İzmir Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinde otomatik yangın söndürme sistemi faydalı modeline tecavüz iddiasıyla açılan davada bilirkişi ücretinin yatırılmaması.
Özet: Davacı, tescilli otomatik yangın söndürme sistemi faydalı modeline davalı tarafından tecavüz edildiği iddiasıyla açtığı davada, tecavüzün teknik inceleme gerektirmesine ve ispat külfetinin kendisinde olmasına rağmen, mahkemenin bilirkişi incelemesi için talep ettiği avansı belirlenen sürede yatırmayarak bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılması nedeniyle iddialarını kanıtlayamamış ve bu sebeple davası reddedilmiştir.

T.C.

İZMİR FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/169 Esas
KARAR NO : 2021/25
DAVA : Faydalı Modele Tecavüzün Tespiti, Men'i
DAVA TARİHİ : 16/12/2019
KARAR TARİHİ : 10/02/2021
Davacı vekili tarafından 16/12/2019 tarihinde davalı aleyhine açılan dava, mahkememizin esas defterine kaydedilmiş olup, yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili...'nun Türk Patent ve Marka Kurumu’nda ... numara ile tescilli, Otomatik Yangın Söndürme Sistemi olan “ ...- OTOMATİK SÖNDÜRME SİSTEMİ” başlıklı buluşun sahibidir. Ürünün, “... SİSTEMİ “ olarak adlandırıldığını. Bu buluşun Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 21.10.2019 tarihinde verilmiş Faydalı Model Belgesi ile müvekkiline ait olduğunun tescillendiğini. (Ek- 2017/14443 sayılı Faydalı Model Belgesi) Bu ürün piyasada genel olarak mikro söndürme sistemi, hassas borulu söndürme sistemi, pano içi söndürme sistemi gibi farklı isimlerle adlandırılmakta ve bilhassa davlumbaz, elektrik pano içinde kullanılmak üzere piyasaya arz edildiğini. Davalıların ticari defter, fatura ve belgeleri incelendiğinde adı geçen ürünün üretimi, satış, bakım, dolum, pazarlama, reklamının yapıldığının anlaşıldığını bu sebeple faydalı model belgesi kapsamında tecavüz oluşturan ürünlere, bunların üretiminde kullanılan alet ve teçhizata ve kanıtlara el konulmasını, imhasını talep ederek dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin yangın söndürme sistemlerinde tanınmış bir firma olduğunu, birçok yangın söndürme sistemi cihazlarının satışını, pazarlamasını, üretimini yaptığını, davacı tarafa ait faydalı modelin sistemini kullanmadığını, dava konusu edilen ürünleri... firmasının yetkili distribütörü...Yangın Kontrol Sistemleri San. Ve Tic. Ltd. Şti'den aldıklarını ve... ticari defterlerinin yerinde incelenebileceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
TESPİT, DELİL DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE
Davacı, davalı ürünlerinin faydalı modele tecavüz oluşturduğunu iddia ederek faydalı modele tecavüzün tespit ve meni istemli dava açmıştır.
Faydalı model dünya çapında yeni olan ve sanayiye uygulanabilen buluşların sahiplerine koruma sağlayan bir sınai mülkiye hakkıdır. Teknoloji alanında belirli bir sorunun çözümüne ilişkin teknik özelliği olan fikir ürününe buluş denir. Tasarım; bir ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinde kaynaklanan, yenilik ve ayırt edicilik özelliğini içeren görünümdür.
Faydalı modele tecavüz halini oluşturan eylemler SMK'nın 141/1. Maddesinde
a) Patent veya faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit etmek.
b) Kısmen veya tamamen taklit suretiyle meydana getirildiğini bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla üretilen buluş konusu ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak.
c) Patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu usulü kullanmak veya bu usulün izinsiz olarak kullanıldığını bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünlerle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak.
ç) Patent veya faydalı model hakkını gasp etmek.
d) Patent veya faydalı model sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans veya zorunlu lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek, şeklinde tanımlamıştır.
Faydalı Modele ve Tasarıma Tecavüz halinde hak sahipleri SMK'nın 149. Maddeki talepler ile 150 ve 151. Maddesinde düzenlenen maddi tazminat ve yoksun kalınan karı isteyebilecektir. Yine hak sahipleri 149/1-ç maddesi uyarınca manevi zararlarını talep edebilecektir.
Faydalı modelden doğan haklara tecavüz eyleminin gerçekleşebilmesi için faydalı modelin ana isteminde bahsedilen tüm unsurların tamamının, tecavüz ettiği iddiasında bulunulan üründe bulunması şarttır. Ana istemdeki unsurların tamamı, ihlal konusu üründe yoksa bağlı istemlere de tecavüz yoktur.
Bu hususların tespiti için teknik inceleme gerekmektedir. Mahkememizin 1. Celsesinde teknik inceleme yapılması için ara karar kurulmuş ve davacı vekiline eksik avansı yatırmak üzere kesin süre verilmiş ve yatırmazsa bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağı açıkça ihtar edilmiştir. Davacı vekili yasal süre sonunda eksik avansı yatırmamış ve davacı taraf HMK 324/2. Maddesi uyarınca bilirkişi delilinden vazgeçmiş sayılmıştır. Dosya kapsamında ispat külfeti davacı tarafa ait olduğu ve faydalı modele tecavüzün teknik inceleme ile tespit olunacağı anlaşılmakla mevcut delil durumuna göre davacının sabit olmayan davasının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Sabit olmayan davanın reddine,
Alınması gereken 59,30 TL karar harcının davacı tarafından peşin olarak yatırılan 44,40 TL harçtan mahsubu ile eksik 14,90 TL karar harcının davacı tarafından alınarak Hazine'ye irat kaydına,
Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, AAÜT'ne göre belirlenen 5.900 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak, davalı tarafa ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 136,90 TL yargılama giderinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Kalan ve kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde talep beklenmeksizin ilgili yanlara iadesine,
Gerekçeli hükmün, tebliğinden itibaren 2 hafta içinde, İstinaf Kanun yolunun İzmir Bölge Adliye Mahkemelerinin 11. Ve 20. Hukuk İstinaf Daireleri nezdinde açık olduğuna dair verilen karar, davacının huzurunda davalının yokluğunda usulen okunup anlatıldı. 10/02/2021
Katip ...
E imza
Hakim...
eimza