sigortacının, nakliyat emtiasının ısı kontrolü eksikliği nedeniyle hasarlanması sonucu halefiyetle talep ettiği rücuen tazminata ilişkin itirazın iptali davasında verilen istinaf kararı.

Sigortacının, nakliyat emtiasının ısı kontrolü eksikliği nedeniyle hasarlanması sonucu halefiyetle talep ettiği rücuen tazminata ilişkin itirazın iptali davasında verilen istinaf kararı.

Özet: Sigorta şirketi olan davacı, sigortalısına ait taze limonların Türkiyeden Endonezyaya deniz yoluyla taşınması esnasında optimal sıcaklık koşullarının sağlanamaması sonucu oluşan çürüme ve bozulma hasarı nedeniyle sigortalısına ödediği tazminatın, halefiyet prensibi uyarınca taşıyıcı konumundaki davalılardan rücuen tahsili amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle dava açmış; davalılar ise hasarın deniz taşımacılığı sırasında meydana geldiğine dair ispat eksikliği, zamanaşımı ve taşıyan lehine sorumsuzluk karinesi gibi hususları ileri sürerek davanın reddini savunmuşlardır.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO:2022/1700

KARAR NO:2026/974

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:07/06/2022

NUMARASI:2020/135 E. - 2022/344 K.

