ankara 8. asliye ticaret mahkemesi, yangın söndürme sistemi sözleşmesinde şartnameye aykırı gaz dolumu ve gizli ayıp iddiasıyla açılan milyonluk tazminat davası.

Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi, yangın söndürme sistemi sözleşmesinde şartnameye aykırı gaz dolumu ve gizli ayıp iddiasıyla açılan milyonluk tazminat davası.

Özet: Davacı, yangın söndürme sistemleri kurulumunda şartnameye aykırı olarak FM-200 gazı yerine başka bir gazın (HFC-125) veya standartlara uymayan saflıkta gazın kullanılması ya da hiç gaz konulmaması nedeniyle gizli ayıplı mal teslimi ve sözleşmeye aykırılık iddiasıyla tazminat talep ederken; davalı, işlerin eksiksiz yerine getirildiğini, projenin kesin kabulünün yapıldığını, davanın zaman aşımı ve hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiğini, ihbar yükümlülüğüne uyulmadığını ve kullanılan gazın fenne uygun olduğunu savunmuştur.

T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/284 Esas - 2025/303

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C.

ANKARA

ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ

K A R A R

ESAS NO : 2023/284 Esas

KARAR NO : 2025/303

...

DAVA : Tazminat

DAVA TARİHİ : 24/04/2023

KARAR TARİHİ : 16/04/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 14.05.2025

