Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin, icra takibine konu fatura borcunda organik bağ iddialarıyla davacıların haksız yere borçlu gösterildiği menfi tespit davası kararı.
Özet: Davacı şirketler, davalı tarafından aleyhlerine başlatılan icra takibinin dayanağı olan faturaların kendilerine değil, dava dışı üçüncü bir şirkete ait olduğunu ve davalıya hiçbir borçları bulunmadığını ileri sürerek takibin iptali ile borçlu olmadıklarının tespitini talep etmiştir. Davalı ise, davacı şirketler ile borçlu şirket arasında organik bağ bulunduğunu savunmuş, ancak yapılan bilirkişi incelemesinde davacıların defterlerinde dava dışı şirketle ticari ilişkiler görülse de, takip konusu alacağa ilişkin davacılardan kaynaklanan doğrudan bir nakit akışı tespit edilememiştir.
T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/350 Esas - 2024/165
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR T.C. ADANA1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : 2021/350 KARAR NO : 2024/165 BAŞKAN : ...ÜYE : ...ÜYE : ...KATİP : ...DAVACILAR : 1-... 2-... VEKİLİ : ...DAVALI : ... VEKİLİ : DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 20/04/2021KARAR TARİHİ : 28/02/2024KARARIN YAZILDIĞI TARİH : ...Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı şirket tarafından, müvekkilleri şirketler aleyhine Adana 10.İcra Müdürlüğünün 2021/... E. Sayılı dosyası ile icra takibi açıldığını, açılan bu icra takibine ilişkin ödeme emrinin müvekkili şirketlerin UETS sistemine kayıtlı e-tebligat adresine gönderildiğini, ancak bu sistemden gelen tebligatların şirketin server sisteminde meydana gelen arıza ve şirket yetkilisinin iş seyahatlerinde bulunması nedeniyle kontrol edilmediğinden gelen ödeme emirlerine itiraz edemeden takibin kesinleştiğini, müvekkili şirketlere hacze gidildiğinde durumdan haberdar olduklarını, yapılan icra takibinin açıkça usule aykırı olduğunu, takibe konu alacağın herhangi bir hukuki dayanağının olmadığını, müvekkili şirketlerin davalı şirkete böyle bir borcunun bulunmadığını, takip dayanağının dört adet fatura olup, bu faturaların incelenmesinde düzenleyen kişinin davalı ... Kimya ... A.Ş. , borçlusunun ise dava dışı ... Makine Kimya San. Ve Tic. Ltd. Şti. olduğunu, müvekkili şirketlerin takip dosyasında borçlu gösterilmelerinin hiçbir yasal dayanağı bulunmadığını, davalının usul, yasa ve takip hukukunun kötüye kullanılması suretiyle haksız kazanç elde etmek amacıyla ilamsız takip yoluyla müvekkili şirketler hakkında icra takibi başlattığını belirterek, Adana 10.İcra Müdürlüğünün 2021/... E. Sayılı dosyasında müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine, takibin müvekkilleri yönünden iptaline, takip dosyasından yapılan tahsilatların müvekkili şirketlere iadesine ve davalının %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından davacılar aleyhine açılan Adana 10.İcra Müdürlüğünün 2021/... E. Sayılı dosyasından davacı/borçlulara gönderilen ödeme emrinin alınmadığına ilişkin iddiaların hukuk nezdinde dikkate alınmadığını, borçlulara usulüne uygun tebligat yapıldığını, ödeme emrine itiraz edilmemesi üzerine de takibin kesinleştiğini ve devamında borçlu şirketlerin adreslerine hacze gidildiğini, davacı şirketlerin sahibi ve tek ortağı olan ... ...'in ... Makine Kimya San. Ve Tic. Şti.'nin de sahibi ve tek ortağı olduğunu, bu durumda davacı şirketler ile ... ... Ltd. Şti. Arasında organik bir bağın mevcut olduğunu, müvekkili şirket ile ... Mak.Kim.San. Ve Tic.Ltd.