İhale kapsamında yüklenicinin sebep olduğu zarardan kaynaklı ödenen tazminatın rücuen tahsili istemiyle açılan davanın ticari niteliği ve görevli mahkeme değerlendirmesi.
Özet: Bu rücuen tazminat davasında, davacı kurum, ihale ettiği bir iş sırasında yüklenici davalı şirketler tarafından üçüncü bir şahsa ait eşyaların hasara uğratılması sonucu idare mahkemesi kararıyla ödediği tazminat bedelini, aralarındaki ihale sözleşmesi ve yasal sorumluluklar gereğince davalılardan talep etmektedir; mahkeme ise davanın tarafların tacir olması ve uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilişkisi gibi kriterler ışığında ticari dava niteliği taşıyıp taşımadığını ve dolayısıyla kendi görev alanına girip girmediğini, özellikle zararın ticari işletmeyle doğrudan ilişkisi bulunmayan bir üçüncü kişiden kaynaklanması nedeniyle tartışmaktadır.

T.C.
İSTANBULASLİYE 2.TİCARET MAHKEMESİDOSYA NO : 2026/501KARAR NO : 2026/546DAVA : TAZMİNAT (Haksız Fiilden Kaynaklanan Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ : 15.06.2026KARAR TARİHİ : 29.06.2026Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen RÜCUEN TAZMİNAT davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil kurumun, davalı ...Tic. Ltd. Şti İş Ortaklığı'na "... İKN'li ..., Bakım ve Onarım İşi... ni Kamu İhale Yasasına göre ihale ettiğini, yüklenici davalı şirketler tarafından yapılan çalışmalar sırasında 15.04.2021 tarihinde dava dışı ...'a ait ... bulunan eşyaların hasara uğratıldığını, hasar nedeniyle müvekkili davacı aleyhine idare mahkemesinde maddi-manevi tazminat davası dava açıldığını, dava sonunda ... 7. İdare Mahkemesinin 31.01.2024 tarih ve...E. ...K. sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne istinaf yolu açık olmak üzere karar verildiğini, istinaf başvurularının İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 9. İdari Dava Dairesi'nin ...E. ...K. Sayılı ilamı ile reddedilmesi üzerine kararın kesinleştiğini, davacının başvurusu üzerine 54.466,19-TL ödeme yapıldığını, yüklenici davalı şirketlerin yapılan İhale sözleşmesi ve eki niteliğindeki özel teknik şartnameler, Borçlar Kanunu ve Kamu İhale Kanunu gereğince işin yapılması sırasında doğacak her türlü zarardan sorumlu olduklarını, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 54.466,19-TL bedelin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:Dava; davacı işverenin, yüklenici davalılar tarafından ihale kapsamında verilen işin yapımı sırasında dava dışı ...'a ait ... bulunan eşyaların hasara uğratılmasından kaynaklı olarak idare mahkemesince hüküm altına alınan ve dava dışı zarar görene ödenen tazminatın aralarındaki ihale sözleşmeleri ve şartnameler TBK.nun 127.maddesi (Genel Halefiyet) uyarınca sorumlulardan rücuen tahsili istemine ilişkindir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 1/1. maddesi uyarınca mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması zorunludur. Yargıtay 13.Hukuk Dairesinin 19/02/2019 tarih ve ... E. ...K. Sayılı ilamı ile benzer içtihatlarında da işaret edildiği üzere: 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesine göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğmuş bulunması veya anılan yasa maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan sayılması gerekir. Kanunun 5. maddesi uyarınca ticari davalarda görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olup, dava tarihi itibariyle de Asliye Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisidir.Bir davanın Ticaret Mahkemelerinde görülebilmesi için açılan davanın mutlak veya nispi ticari davalardan olması gerekmektedir. Mutlak ticari davalar 6102 sayılı TTK'nun 4. Maddesi uyarınca TTK'nda düzenlenmiş olan bütün hususlardan doğan davalar ile TTK'nun 4. Maddesinde belirtilen özel kanunlardaki davalardır. Huzurdaki dava; Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde yer alan mutlak ticari dava değildir.Nispi ticari davalar ise her iki tarafın tacir olduğu ve dava konusu uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğu davalardır. Davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına TTK..nun 1472.maddesi gereğince yasal halefi konumunda olduğu açıktır. Bu nedenle görev hususu belirlenirken sigortalının hukuki durumu incelenmelidir. ... tarihli Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun ...E. İle ... K. sayılı kararında da işaret edildiği üzere, davada, dava dışı zarar gören konut sahibi ...'