DAVANIN KONUSU:İtirazın İptali

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacının dava dışı sigortalısı .... Şti.'ne emtiaların nakliyat emtia sigorta poliçesi ve abonman sözleşmesi ile sigortalandığını, dava dışı sigortalısına ait taze limon emtiasının 12.11.2018 tarihli ... numaralı konşimento tahtında ... Gemisine yüklenerek .../Türkiye'den Endonezya'ya taşındığını, emtianın teslimi sırasında yapılan kontrollerde belirli bir kısmının çürüdüğü, yumuşadığı ve renk değiştirdiğinin tespit edildiğini, eksper tarafından yapılan incelemede, limon için optimal olan taşıma sıcaklığının sevkiyat boyunca +6 derece olması gerekirken, ortalama +4.5 derecede seyretmiş olduğun ve zaman zaman +7,5 hatta +12,5 derecelere kadar çıktığı belirtilerek taşıma sırasında olması gereken ısı derecesinin sevkiyat süresince sağlanamamış olması, uygun koşulların sağlanmamış olması nedeniyle emtianın hasara uğradığı kanaatine varıldığını, emtianın taşıma sırasında hasara uğradığının 2 numaralı davalıya müvekkilinin sigortalısı tarafından bildirildiğini, 1 numaralı davalı tarafından dava konusu taşımaya ilişkin konişmento düzenlendiğini, no'lu davalı ise navlun faturasını düzenlediğini, navlun ücretini bizzat tahsil ettiğini, bu sebeple TTK m. 1138 ve Yargıtay içtihadları uyarınca konu taşımada "akdi taşıyan" sıfatına haiz olduğunu, davacının dava dışı sigortalının uğradığı zararı ödeyerek sigortalının haklarına halef olduğunu, davacının ödediği bedelin davalılardan rücuen tahsili için İstanbul Anadolu 20.İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalılarca takibe haksız olarak itiraz edildiğini ileri sürerek, itirazın iptaline ve %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ...'a... AŞ vekili, savunmasında özetle; talebin zamanaşımına uğradığını, hak düşürücü sürenin geçtiğini, mahkemenin yetkili olmadığını, konteyner muhteviyatı emtiaların ne zaman, nasıl ve ne şekilde hasarlandığının belli olmadığını, bu durumda müvekkiline sorumluluk yüklenemeyeceğini, davada armatör ...'ın sadece ... nolu konteyner muhteviyatı emtianın, deniz yolu ile ... Limanından, Endonezya'nın... Limanına taşınması işini üstlendiğini, armatörün deniz taşıması haricinde konteynerlerin davacının sigortalısının tesislerinden yükleme limanına kara yolu ile taşınması veya konteynerlerin tahliye limanından alıcının firmasına kara yolu ile taşınması işi ile hiçbir ilgisi bulunmadığını, hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiğini ispatlar herhangi bir belge bulunmadığını, hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiğine dair herhangi bir hasar tutanağı bulunmadığını, dava konusu olayda hasarın taşımadan önce mi yaksa sonra mı meydana geldiği veya hasarın taşımanın hangi aşamasında meydana geldiği veya hasarın nasıl ve ne şekilde meydana geldiği belirsiz olduğunu, dolayısıyla davacı tarafından emtianın deniz taşıması sırasında hasarlandığı ispat edilemediğinden, TTK madde 1185 hükmü gereğince, iddia edilen hasarın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten meydana geldiği konusunda taşıyan lehine sorumsuzluk karinesinin gerçekleştiğini, dolayısıyla, huzurdaki davada taşıyana veya taşıyanın acentesi konumundaki müvekkiline sorumluluk yüklenemeyeceğini, taşıyanın tek sorumluluğunun yola ve yüke elverişli konteyner tahsis etmek olduğunu, onun da yüke ve yola elverişli durumda bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.Davalı ... Şirketi vekili, savunmasında özetle; hak düşürücü sürenin geçtiğini, müvekkilinin ... numaralı konişmento kapsamında taşınan emtiaların ... Limanından Endonezyaya taşınması hususunda akdi taşıyan olarak taşıma işini üstlendiğini, davacı tarafından, davaya konu hasarın deniz taşımacılığı sırasında meydana geldiğine dair herhangi somut bir belge sunulmadığını, dava konusu hasara ilişkin, gemi kaptanı, liman yetkilileri tarafından tutulan herhangi bir tutanak da bulunmadığını, dava konusu hasarın ne zaman ne şekilde meydana geldiğine dair bir belirsizlik hali olduğunu, taşımanın deniz taşımacılığı sırasında meydana geldiğini ispata yarar herhangi bir bilgi ve belge sunamayan davacının davasında taşıyan lehine sorumsuzluk karinesinin varlığının kabulü gerektiğini müvekkilinin deniz taşımacılığında, taşıyanın, taşınan emtianın tam ve eksiksiz olarak alıcıya teslim edilmesinde ve bu bağlamda gemiyi yüke elverişli olarak bulundurma sorumluluğu bulunduğunu, taşımanın yapıldığı gemiyi ve uluslararası metinler ve yargı kararları çerçevesinde geminin bir parçası sayılan konteyneri yüke elverişli bulundurmakla sorumluluklarını yerine getirdiğini, taşımaya konu konşimentodan da görüleceği üzere taşınan taze limon emtiasının taşımasına uygun olarak soğutmalı ve havalandırmalı konteyner vasıtası ile taşındığını, davaya konu olayda, bir konteyner