Otoyol ihlalli geçiş ücreti alacağının ticari hizmet sözleşmesinden kaynaklı icra takibine yapılan itirazın iptali davasında, davalının esnaf sıfatı ve uyuşmazlığın ticari dava niteliğinin tespiti.
Özet: Otoyol işletmecisi davacı şirket, otoyolda usulsüz geçiş yapan ve tahakkuk eden ücretleri yasal sürede ödemeyen davalı şirkete karşı başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali için dava açmıştır; davacı, davalının ödeme yükümlülüğünü yerine getirmediğini ve icra takibini haksız yere durdurduğunu belirtirken, mahkeme davalının esnaf kaydı ve araçların ticari kullanımına rağmen, ihlalli geçişlerden kaynaklanan alacak davalarının mutlak ticari dava niteliği taşımadığına ve uyuşmazlığın davalının ticari işletmesiyle doğrudan ilişkili olmadığına dair içtihatları değerlendirmiştir.
T.C.
İSTANBUL5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : 2026/260 EsasKARAR NO : 2026/577DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 30/03/2026KARAR TARİHİ : 29/06/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin ..'nun yapım ve işletmesini üstlendiğini, modern ücret toplama altyapısı ile sürücülere güvenli ve konforlu hizmet sunduğunu, davalı şirkete kayıtlı ... ve ...plaka numaralı 2 aracın müvekkil şirket tarafından işletilen otoyolda muhtelif zamanlarda ihlalli geçişler yaptığını, ihlalli geçişlerden kaynaklanan ücret ödeme yükümlülüklerinin davalı tarafından yerine getirilmediğini, geçiş ücretlerini ödemeksizin geçiş yapan araç sahiplerine 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. fıkrası uyarınca ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş gün içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeme imkânı tanındığını ancak işbu davaya konu ihlalli geçişlere ilişkin ücretlerin kanunda öngörülen süre içerisinde ödenmediğini, alacağın tahsili amacıyla davalı şirket aleyhine ... 1. İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlattıklarını, davalının takibe haksız ve dayanaksız bir şekilde itiraz ettiğini, itiraz nedeniyle icra takibinin durdurulduğunu belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalması kaydı ile davanın kabulüne, Davalı-Borçlunun ... 1. İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının iptaline, takibin toplam alacak tutarı olan 9.063,23 -TL üzerinden icra masrafı avukatlık ücreti ve %39,75 avans faizi (faizin değişen oranlarda kademeli olarak hesaplanması suretiyle) ile birlikte tahsiline imkân verecek şekilde takibin devamına, davalı aleyhinde asıl alacak tutarının %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan alınarak müvekkil şirkete ödenmesine, yargılama giderleri vekalet ücreti ve arabuluculuk vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ile talep etmiştir. Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi ve tensip tutanağı tebliğ edilmesine rağmen davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşıldı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :Dava ; kaçak geçiş iddiasından kaynaklı alacağın tahsiline yönelik icra takibi dosyasına yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. ... Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği'nden gelen 07/05/2026 tarihli cevabi yazıda; davalı ...'ın 12/06/2020 tarihinden itibaren ...'na kayıtlı olduğu ve esnaflık kaydının halen aktif olarak devam ettiği tespit edilmiştir. TTK'nın 4 ve 5. maddeleri ile ticari davaların; ''Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, b) Türk Medeni Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ila 969 uncu maddelerinde, c) ...tarihli ve ... sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ila 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ila 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ila 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ila 554, havale hakkındaki 555 ila 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ila 580 inci maddelerinde, d) Fikri mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.'' şeklinde tanımlandığı görülmüştür. Anılı kanuni düzenlemeye göre, bir uyuşmazlığın ticari dava sayılması için TTK 4/1.maddesine göre her iki tarafında tacir olması ve ticari işletmeleri ilgili hususlardan doğması, yahut tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın “a-f” bentlerinde sayılan hususlardan doğmasının gerektiği açıktır.Eldeki davada davalının tacir olup olmadığı ve uyuşmazlığın ticari işletmesiyle alakalı olduğuna dair yapılan araştırmada, davalının Esnaf ve Sanatkar Sicil Müdürlüğü bünyesinde aktif esnaf kaydının bulunduğu, ayrıca ihlalli geçişlerin mutlak ticari dava da sayılamayacağı ,İstanbul BAM 37. H.D nin ... esas, ...karar sayılı ve İstanbul BAM 45. H.D nin ... esas,... karar sayılı ilamlarında belirtildiği üzere, aracın kullanım amacı ticari olsa dahi davalı faaliyetlerinin VUK uyarınca tacir sınırlarına ulaşmadığı sürece davalının tacir sayılamayacağı, davalının esnaf vasfını haiz olduğu anlaşılmakla, genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemeleri sıfatıyla yargılama yapılması gerektiğinden mahkememizin görevsizliğine, davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Mahkememizin görevsizliğine, görevsizlik nedeniyle davanın usulden REDDİNE,2-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, 3-HMK' nun 331/2 maddesi gereğince görevsizlik ve yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderleri, harç ve vekalet ücretlerinin o mahkemenin hükmedeceği, gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkemenin dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkum edeceği ön görüldüğünden yargılama giderleri, harç ve vekalet ücretleri konusunda bu aşamada bir karar verilmesine yer olmadığına,Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafı yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere karar verildi. 29/06/2026 Katip E-imzalıdır Hakim E-imzalıdır