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde; teşekkülleri ile .... arasında 28.01.2015 tarihinde ... işine ilişkin sözleşme imzalandığını, sözleşme ile 8 adet bölge YTİM ve bu kapsamda modernizasyon işlerinin bir kalemi olarak da 8 adet bölge ... gazlı otomatik yangın söndürme sistemi kurulumlarının yapıldığını, sonrasında 11.07.2018 tarihinde projenin kesin kabulünün yapıldığını, 08.02.2021 tarihinde ...'de kurulu yangın söndürme tüplerinden akredite kuruluş olan ...Çevre Laboratuvarından nunume alınarak test yaptırıldığını ve teşekküllerine bildirilen analiz sonucuna göre söz konusu gazın şartname ve projede belirtilen FM-200 gazı olmayıp başka bir yangın söndürme gaz çeşidi olan HFC-125 gazı olduğunun taraflarına bildirildiğini, bunun üzerine taraflar arasında yapılan görüşmelerde davalı şirket tarafından söz konusu durumun yangın söndürme sistemini yaptırdıkları alt taşeron firmadan kaynaklandığı, kendilerinin de bu durumu numune sonucu üzerine öğrendikleri ve alt taşeron firmaya hukuki olarak gerekli girişimlerde bulunacaklarının beyan edildiğini, ayrıca bu durum nedeniyle hem diğer bölge ...'lerden de numune alınması ve yapılacak analiz sonuçlarına göre tüm merkezlerdeki yangın tüplerindeki gazın şartnameye uygun nitelikte gaz ile değiştirilmesi hem de eğer varsa sistemde tespit edilecek diğer eksikliklerin de giderilmesinin şirketleri tarafından bilabedel gerçekleştirileceği yönünde davacıya sözlü taahhütlerde bulunulduğunu ancak çözüme kavuşturulamadığını, süreç içerisinde yeterli zaman tanınmasına rağmen konunun çözümü için şirket tarafından gerekli adımların tam atılmamış olması, sürecin çok ağır ilerlemesi nedeniyle daha fazla zaman kaybedilmemesi ve durumun netleşmesi amacıyla bölge ...'ler ve acil durum kumanda merkezinde bulunan yangın söndürme tüplerindeki gazlardan .... Çevre Laboratuvarına numuna aldırılarak gaz analizinin yaptırıldığını ve sonuçların raporlandığını, bu sonuçlara rağmen davalı şirketin, davacıya muhatap 11.05.2022 tarihli yazısında sözleşme konusu işlerin eksiksiz ve süresinde yerine getirildiğinin belirtildiğini, taraflar arasındaki sözleşmeye konu işte gazlı otomatik yangın söndürme sisteminde şartname ve projeye göre olması gereken FM-200 gazı yerine ... gazının doldurulmuş olması, ayrıca yine bazı merkezlerdeki ... gazının standartlara uygun olmayan saflık oranında olması ve bir merkezde ise niteliği belli olmayan başka bir gaz doldurulmuş olması veya o merkezdeki yangın tüplerine hiç gaz konulmamış olması nedenleriyle, davalının gizli ayıplı mal vermesinden kaynaklı ve sözleşmeyi gereği gibi yerine getirmemesinden doğan teşekkül zararı olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 4.381.300,00 TL'nin 04.02.2022 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından açılan davada hukuki yarar bulunmadığını, sözleşme kapsamındaki işlerin müvekkili şirket tarafından tam ve eksiksiz yerine getirildiğini, davacı şirket tarafından 23.05.2016-01.09.2017 tarihleri arasında farklı tarihlerde her bir lokasyonda ayrı ayrı geçici kabuller yapıldığını, akabinde 11.07.2018 tarihinde tüm lokasyonlara ait olacak şekilde kesin kabul yapıldığını, dava hakkının makul sürede kullanılmadığını, işbu davanın hak düşürücü süre ve zamanaşımı yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı şirketin ihbar mükellefiyetine uymadığından davanın reddi gerektiğini, esasa ilişkin olarak da ihtirazi kayıt ileri sürülmeden teslim alınan araçlarla ilgili talepte bulunulmasının hukuken mümkün olmadığını, davalının, sözleşme konusu edimlerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini, davacıya sorunsuz olarak çalışan sistem ve ekipmanları teslim ettiğini, davacı tarafından yıllık bakımların yaptırılıp yaptırılmadığının dosya kapsamından anlaşılamadığını, davalının, sözleşme konusu edimlerinin 80 kalem işi içermekte olup, dava konusu edilen yangın tüplerinin bu kalemlerin ufak bir kısmını içerdiğini, ağırlıklı olarak elektronik kontrol ve gözetleme sistemine yönelik edimlerin tamamının sorunsuz şekilde halen davacı tarafından kullanıldığını, sistemin teslimi yapıldıktan sonra düzenli olarak yangın tüplerinin yıllık olarak bakımlarının yapılması ve kontrol edilmesi gerektiğini, davacı tarafça bu yönde hiçbir delil ibraz edilmediğini, taraflar arasındaki sözleşmede ve teknik şartnamede talep edilen gazın sadece niteliğinin belirtildiğini, hangi gazın kullanılması gerektiğine yer verilmediğini, davacı tarafından tespit edilen HFC-125 gazının, fenne uygun olarak yangın söndürme sistemlerinde kullanılan bir gaz olup, nitelikleri bakımından farkı bulunmadığını, yangın tüplerinde bulunduğu iddia edilen gazın yangın söndürme sistemlerinde kullanılmasında hiçbir sakıncasının bulunmadığını, davalının özel uzmanlık gerektiren yangın tüplerinin dolumu konusunda ... .. Ltd. Şti. ile alt yüklenici olarak anlaştığını ve söz konusu hususların ilgili şirket tarafından yerine getirildiğini, dava konusu taleplerin ... .. Ltd Şti tarafından yerine getirilen edimlere yönelik olduğunu, davanın bu şirkete ihbarını istediklerini belirterek davanın öncelikle dava şartı yokluğundan, hukuki yarar yokluğundan, süresinde ve usulüne uygun bir ayıp ihbarı olmadığından, zaman aşımı ve hak düşürücü süre nedeniyle reddine, esastan da reddine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.

GEREKÇE :

Dava; taraflar arasındaki sözleşme kapsamında ayıplı ifada bulunulduğu, sözleşme gereklerinin gereği gibi yerine getirilmediği iddiasıyla buna yönelik zararın tazmini isteğine ilişkindir.

Davanın niteliği gereği arabuluculuğa başvurulması zorunlu bulunduğu, başvurunun yapıldığı, 30.03.2023 tarihinde tarafların katılımıyla anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın düzenlendiği anlaşılmıştır.

Davalı vekilinin zaman aşımı itirazının süresinde olmaması ve davacı tarafça muvafakat edilmemesi nedeniyle reddine karar verilerek yargılama sürdürülmüştür.