Şti. arasında düzenlenen faturaların takibin haklılığını ortaya koyduğunu, tüm bu şirketlerin kayıtlı adreslerinin aynı olup faaliyet konularının da benzer olduğunu, ... ...'in ... ... Ltd. Şti.'ni alacaklılarından mal kaçırmak amacıyla paravan şirket olarak kullandığını, ... ... hakkında Adana C.Başsavcılığında dolandırıcılık suçundan soruşturma dosyası bulunduğunu belirterek, haksız ve hukuka aykırı açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Adana 10.İcra Müdürlüğünün 2021/... E. Sayılı dosyası, Adana C.Başsavcılığının 2021/... Sor. Sayılı dosyası, davacı ve davalı şirketlere ait BA/BS formları, ticaret sicil kayıtları, tarafların ticari defter ve kayıtları ile dava dışı ... Mak.Kim.San. Ve Tic.Ltd.Şti.'nin ticari defter ve kayıtları celp edilmiş, bilirkişi raporu aldırılmıştır.Adana 10.İcra Müdürlüğünün 2021/... E. Sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... Kimya Kozmetik San. Ve Tic. A.Ş. Vekili tarafından borçlular ... Yağ San. Ve Tic. A.Ş., ... Makine Kimya San. Ve Tic. Ltd. Şti., ... Kozmetik Kimya San. Ve Tic. Ltd.Şti. aleyhine toplam 1.100.915,66 TL alacağın tahsili amacıyla icra takibi açıldığı, takip dayanağının dört adet fatura olduğu anlaşılmıştır. Mali Müşavir ... ve hesap bilirkişisi ... tarafından düzenlenen 29/07/2022 havale tarihli raporda;-Davalı ... Kimya Kozmetik San. Tic. A.Ş.'nin dava dışı ... Makine Ltd. Şti. Adına düzenlenmiş 4 adet fatura alacağını davacı ... Yağ A.Ş. İle ... Kozmetik Ltd. Şti.'den talep ettiği, davacı şirketlerin borca itiraz etmesi karşısında davacı şirketlerle dava dışı ... Makine Ltd. Şti. Arasında organik bağın mevcudiyetinin ileri sürüldüğü, -Davacı şirketlerin ticari defterlerinin incelenmesinde, defter-i kebir dökümünden davacı ... Yağ A.Ş.'nin dava dışı ... Makine Ltd. Şti. Ve diğer davacı ... Kozmetik Ltd. Şti. İle ticari ilişkinin olduğu, ancak bu ticari ilişkide davacı şirketlerle dava dışı borçlu şirket arasında nakit akımı olduğuna dair herhangi bir tespit yapılamadığı, -Davacı ... Yağ A.Ş. ile diğer davacı ... Kozmetik Ltd. Şti.'nin faaliyet adresinin aynı olduğu, fatura borçlusu dava dışı ... Makine Kimya San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin adresinin ise aynı bulvar üzerinde ancak farklı (16 ve 18) olduğu, dava dışı borçlu ... Mak. ...Şti.'nin 2016 yılından itibaren 3 kez ünvan değiştirdiği, çok sayıda hisse devri yapıldığı, önceki şirket ortağının davacı şirket ortaklarıyla aynı (... ...) olduğu, ayrıca yapılan hisse devirlerinde de ... ...'in şirket ortağı iken 09/12/2019 tarihinde hisselerini ... Un ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.'ne (... ...'in müdür olarak görev yaptığı tespit edilmiştir.) devrettiği, dava dışı borçlu ... Mak.Ltd. Şti.'ndeki hisse devirlerinde ve unvan değişikliklerinde arka planda ... ...'in bulunduğu, bu kişinin aynı zamanda davacı ... Yağ A.Ş. İle diğer davacı ... Kozmetik Ltd. Şti.'nin tek ortağı konumunda olduğu, bu durumun organik bağın mevcudiyeti için yeterli olup olmayacağı hususunda takdirin mahkemeye ait olacağı belirtilmiştir. Dava dışı ... Mak.Ltd.Şti.'nin ticari defter ve kayıtlarının celbi ile dosya yeniden bilirkişi heyetini tevdii edilmiş ve bilirkişi heyetince düzenlenen 26/12/2023 havale tarihli ek raporda; dava dışı şirkete ait ticari defterlerin incelenmesi neticesinde, genel kabul görmüş muhasebe usul ve esasları ile kanun ve mevzuata uygun tutulmadığı, dava dışı ... Mak. Ltd.Şti.'nin davalı ... Kimya ... A.Ş.'ne 1.046.364,92 TL borçlu olduğu, dava dışı ... Mak. Ltd.Şti.'nin ... Yağ San. Tic. A.Ş. İle ticari ilişkisinin mal alım/satımı dışında para alıp/verme şeklinde olduğu, dava dışı ... Mak. Ltd.Şti.'nin ... Kozmetik ...Şti.'ne borcu bulunmadığı halde 2021 yılında çeşitli tarihlerde 339.800,00 TL ödeme yapıldığı, dava dışı şirkete ait ticari defterlerin incelenmesi ile birlikte kök rapordaki diğer hususlar da değerlendirildiğinde, davalı şirketin iddia ettiği hususların organik bağın mevcudiyeti için yeterli olup olmayacağı, dolayısıyla davacıların menfi tespit talebinin yerinde olup olmadığı hususunda takdirin mahkemeye ait olacağı belirtilmiştir. Dava, İİK 72. Maddesine dayanan menfi tespit davasıdır. Davalı ... Kimya ... A.Ş. Tarafından, davalı ... Yağ A.Ş. İle ... Kozmetik Ltd. Şti. Ve dava dışı ... Makine ... Şti. Aleyhine 1.047.099,34 TL asıl alacak, 53.816,32 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.100.915,66 TL'nin ödenmesi talebiyle 22/03/2021 tarihinde Adana 10.İcra Müdürlüğünün 2021/... E. Sayılı takip dosyası ile icra takibi başlatılmıştır. Takip dayanağının dava dışı ... Makine ... Şti. Adına davalı tarafından düzenlenmiş 4 adet fatura olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce tarafların ticari defterleri ile dava dışı ... Makine ... Şti. 'nin ticari defterleri ve dosya üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesinde; davacı ... Yağ A.Ş. İle diğer davacı ... Kozmetik Ltd.Şti.'nin tek ortağının ... ... olduğu, dava dışı borçlu ... Makine ... Şti.'nin 2016 yılından beri üç kez unvan değiştirdiği, önceki şirket ortağının yine ... ... olduğu, 09/12/2019 tarihinde hissesini ... Un ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.'ne devrettiği, bu şirkette ... ...'in müdür olarak görev yaptığı, bu şirketin de 11/12/2020 tarihinde ...'a hisselerini devrettiği, davacıların aynı adreste faaliyet gösterdiği, ancak fatura borçlusu dava dışı ... Makine ... Şti.'nin adresinin ise aynı bulvar üzerinde farklı bir adres olduğu anlaşılmıştır. Davalı şirket, davacılarla dava dışı gerçek borçlu ... Makine ... Şti. Arasında organik bağın mevcut olduğunu, dava dışı bu şirketin borçlarından davacıların da sorumlu olduğunu iddia etmiştir. Tüzel kişilik perdesinin aralanması teorisi ancak istisnai ve sınırlı durumlarda titizlilikle uygulanması gereken bir teoridir. Bu teori istisnai bir teori olduğundan mümkün olduğunca dar yorumlanmalı ve bu teorinin uygulanmasına ancak tüzel kişilik kavramının arkasına saklanılarak dürüstlük kurallarına aykırı davranıldığı, hakkın kötüye kullanılarak üçüncü kişilerin zarara uğratıldığı, zarara yol açan tüzel kişinin sorumluluğuna hükmedebilmek için ise başka bir yasal nedene dayanılmasının mümkün olmadığı durumlarda başvurulmalıdır. Tüzel kişilik perdesinin aralanması, tüzel kişilerin borçlarından dolayı başkalarının sorumlu tutulamayacağı ilkesinin, özellikle şirketlerin sadece sermayeleri ile sorumlu olacakları ve tüzel kişilerin borçlarından dolayı ortakların sorumlu tutulamayacağı kuralının önemli bir istinasını teşkil etmektedir. Bununla birlikte tüzel kişilerin alanlarının organizasyon ve mal varlıklarının birbirine karışması, tüzel kişilerin birbirleriyle aralarında bir ayrım yokmuş gibi işlem yapmaları ya da mal varlıklarının birmiş gibi davranmaları, bilinçli olarak üçüncü kişileri zarara uğratma hallerinde tüzel kişilik perdesinin aralanması gerekir. Tüzel kişilik perdesinin çapraz aralanması genellikle kardeş şirketler arasında söz konusu olduğundan, ana şirket ile kardeş şirket ve ortaklar arasındaki karmaşık ilişkiler zinciri net bir şekilde ortaya konmalıdır. Bu kavramı organik bağ ile karıştırmamak gerekir. Organik bağ kavramı, tüzel kişilik perdesinin aralanmasına göre daha geniş bir kapsama sahip olsa da organik bağın varlığı tek başına tüzel kişilik perdesinin aralanmasını gerektirmemektedir. Şirketler