkin henüz rapor alınmadığını, davalının 11.03.2021 tarihinde davacı Sibel için 23.795,39.-TL, davacı ... için 14.829,64.-TL ödeme yaptığını ancak bu ödemenin gerçek zararı karşılamadığından, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı Sibel için 1.000,00.-TL, davacı Bekir için 1.000,00.-TL destekten yoksun kalma tazminatlarının, davalı sigorta şirketinin poliçe limitleri ile sınırlı olarak temerrüt tarihinden itibaren işletilecek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini, talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde, dava konu trafik kazasından dolayı davacılara yapılan ödeme sonrasında müvekkili sigorta şirketi ile davacılar arasında İbraname, Feragatname başlıklı belge imzalandığını, bu belge ile davacıların müvekkili sigorta şirketini 31.08.2020 tarihli kazadan dolayı ibra ettiklerini, yine işbu belge ile davacıların fazlaya ilişkin tazminat haklarından da feragat ettiklerini, bu ödeme ile müvekkili sigorta şirketinin dava konusu kazaya ilişkin hiçbir sorumluluğunun kalmadığını, şayet taraflar arasında yeni bir uyuşmazlık var ise davacı tarafın bu uyuşmazlığı bildirir şekilde sigorta şirketine yeni bir başvuru yapması gerektiğini, böyle bir başvuru yapılmadığından davanın usulden reddi gerektiğini, dava konusu kazanın meydana gelmesindeki asli ve tam kusurlu olan tarafın müteveffa ... olduğunu, soruşturma dosyasında alınan rapora göre müteveffanın 2918 sayılı KTK'nın 84/a (Kırmızı ışıklı trafik işaretinde veya yetkili memurun dur işaretinde geçme) ve yine kavşağa giriş kısmının sağında kendisi için DUR tabelasının olduğu, müteveffanın mevcut tabelaya riayet etmediği bu sebeple de KTK madde 47/1-c (Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara riayet etmemek) kuralını ihlal ettiği kanaatine varıldığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini, talep etmiştir.Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.Davacılar vekili istinaf kanun yolu başvuru dilekçesinde, davaya konu kazanın tek tanığı ve delilinin davalının sigortalısı olan dava dışı Necmi'nin beyanında kırmızı ışıkta geçmediğini belirttiğini, beyan doğru olduğu kabul edilse bile ceza yargılamasında alınan rapora göre dava dışı sigortalı Necmi'nin kazada kusuru bulunduğunun belirtildiğini, kazaya ilişkin açılan manevi tazminat davasında da kusurlu bulunduğunu ve manevi tazminata hükmedildiğini, müteveffanın kırmızı ışıkta geçtiğine ilişkin dosyada delil bulunmadığını beyanla yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini, talep etmiştir.DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE:Dava, haksız fiil sebebiyle maddi tazminat talebine yöneliktir.Dava dışı sürücü Necmi İşinçelik sevk ve idaresinde olan, davalı Quick Sigorta AŞ tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalanan .... plakalı araç ile davacıların oğlu Ali Öztürk sevk ve idaresinde olan 16 BJ 821 plakalı motosikletin karıştığı 31/08/2020 tarihli kazada Ali Öztürk'ün vefat ettiği uyuşmazlık konusu değildir.Bursa... Asliye Ceza Mahkemesi ...K sayılı dosyasının incelenmesinde dava dışı sürücü (sanık) Mehmet hakkında 5237 sayılı TCK 85/1 ve 62 maddesi gereği ceza tayin edildiği, hükme esas alınan 31/05/2021 tarihli bilirkişi raporunda kazanın meydana gelmesinde dava dışı sürücü...nin tali, müteveffa sürücü...i'nin asli kusurlu olduğunun bildirildiği, hükmün istinaf denetiminden geçerek 09/09/2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.6098 sayılı TBK 74 maddesi gereği, hakim, zarar verenin kusurunun bulunup bulunmadığı, ayırt etme gücü olup olmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumluluk hükümleri ile bağlı olmadığı gibi, ceza mahkemesinin beraat kararı ile de bağlı değildir. Ancak ceza mahkemesinin tespit ettiği maddi olgular ve özellikle fiilin hukuka aykırılığı konusunda yapılacak tespitin hukuk mahkemesini bağlayacağı, ceza mahkemesince bir maddi olayın varlığı ya da yokluğu konusunda kesinleşmiş kabule rağmen aynı konunun hukuk mahkemesinde yeniden tartışılmasının olanaklı olmadığı kabul edilmektedir(Yargıtay HGK 2013/4-108 E-2014/490 K sayılı ilam). Bu değerlendirmeden hareketle maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını saptayan ceza mahkemesi kararları taraflar yönünden kesin delil niteliğindedir.Mahkemece alınan ATK Trafik İhtisas Dairesi 27/02/2023 tarihli kusur raporunun alternatifli olarak düzenlendiği, müteveffa Ali'nin ışık ihlali yaptığından bahisle tam kusurlu olduğu kanaatiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Ceza mahkemesince, bir tarafın kusurlu olduğu kabul edilmişse, hukuk mahkemesinde o kişinin tamamen kusursuz olduğuna hükmedilemeyecektir. Zira, ceza yargılamasındaki ispat araçları bakımından ceza hakimi, hukuk hakiminden çok daha elverişli bir konumdadır (Zekeriya Yılmaz, Trafik Kazaları, Taşımacılıktan Doğan Hukuki Sorumluluk, Tazminat, Sigorta ve Rücu Davaları, Adalet Yayınevi, 2007, sf 665).Somut olayda, ceza mahkemesinin kesinleşmiş kabulüne rağmen, dava dışı sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığından bahisle davanın reddine karar verildiği, kaza tespit tutanağı ve diğer deliller birlikte değerlendirildiğinde müteveffa Ali'nin 2918 sayılı KTK 84/a ve 47/1-c maddesine aykırı davranarak asli kusurlu olduğu, dava dışı sürücü ...i'nin 2918 sayılı KTK 47 ve 52 maddelerine aykırı davranarak tali kusurlu olup özen ve dikkat yükümlülüğüne aykırı davranan dava dışı sürücü ....nin, kazanın meydana gelmesinde %15 oranında kusurunun bulunduğunun kabulü gerekir. Davacılar vekilinin bu yoldaki istinaf sebebi yerindedir. Kararın niteliği gereği sair istinaf sebepleri bu aşamada incelenmemiştir. HMK 355 maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranın sıfatına, kamu düzenine ve istinaf konusu yapılan nedenlerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, hükmün esasını etkileyecek tüm deliller toplanmadan karar verilmesi nedeniyle karar usul ve yasaya aykırı olup davacılar vekilinin istinaf başvurusunun bu sebeplerle kabulü ile mahkeme kararının HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, Dairemiz kararı gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Davacılar vekilinin istinaf talebinin KABULÜ ile Bursa .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı kararının KALDIRILMASINA,Gerekçede yapılan açıklamalar göz önünde bulundurularak yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,2- İstinaf kanun yoluna başvuran davacılar tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,3- Karar tebliğ ve harç iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,4- İstinaf kanun yoluna başvuran taraflarca yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,5- İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK 353/1-a hükmü uyarınca kesin olmak üzere 02/10/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi....Başkan......Üye......Üye......Katip...