İmar planında spor sahası olarak belirlenen taşınmaza kamulaştırmasız el atılması nedeniyle açılan bedel davasında, idarenin pasif eylemiyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği kabul edilerek, bölge adliye mahkemesinin istinafı reddeden kararı Yargıtayca onanmıştır.
Özet: Dava, imar planında spor alanı olarak ayrılan ancak uzun yıllardır hayata geçirilmeyen taşınmaza ilişkin kamulaştırmasız el atma bedelinin dahili davalı idareden tahsili istemidir; Yargıtay, bölge adliye mahkemesinin, idarenin pasif ve suskun kalarak mülkiyet hakkının özüne dokunan ve kamulaştırmasız el koyma olgusunu gerçekleştiren eylemini tespit ederek bedel tahsili yönündeki kararı usul ve yasaya uygun bularak, dahili davalı idarenin tüm temyiz itirazlarını reddetmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/5537 E.  ,  2026/1322 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/363 Esas, 2025/548 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 12. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/27 Esas, 2023/903 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davanın dahili davalı idare yönünden kabulüne, davalı idare yönünden ise pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Kararın dahili davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı dahili davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili asıl ve birleştirilen dava dilekçelerinde özetle; dava konusu Ankara ili, ..., ... Mahallesi 601 78... parsel sayılı taşınmazın imar planında spor sahası olduğundan taşınmaz bedelinin tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... dahili davalı idareler vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleştirilen davanın dahili davalı idare yönünden kabulüne, davalı idare yönünden ise pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Dahili davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın görev yönünden kaldırılması gerektiğini, husumetin kendilerine düşmediğini, mülkiyet hakkının kısıtlayıcı bir durumun söz konusu olmadığını, fiili el atmanın bulunmadığını, m² değerinin piyasa rayicinde yüzde 10 oranında fazla hesaplandığını ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın 2022 onay tarihli 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında özel spor alanı alanı olarak ayrıldığı, davalı idare tarafından taşınmaza fiilen el atılmadığını, uzun yıllar programa alınmayan imar planının hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma ya da takas cihetine gitmeyen davalı idarece, pasif ve suskun kalınmak ve işlem tesis edilmemek suretiyle taşınmaza müdahale edildiği; bu haliyle idarenin, mülkiyet hakkının özüne dokunan ve onu ortadan kaldıran bu eylemi ile kamulaştırmasız el koyma olgusunun gerçekleştiğinin kabulü gerektiğini, bedel davasında adli yargının görevli olduğunu, arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değerinin tespit edilip, dahili davalı idareden tahsiline, taşınmazdaki dava konusu edilen davacı paylarının iptali ile davalı idare adına tapuya tesciline dair kararda bir isabetsizlik görülmediğinden dahili davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Dahili davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; hakkın kötüye kullanılması durumunun söz konusu olduğunu hususunu ilave etmek suretiyle istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Dahili davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dahili davalı ...'ndan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
03.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.