Davacı vekilince açılan dava ile; davalı şirket ile davacı arasında gazlı otomatik yangın söndürme sistemi kurulumlarına dair sözleşme imzalandığı ancak 11.07.2018 tarihinde projenin kesin kabulünden sonra 08.02.2021 tarihinde yangın söndürme tüplerinden alınan nunumeler üzerinde yaptırılan test neticesinde söz konusu gazın şartname ve projede belirtilen gaz olmadığının anlaşıldığını, ayıplı ifa söz konusu olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 4.381.300,00 TL'nin 04.02.2022 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.

Davacı vekili 22.01.2025 tarihli duruşmada ise dava dilekçesindeki tazminat talebinin içeriğini, sözleşmenin ayıplı, eksik ifa yoluyla sözleşme kapsamında uğranılan zararların tazmini şeklinde açıklamıştır.

Davalı vekilince ayıp ihbarının süresinde yapılmadığı, sözleşme ile kararlaştırılan garanti süresinin 2 yıl olup kesin kabul tarihi olan 11.07.2018 tarihinden 2 yıl geçtikten sonra açılan davanın reddi gerektiği savunulmuştur.

Hemen belirtmek gerekir ki, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri incelendiğinde, sözleşmenin bir yanı ile tacirler arası satış sözleşmesine dair hükümler içerdiği bir yanı ile eser sözleşmesine dair hükümler taşıdığı buna göre karma nitelikte bir sözleşme olduğu anlaşılmaktadır.

Eserin ayıplı olup olmadığının tespitinde ilk kıstas sözleşme olup, sözleşme ele alınırken ilk bakılacak husus, eserin özellikleri konusunda tarafların açık anlaşmasının mevcut olup olmadığıdır. Varsa eserin taşıması gereken özelliklerin tespitinde ilk olarak dikkate alınacak vasıflar, üzerinde açıkça anlaşılan vasıflardır. Eser, sözleşmesinde açık veya zımni olarak kararlaştırılan niteliklere (renk, biçim, ölçü, imal tarzı vb.) sahip değilse ayıplıdır. Eser sözleşmesinde yüklenici, sözleşmesinde belirtilen tüm nitelikleri eserde mutlak surette sağlamak zorundadır. Aksi durumda yani sözleşmede kararlaştırılan niteliklerden biri sağlanmaksızın imal edilen eser, teknik şartnameye birebir uygun ve kusursuz olsa dahi, ayıplı olarak kabul edilecektir. Benzer hususlar satış sözleşmeleri içinde geçerli bulunmaktadır.

Gizli ayıp; eserde basit bir muayene ile tespit edilemeyen, çıplak gözle görülüp saptanamayan, kullanım sırasında ortaya çıkan veya kullanım sırasında gelişen bir durum nedeniyle ortaya çıkan ayıplar olup, gizli ayıplar iş sahibinin muayene yükümü dışında kalmaktadır.

Eser sözleşmelerinde gizli ayıp halinde ihbar yükümlülüğü TBK 477/3 maddesinde düzenlenmiş olup, ihbar süresine ilişkin Borçlar Kanunu hükmü emredici nitelikte olmadığından taraflarca ihbar süresine ilişkin düzenlemede bulunabilirler. Ancak ihbar süresi özenle yapılacak muayeneyi imkânsız kılacak derecede kısaltılamayacak veya hakkın kötüye kullanımına neden olacak şekilde uzatılamayacaktır.

Satış sözleşmesinde ise ayıp halinde ihbar yükümlülüğü TBK 219 maddesi vd maddelerinde düzenlenmiş olup, TBK 223/2 maddesinde gizli ayıp halinde ''ayıbın tespit edildikten hemen sonra'' ihbar edilmesi gerektiği belirtilmiş, TBK 225 maddesinde ise ağır kusurlu olan satıcının ayıbın kendisine süresinde bildirilmediğini ileri sürerek kısmen de olsa sorumluluktan kurtulamayacağı, TBK 225/2 fıkrasında ise satıcılığı meslek edinmiş kişiler bakımından da aynı hükmün geçerli olduğu belirtilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin 40. maddesinde yer alan ''davalının, işin kabulünden sonraki hata ve ayıplardan sorumluluğu kabul eden nitelikteki, teslim edilen malda/işte hileli malzeme kullanılması veya malın teknik gereklerine uygun olarak imal edilmemiş olması veya malda/işte gizli ayıpların olması halinde, malın teknik şartnameye uygun başka bir mal ile değiştirilmesi veya işin teknik şartnameye uygun hale getirilmesini yükleniciden talep edebileceğine ilişkin düzenleme yer almakta olup düzenlemede herhangi bir süre öngörülmemiştir.

Dosya kapsamına göre yapılan incelemede, davacının yangın söndürme sistemindeki gazların incelenmesine yönelik olarak tetkiklerin, ... Çevre Laboratuvarı'na yaptırıldığı, analiz raporlarından ilkinin tarihinin 01/03/2021 diğerinin 08.03.2021 olduğu, akabinde 04/02/2022 tarihli yazısı ile davalıya bu hususu bildirdiği anlaşılmaktadır.

Gerek eser sözleşmesi hükümleri gerekse satış sözleşmesine dair Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca yapılan değerlendirmede davalı vekilinin ayıp ihbarının süresi içinde yapılmadığına yönelik savunmasına dosya kapsamına göre itibar edilmemiş işin esasının incelemesine geçilmiştir.

Dava konusu ayıplı ifa iddiasına konu yerlerin bağlı bulunduğu yer mahkemelerine talimat yazılarak kimya mühendisi bilirkişi eşliğinde yangın söndürme sistemindeki gazların sözleşmeye uygun olup olmadığı hususunun belirlenmesi noktasında bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bu kapsamda, ... talimat yazılmış ayrıca Ankara ilinde olanlarla ilgili olarak mahkememizce yerinde keşfen inceleme yapılarak raporlar alınmıştır.

Mahkememizce keşif yapılan yerlere ilişkin bilirkişi 15.08.2023 tarihli raporunda yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda yangın tüplerindeki gazların sözleşmeye uygun olmadığını bildirmiştir.

... yazılan talimat kapsamında bilirkişinin 02.09.2023 tarihli raporunda yapılan incelemeler ve değerlendirmeler sonucunda, ...'de bulunan yangın tüplerinin imza altına alınan sözleşme şartlarına uygun olmadığı bildirilmiştir.

...Mahkemesine yazılan talimat kapsamında bilirkişi, 07.09.2023 tarihli keşif sırasında beyanında, keşif sırasında dava konusu olan tüpleri, içerisindeki gazları talimat olmadan alıp incelemenin mümkün olmadığı, tüplerin içindeki gazların akreditasyonu olan ve bu işlem ile yetkilendirilmiş olan kurum yetkililerinin temin edeceği vasıtalarla ve araçlarla yapıldığı takdirde akreditasyon kurumundan alınacak rapor üzerinden değerlendirme yapıp raporun sunulabileceği, aksi halde dosya üzerinden dava konusu gazların niteliği ve özellikleri hakkında genel bir incelemenin söz konusu olacağı bildirilmiştir.

... yazılan talimat kapsamında bilirkişinin 14.09.2023 tarihli raporunda yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda ...gaz analiz raporu sonuçlarına göre ... Müdürlüğünden alınan numunelerin teknik şartnamede belirtilen özellikleri kapsamadığı, yangın tüplerinde kullanılan, yangın tüplerindeki gazların sözleşmeye uygun olmadığı görüş ve kanaatini bildirmiştir.

... Ticaret Mahkemesine yazılan talimat kapsamında yapılan keşifte bilirkişi beyanında bilirkişi olarak numune almasının mümkün olmadığı, bu konuda akredite olan firmaların numune alımını yaptıkları, ...'da konu ile ilgili akredite firma olmadığını, dosya kapsamına göre rapor vereceğini bildirmiş, 25.09.2023 tarihli raporunda yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda ... yük tevzi İşletme Müdürlüğünün kumanda solunum arka tarafında 4 adet 250 l'lik yangın tüpü olduğunu, ... çevre laboratuvarı tarafından yapılan gaz analizlerinin dava dosyasındaki raporlarına göre yangın söndürme tüplerindeki gazların teknik şartnameye uygun olmadığı bildirilmiştir.