ın sahip olduğu tüm haklara halefiyet gereği davacı da sahiptir. Huzurdaki dava, dava dışı zarar gören konut sahibi ... tarafından davalılar aleyhine açılmış olsa idi nasıl aradaki ilişkinin ticari bir iş olmadığını ve sorunların çözüm yerinin de Asliye Ticaret mahkemelerinin olmadığını, görevli mahkemelerin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu söyleyebiliyorsak, halefiyet prensibi gereği de aynı şeyi düşünmek zorunludur. Değişen tek şey davacının taraf sıfatındadır. Bu da halefiyet prensibi gereği davada davacıya aktif husumet ehliyeti tanımaktadır. Diğer bir anlatımla sırf davanın taraflarına bakarak her iki tarafın da ticaret şirketi olmasından dolayı davanın ticari nitelikli bir dava olduğu kabul edilemeyeceği gibi, taraflar arasında da zaten meydana gelmiş bir haksız fiil ilişkisi yoktur. Diğer bir anlatımla davacı taraf hasarın tarafı veya bizzat zarar gören değildir. Davacı işverendir ve davacı sıfatını yasal halefiyet (TBK.nun 127. maddesi) gereği taşımaktadır. Bu nedenle dava dışı zarar gören konut sahibi ...'ın tacir olup olmadığı yönünden değerlendirme yapılmalıdır.... 7. İdare Mahkemesi'nin ... E. ... K.sayılı dosyasının incelenmesinde; Dosyadaki davacı ...tarafından, ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... adresinde bulunan evinde 15/04/2021 tarihinde ... şehir şebek suyu borusunun patlaması neticesinde evde bulunan eşyaların zarar gördüğü belirtilerek, uğranılan zarar kapsamında fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL maddi (27.12.2023 tarihli ıslah talebiyle 20.170,00-TL) ve duyulan elem ve ızdırap hali içinde 20.000,00 TL manevi zararının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi talebi ile ... aleyhine tam yargı davası açmış, mahkemece 13.01.2024 tarihinde; Davacının maddi tazminat isteminin 4.585,00 TL'lik kısmının kabulüyle, kabul edilen tutarın ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açma tarihi olan 28/02/2021 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, davacının geri kalan 15.585,00-TL maddi tazminat talebi yönünden davanın reddine, davacının 20.000,00-TL manevi tazminat talebinin tamamının kabulüne, kabul edilen tutarın İstanbul 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açma tarihi olan 28/02/2021 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine karar vermiştir.Dava dilekçesinden de anlaşıldığı ve davanın anlatımına göre; dava dışı zarar gören konut sahibi ...'ın evindeki eşyalara ihale konusu işin yapımı sırasında zarar verilmiştir. Zarar gören yer işyeri değildir, konuttur. Bu nedenle taraflar arasındaki dava, nispi veya mutlak bir ticari dava değildir. Yukarıda da izah edildiği üzere dava dışı zarar gören konut sahibi sigortalı ... tarafından davalılar aleyhine açılmış olsa idi dava nereye açılacak ise o mahkemenin görevli olacağından bahisle hareket edilmesi gerektiğinden, davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemeleri görevlidir (Emsal; İstanbul BAM 17. HD.nin 29.12.2022 tarih ve ... E.... K.).6335 Sayılı Yasanın 2. Maddesi ile 6102 Sayılı TTK'nun 5. Maddesinin 3 ve 4 nolu fıkraları değiştirilerek Ticaret Mahkemeleri ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki iş bölümü ilişkisi görev ilişkisine dönüştürülmüştür ve görev hususu HMK'nun 114/c maddesi uyarınca dava şartlarından olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınır.Açıklanan nedenlerle huzurdaki davada mahkememiz görevli olmayıp, genel mahkemeler görevli olduğundan karşı görevsizlik kararı verilerek dosyanın İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,Açılan davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle HMK.114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava dilekçesinin usulden REDDİNE,6100 sayılı HMK.nun 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra iki haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,İki haftalık süre içinde dosyanın gönderilmesi için talepte bulunulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin İHTARINA,6100 sayılı HMK.nun 331.maddesi gereğince harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerin görevli mahkemece, davaya bir başka mahkemede devam edilmemesi ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde ise yargılama giderlerinin mahkememiz dava dosyası üzerinden KARARA BAĞLANMASINA, Varsa artan gider avansının dosyasına AKTARILMASINA,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nun 345.maddesi gereğince, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 29.06.2026KATİP - HAKİM - ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır