Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın yol olarak tapudan terkinine ilişkin davada, mirasçıların dahil edilmemesi ve emsal değerlendirme hataları nedeniyle birden çok bozmaya uğrayan kararın temyiz incelemesi.
Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın yol olarak terkini talebiyle açılan davada, mahkemenin hatalı emsal tespiti ve eksik taraf teşkili gibi nedenlerle iki kez bozma kararıyla karşılaşan ve son olarak davanın kabulüne hükmeden kararının, davacı idarenin vekalet ücreti ve usuli kazanılmış hakları ile davalıların kamulaştırma bedelinin düşük olduğu yönündeki itirazları kapsamında temyizen değerlendirilmesi gerekmektedir.
5. Hukuk Dairesi         2025/6977 E.  ,  2026/1418 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/873 Esas, 2024/552 Karar
KARAR : Kabul
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davacı idare ve davalı ... vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Bursa ili, ... ilçesi,... ilçesi ... köyü 1830 sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde takdir edilen m2 birim değerlerinin çok düşük olduğunu piyasa değerinin çok altında olduğunu taşınmzaın her türlü belediye hizmetlerinden yaralandığını taşınmzaın değerini etkşleyen bütün objektif unsurların değerlendirilmesini değer çok düşük takdir edildiğinden davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde gerçek bedelin belirlenmesini talep etmiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 31.10.2013 tarihli ve 2012/176 Esas, 2013/1075 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1. Mahkemenin 3110.2013 tarihli ve 2012/176 Esas, 2013/1075 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonucunda; mahkemece, bilirkişi kurullarınca somut emsal olarak kabul edilen Orhaniye Mahallesi 3 58... parsel sayılı taşınmazın satış tarihi 19.09.2011 olup, dava konusu taşınmaza ilişkin ise kamu yararı kararının ise 04.04.2011 tarihinde alındığı gözetildiğinde kamulaştırma gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değerinin tespiti yapılmadığından, 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendine aykırı olarak bu satışın emsal alınması ve buna göre kıyaslama yapılıp değer belirleyen bilirkişi kurulu raporlarına göre hüküm kurulması doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 06.11.2018 tarihli ve 2017/612 Esas, 2018/639 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
C. İkinci Bozma Kararı
1. Mahkemenin 06.11.2018 tarihli ve 2017/612 Esas, 2018/639 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ve davalı ... vekillerince temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairemizce yapılan inceleme sonucundan;tapu maliki muris ...'nın dosyadaki veraset ilamına göre davalılar ... ve ... dışında da mirasçıları olduğu anlaşıldığından, dava dışı mirasçıların davaya dahil edilerek taraf teşkili sağlanmadan yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.
D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, usuli kazanılmış haklarının ihlal edildiğini, davalı tarafa ayrı ayrı vekalet ücreti verilmesinin yerinde olmadığını, eksik incelemeye dayalı raporun esas alındığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle kamulaştırma bedeline dair itirazlarının dikkate alınmadığını, bedelin düşük tespit edildiğini, gerçek bedelin hesaplanması gerektiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun)
geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı ... vekilinin tüm, davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
3.Dava aynı hukuki sebepten kaynaklandığından kendilerini vekil ile temsil ettiren davalılar lehine tek vekalet ücretine karar verilmesi gerekirken davalılara ayrı ayrı vekâlet ücreti takdir edilmesi bozmayı gerektirir.
Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesi gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı ... vekilinin tüm, davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2. Davacı idare vekilinin temyiz itirazının kısmen kabulü ile kararın hüküm fıkrasının;
( 9 ve 10 ) numaralı bentlerinin hükümden çıkarılarak, yerine "Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A....T gereğince 30.000,00 TL maktu vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine," cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Davalı ...'ten peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
04.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.