... sıfatıyla) yazılan talimat kapsamında yapılan keşif sonuncu alınan bilirkişinin 16.10.2023 tarihli raporunda ... yük tevzi merkezinde bulunan otomatik yangın söndürme sistemine ait tüplerin etiketlerinde ... ea (yani FM 200) yazılmasına rağmen ... çevre laboratuvarı analiz sonuçlarına göre tüplerde %97,52 oranında HFC 125 gazı ve %1,37 oranında FM 200 gazı olduğunun tespit edildiğini, teknik şartnamede tüplerin FM 200 gazı ile doldurulması gerektiğinin açıkça yazıldığını, tüp içeriğinin teknik şartnameye uygun olmadığının teknik şartnameye uygun olmayan ...gazının saflık analiz sonucu %97,52 oran ile standart limit değerlere de uygun olmadığının laboratuvar tarafından raporlandığı bildirilmiştir.

...Mahkemesine yazılan talimat kapsamında bilirkişinin 30.11.2023 raporunda, ...ea gazlarının içerisinde hidroflorankarbon bileşenleri bulunan aynı grup gazlar olup, bu gazların belirli oranlarda birbiri yerine karışım haline kullanılabilen muadil gazlar olduğunu, ürün etiket bilgilerinde hangi oranlarda kullanıldığının yazılması gerektiğini, dava dosyasına konu olan yangın tüplerinin analiz sonucu incelendiğinde 0046-2016 numaralı yangın tüpünün içerisinde %... ea olduğu, yangın tüpü üzerinde de ... ea yazılı olduğunun görüldüğünü, bu iki grup gaz yangın söndürme sistemlerinde aynı amaç için kullanılmış olsa dahi yangın tüpü üzerinde etiket bilgilerinde ürün içeriğinde ne olduğunun yazılması gerektiğini, keşif mahallinde bulunan 0046-2016 ve 0027-2016 seri numaralı yangın tüplerinin içerisindeki gazın tüplerin sözleşme gereği yasal garanti süresi bittikten sonra kimin tarafından ilave gaz konulup konulmadığı, periyodik kontrol yapılıp yapılmadığının tespit edilmediğini bildirmiştir.

... yazılan talimat kapsamında bilirkişinin 13.12.2023 tarihli raporunda yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda, FM 200 gazıyla HFC 125 gazlarının aynı yangınlarda kullanılabileceği, taraflar arasındaki sözleşmede FM 200 gazının yazılı olduğunu, yangın söndürme tüpleriyle alakalı geçici kabul tarihlerindeki süre baz alınarak eksik hususların belirtildiği 2018 yılı başlangıç kabul edildiğinden dolayı numune alma tarihleri arasındaki 4 yıllık yasal sürenin geçmediği, garanti kapsamında olduğu, davalı şirketin ... ve sözleşme gereği sorumlu olduğunu bildirmiştir.

Dava konusu tüplerle ilgili sondajlama yöntemiyle ... bünyesinde olduğu belirtilen yerlerde keşfen daha önce ... yerlerle ilgili rapor alınan teknik bilirkişiler eşliğinde numune alım işleminin yapılıp, inceleme yeri olan ... bölgesi bünyesindeki laboratuvara götürülüp rapor düzenlenmek üzere keşfen bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi 06.07.2024 tarihli raporunda keşif yapılan yerdeki yangın söndürme tüplerinden giriş kapısı karşısındaki ortadaki tüpten taraf vekilleri ve bilirkişi eşliğinde numune alındığı, analiz için laboratuvara götürüldüğü, analizinin yapıldığı, analiz sonuçlarına göre 13.06.2024 tarihinde yangın tüpünden alınan gaz numunesinin FM 200 otomatik yangın söndürme sisteminde gazın teknik şartnamede belirtilen FM 200 gazı yerine teknik şartnameye uygun olmayan ... gazının doldurulmuş olması nedeniyle teknik şartnameye uygun olmadığı bildirilmiştir.

