İmar planıyla belediye hizmet alanına ayrılan taşınmazdaki kamulaştırmasız el atma bedelinin tahsili davasında, Bölge Adliye Mahkemesinin yeni malik lehine karar düzeltmesi.
Özet: Kamulaştırmasız el atılan bir taşınmazın bedelinin tahsili talebiyle açılan davada, ilk derece mahkemesi davanın kabulüne karar vermiş; tarafların istinafı üzerine bölge adliye mahkemesi, taşınmaza fiziki müdahale olmasa dahi uzun süredir kamu hizmetine ayrılması nedeniyle kamulaştırmasız el atma olgusunun gerçekleştiğini ve arsa niteliğinde yapılan değer tespitinin doğru olduğunu belirterek, ilk derece hükmünü düzelterek yeniden esas hakkında karar vermiş ve davacıların hisse devri nedeniyle hükmün yeni malike göre tesis edilmesi gerektiği şerhiyle davanın kabulüne hükmetmiş, bu karar davalı idare vekili tarafından temyiz edilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/9674 E.  ,  2026/1414 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1458 Esas, 2024/2824 Karar
KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/303 Esas, 2022/694 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili için açılan davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararı taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Antalya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 2613 ada, 2 parsel sayılı taşınmazda müvekkillerinin paydaş olduğunu, taşınmaza davalı idare tarafından kamulaştırma yapılmaksızın el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın iddialarını kabul etmediklerini, söz konusu taşınmaza ilişkin kamulaştırma kararı ve idarelerince yapılan fiili bir müdahalenin bulunmadığını, yetkisiz yargı yerinde dava açıldığını dava konusu ilgili olarak zamanaşımı itirazının olduğunu, davanın süresinde açılmadığını, bu nedenle davanın reddinin gerektiğini ileri sürmüştür.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve el atma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı idareden tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, bedel tespitinde kullanılan veriler bilimsel kriterlerden uzak hazırlandığını, taşınmazın m² birim değerinin emsal taşınmazlara göre daha düşük hesaplandığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
2.Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bedelin yüksek belirlendiğini, emsalin uygun emsal olmadığını, bilirkişi raporuna karşı ileri sürdükleri itirazlarının dikkate alınmadan hükme esas alındığını, ıslah tarihinden itibaren faize hükmedilmesini, maktu vekâlet ücretine hükmolunması gerektiğini belirterek kararı istinaf etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 23.08.2013 tarihinde tescil edilen İmar planında " Belediye Hizmet Alanı" olarak ayrılmış olan, dava konusu taşınmaza yönelik fiili el atmanın bulunmadığı ancak uzun yıllardan beri kamu hizmetine tahsis edilmiş olması nedeniyle, fiilen el atılmamış olsa dahi mülkiyet hakkının süresi belirsiz şekilde kısıtlanması nedeniyle kamulaştırmasız el atma olgusunun gerçekleştiği, arsa niteliğinde olduğu kabul edilerek, emsal karşılaştırılması yoluyla değerinin tespit edilmesinin doğru olduğu; hukuken el atılan dava konusu taşınmazda davacılar payına düşen tazminat bedeli yönünden 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na (2942 sayılı Kanun) eklenen Ek Madde 4 ün üçüncü fıkrası uyarınca ve Yargıtay 5.Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamaları gereği maktu harca ve maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğinden yine, İlk Derece Mahkemesi karar tarihinden önce 15.11.2022 tarihinde davacıların hisselerini devretmeleri nedeniyle, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 125/2 nci maddesi uyarınca yeni malike göre hüküm tesisi yerine, hisselerini devredenler lehine hüküm tesisinin hükmün infazında sıkıntı yaratacağı, yeni malike göre hüküm tesisinin gerektiği ve eski maliklerin karar başlığından çıkartılması gerektiği belirtilerek hüküm düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
04.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.