arasında organik bağ tespit edilse dahi tüzel kişilik perdesinin aralanması ve alacağın perdenin arkasındakilerden de istenebilmesi için sırf alacaklıdan mal kaçırmak ve onu zarara uğratmak amacı ile kötü niyetli işlem yapıldığının da somut verilerle ispatlanması gerekmektedir. Tüzel kişilik perdesinin çapraz aralanmasında her iki şirketin faaliyet alanı, ortaklık yapısı, ortaklık gibi konularda büyük ve derin bir kesişme olmalıdır. Bu şirketlerle iş yapan kişiler nezdinde iktisadi bir bütünlük içinde tek bir şirketle iş yapılıyor algısı oluşmalıdır.Somut olayda; davacı şirketlerin ortağının ... ... olduğu, dava dışı gerçek borçlu ... Makine ... Şti.'nin de önceki ortağının ... ... olduğu ve borçlu şirket ile davacı şirketler arasında organik bağın mevcut olduğu söylenebilecek olsa da mahkememizce tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde, borçlu şirket ile davacı şirketler arasında organizasyon ve mal varlıklarının birbirlerine karışması, üçüncü kişilere karşı tüzel kişiliklerinin farklı olmadığı, aralarında bir ayrım yokmuşcasına işlemler yapıldığı ve bu nedenle tüzel kişilik perdesinin çapraz aralanması gerektiği hususu davalı tarafından kanıtlanamadığından, davacıların menfi tespit davasının kabulüne, İcra Müdürlüğünce davacılardan yapılan tahsilatların davacılara istirdadına karar verilmiştir. Davacıları menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız olmasına rağmen kötü niyetli olarak yapıldığı kanıtlanamadığından, davacıların koşulları oluşmayan tazminat taleplerinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile; davacıların Adana 10.İcra Müdürlüğünün 2021/... E. Sayılı takip dosyası nedeniyle davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, Davacı ... Kozmetik ... Ltd. Şti. Tarafından Adana 10.İcra Müdürlüğünün 2021/... E. Sayılı takip dosyasına ödenen 121.686,06 TL'nin davalıdan alınarak bu davacıya ödenmesine, Davacı ... Yağ .... A.Ş. tarafından Adana 10.İcra Müdürlüğünün 2021/... E. Sayılı takip dosyasına ödenen 27.455,63 TL'nin davalıdan alınarak bu davacıya ödenmesine, Davacıların tazminat taleplerinin koşulları oluşmadığından reddine, 2-Alınması gereken 75.203,54 TL karar harcından, peşin alınan 18.800,89 TL harcın mahsubu ile bakiye 56.402,65 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 3-7155 sayılı kanun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanuna eklenen 18/A Maddesinin 14. fıkrası gereğince suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.360,00 TL arabulucuk ücretinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,4-Davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirmiş olduklarından AAÜT uyarınca hesap olunan 151.100,72 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara ödenmesine, 5-Davacı tarafından yapılan 18.800,89 TL peşin harcın tamamının davalıdan alınarak davacılara ödenmesine, 6-Davacı tarafından yapılan 59,30 TL başvuru harcı, 743,75 TL tebligat/posta gideri ve 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.803,05 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara ödenmesine, 7-Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine, Dair, davacı şirketler yetkilisi ve davacılar vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, 6100 sayılı HMK.nun 341/1 ve 345 maddeleri gereğince, kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize veya eşdeğer başka bir mahkemeye verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF YOLU açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, alenen ve usulen tefhim kılındı. 28/02/2024 Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...