Dosya kapsamında davalı tarafça teknik uzman görüşü sunulmuş, 16.05.2023 tarihli teknik uzman görüşüne ilişkin raporda sonuç itibarıyla inceleme ve teknik değelendirmesi yapılan yangın söndürme kimyasalları ... ea ve ... gazlarının birbiri yerine kullanılabilir yangın söndürme gazları olduğu tespitlerinin yapıldığı, uygulamada gazların kimyasal ve fiziksel özelliklerine dikkat edilerek uygulama yapılmasının gerekli olduğu, mekanik tesisatta yapılan değişiklikler ile her 2 gazın da yük tevzi merkezi gibi elektrik ve elektronik sistemlerin olduğu hacimlerde/bölgelerde kullanılabilir olduğunun değerlendirildiği bildirilmiştir.

Dosya üzerinde ve tarafların ticari kayıtları üzerinde, alacağın olup olmadığı, varsa miktarı hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup bilirkişi heyeti 03.12.2024 tarihli raporunda yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda,... gazının elektrik kaynaklı yangınların söndürülmesinde kullanıldığı, her 2 gazın kimyasal ve fiziksel özelliklerinin birbirinden farklı olduğu, gazları bire bir aynı tutmanın kimyasal açıdan mümkün olmadığı, söz konusu iki ürünün farklı markaların farklı ticari isimlerle çıkardığı aynı kimyasal formüle sahip iki ürün olmadığını, teknik incelemeler ve değerlendirmeler başlığı altında açıklanan husus ve yorumlar dikkate alındığında davalı tarafın toplamda 6160 kg olarak hesap ettiği FM 200 gazına ilişkin 1728 kg'a ait kısmın hesap dışı tutularak toplamda 4432 kg FM 200 gazının teknik sözleşme dışında FM 125 gazı verilmiş olması sebebiyle zararın 3.152.260,00 TL, 6160 kg olarak hesaplandığında 4.381.300,00 TL, dosya içeriğinde bakım/periyodik kontrol ve yeniden doldurma gibi iş ve işlemlere ilişkin bilgi bulunmadığı kurulum sonrasında dolum boşaltım işlemine yönelik işlemler varsa dosyaya kazandırılmasının yerinde olacağı, tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemeler sonucunda davalı tarafından davacı adına düzenlenen faturalar içinde yer alan gazlı yangın söndürme sistemine ait tutarlar ayrıştırılarak içerilerinde bulunan gazın yüzdesi ve satım sırasındaki döviz kuru miktarları dikkate alınarak yapılan hesaplamaya göre gaz tutarının 323.438,20 USD, karşılığının 1.105.490,50 TL olduğunun belirlendiğini bildirmişlerdir.

Taraf vekillerinin rapora itirazlarının değerlendirilmesi için bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış olup, bilirkişi heyeti 06.02.2025 tarihli ek raporlarında itirazları değerlendirerek 03.12.2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç ve kanaatini değiştirecek bir husunun bulunmadığını bildirmişlerdir.

Dosya kapsamından; taraflar arasında 28.10.2015 tarihli ... yük tevzi merkezleri kumanda salonlarının modernizasyonu işi sözleşmesi düzenlendiği, sözleşmenin uyuşmazlığa ilişkin hükümlerinin incelenmesinde 6. maddede sözleşmenin birim fiyat sözleşme olup, idarece hazırlanan cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş miktarı için yüklenici tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarların toplamı olan 4.695.000,00 USD bedel üzerinden akdedildiği, 16. madde yüklenicinin yükümlülükleri başlıklı olup, 16.7.4'te teklif sahibinin teklif ettiği sistemlerinin donanım ve yazılım fonksiyonları ile proje kapsamında kullanılan diğer malzemeler ve işçiliğin her türlü tasarım, imalat ve montaj hatalarına karşı, proje kapsamındaki tüm sistemler için kesin kabulün yapıldığı tarihten itibaren 2 yıl süreyle garanti vereceği belirtilmiştir.

Sözleşmenin 40. maddesi ''kabulden sonrası hata ve ayıplardan sorumluluk'' başlıklı olup 40.1 madde'de; idarenin, teslim edilen malda/işte hileli malzeme kullanılması veya malın teknik gereklerine uygun olarak imal edilmemiş olması veya malda/işte gizli ayıpların olması halinde malın teknik şartnameye uygun başka bir mal ile değiştirilmesi veya işin teknik şartnameye uygun hale getirilmesini yükleniciden talep edeceği, malın/işin idare tarafından kabul edilmesi veya işin üretim aşamasında ya da teslim öncesi imalat aşamasında denetlenmiş olması veya işin kabul edilmiş olmasının yüklenicinin sözleşme hükümlerine uygun mal teslimi veya iş yapma hususundaki sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağının kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki sözleşmede ihtilafa konu iş gazlı söndürme sistemi özel-Y0111 olarak tanımlanmıştır. Teknik şartnamenin 6. mekanik malzemeler başlığı altında yer alan ilgili başlıklarda FM200 ifadesi ile 6.2.2.4 maddesinde ise direkt olarak ... ea ifadesine yer verildiği, sözleşmede gazın niteliğinin belirlendiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer alan belirlemeler ışığında, davalı tarafça sözleşme kapsamında nitelikleri açıkça belirtilen gaz dışında başka bir gaz çeşidinin yangın söndürme sistemine konulduğu, buna göre ayıplı ifada bulunulduğu, ayıbın gizli nitelikte olduğu, davacı vekilince 22.01.2025 tarihli duruşmada, tazminat talebinin içeriğinin, sözleşmenin ayıplı, eksik ifa yoluyla sözleşme kapsamında uğranılan zararların tazmini şeklinde açıklandığı, davacı vekilinin beyan içeriği ile bilirkişi heyeti tarafından tanzim olunan 03.12.2024 tarihli raporda belirtildiği üzere davalı tarafça kurulan sistemde yer alan gazın ( gazlı yangın söndürme sistemine ait tutarlar ayrıştırılarak içerilerinde bulunan gazın yüzdesi ve satım sırasındaki döviz kuru miktarları dikkate alınarak yapılan hesaplamaya göre) tutarının 323.438,20 USD olup, karşılığının 1.105.490,50 TL olarak belirlendiği anlaşılmakla belirlenen bu tutar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacı taraf 04.02.2022 tarihinden itibaren temerrüdün oluştuğunu belirterek faiz başlangıcı olarak 04.02.2022 tarihini belirtmiş ise de davacı tarafından davalı şirkete yazılan 04.02.2022 tarihli yazı örneğinin incelenmesinde anılan yazının belirli bir para borcunun ödenmesi ihtarı içermediği bu nedenle davalı tarafı temerrüde düşürücü nitelikte olmadığı, dava tarihi öncesi itibarıyla temerrüdün oluşmadığı anlaşılmakla kabul edilen alacağa dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Davanın kısmen kabulü ile,

1)1.105.490,50 TL'nin 24/04/2023 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

Alınması gerekli 75.516,02 TL harçtan peşin alınan 74.821,66 TL'nin mahsubu ile kalan ‭694,36 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir yazılmasına,

Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin kabul ve ret oranları da nazara alınarak ‭787,18 TL'sinin davalıdan, geri kalan ‭‭2.332,82‬ TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 120.921,30 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranlarına göre takdiren %25,23’ü olan ‭30.508,44 TL ile 179,90 TL başvurma ve 74.821,66 TL peşin harç toplamının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

Davacı davada kendisini vekille temsil ettirmiş olup kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 166.768,67 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davalı davada kendisini vekille temsil ettirmiş olup, reddedilen miktar üzerinden AAÜT madde 13/3 uyarınca hesaplanan 166.768,67 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine

Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

Tarafların işbu karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... nezdinde İstinaf kanun yoluna başvurabileceklerinin belirtilmesine,

Dair oybirliği ile verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/04/2025

....

Davacı

Yargılama Gideri Dökümü

Talimat Masrafı : 14.599,70TL

Posta Gideri : 37.759,85TL

Bilirkişi Masrafı : 59.000,00TL

Keşif Harcı : 9.561,75TL

+--------------------

TOPLAM 120.921,30 TL