taşımacılığı söz konusu olduğundan, öncelikle davacı tarafından hasarın meydana gelmesinde, konteynerin uygun olmadığı ve zararın bu sebeple meydana geldiği ispatlanması gerektiğini, usulüne uygun survey ve hasar ihbarı yapılmadığını,davacı tarafından dosyaya sunulan ekspertiz raporunu kabul etmediklerini, konteyner taşımacılığında taşıyanın yükü kontrol etmesinin mümkün olmadığını, taşımaya konu ... numaralı konşimentodan da görüleceği ve ... kaydından da anlaşılacağı üzere, taşımaya konu emtianın yükleme, istifleme, sayım ve konteynerin mühürlenmesi taşıtan tarafından yapıldığını, bu bağamda, taşıyan müvekkil şirketin, yükün, sayımı, istifi ve ambalajlanmasında hiçbir sorumluluğu bulunmadığını, konişmentoda yükleme ve istifin taşıtan tarafından yapıldığına ilişkin kaydın bulunduğu ve varma yerinde konteynerin dış görünüşü ve mührünün sağlam olduğu hallerde taşıyan sorumluluktan kurtulacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; ".... Dava; nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuan tahsili isteği ile başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.Dava dışı sigortalı... Şti tarafından Endonezya da mukim dava dışı ... şirketi'ne dava konusu satışı yapılan limon emtiasının ... sayılı konişmento tahtında ... limanından.../ ENDONEZYA limanına sevkedildiği, emtianın nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, varma yerinde emtiaların yumuşamış ve renk değişimine uğramış olduğu belirlendiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve bu bedelin rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.Dava konusu taşımaya ilişkin olarak ... tarafından düzenlenmiş deniz taşıma senedi göre; Yükletenin Türkiye de mukim ... Şti firması, Alıcının/İhbar olunanın ise Endonazya'da mukim ... firması olduğu, konişmentonun taşıyan ...'un acentesi sıfatı ile ... A.Ş tarafından düzenlendiği, 02.12.2018 tarihli navlun faturasının ise davalı .... Şti tarafından düzenlendiği görülmekte olup buna göre davalı ... un fiili taşıyan, davalı ... Ştinin akdi taşıyan konumunda oldukları ve pasif dava ehliyetlerinin bulunduğu anlaşılmaktadır.Dosyaya sunulan mal faturasına göre davaya konu emtianın CIF satış, yani taşıma sözleşmesinin satıcı-gönderici tarafından yapılıp, mallar gemi küpeştesini geçtikten sonra masraf ve riskin alıcıya geçtiği satım şekli olup, satıcının sigortalanabilir menfaatinin bulunması, mal bedelinin tahsil edilmemiş olmasına bağlıdır. Bilirkişi raporunda mal bedelini tahsil edildiği belirtilmiş ise de alıcı firma tarafından hasarlı emtiaya ilişkin debit note tanzim edildiği anlaşıldığından sigortalının hasar bedelini talep etmekte menfaatinin bulunduğu, davacının geçerli bir sigorta sözleşmesine dayanarak sigorta tazminatını ödediği ve dava dışı sigortalısının haklarına TTK m. 1472 uyarınca halef olduğu ve aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.TTK 1188. maddesinde göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı açılacak davanın eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir. Rücu hakkının ise teslim tarihinden itibaren 1 yıllık süreye malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlamakla birlikte hak sahibine ödeme yaptıktan sonra 90 günlük ek sürede kullanılması gerekmektedir. Somut olayda emtianın 09/12/2018 tarihinde tesliminin gerçekleştiği, hasar bedeline ilişkin ödemenin 23/07/2019 tarihinde yapıldığı, icra takibinin ise 31/10/2019 tarihinde başlatıldığı, bu durumda davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.Davacı taraf hasarın deniz taşıması sırasında davalı tarafın sorumluluğunda meydana geldiği iddiasında olup, TTK 1185. Maddesinde "Zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir, Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir." düzenlemesi bulunmaktadır. Dosya içeriğinde hasarın emtianın 9.12.2018 tarihinde nihai teslim limanına boşaltılmış olup... limanı, ...'daki Uluslararası Konteyner Terminalinin açık depolama sahasına istiflenip yerine konulmuş, 11 Aralık 2018 tarihinde konteyner kamyon ile alıcının açık depolama alanına taşınmış ve yerine konulmuş emtianın 12.Aralık 2018 tarihinde konteynerden boşaltılması ve kontrolü esnasında alıcı taze meyvelerin yumuşamış ve renginin solmuş olduğunu tespit edip durumu yükletene bildirmiştir. Dolayısıyla hasar ilk defa bu aşamada öğrenilmiş ve dava dışı sigortalıya ihbar edilmiştir. Olayda, TTK nun 1185/1 maddesi uyarınca yasal süresi içerisinde ihbar yapılmış olmakla davalı taşıyanın hasarın sorumluluk alanında meydana gelmediğini ispatlaması gerekmektedir. Emtia üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucu alınan durum ekspertiz survey raporunda; konteynerda sıcaklık ayarının + 6 C olduğu, lamas cinsi taze limon emtiasını taşıyan geminin 09.12.2018 tarihinde Endonezya'da varış limanına ulaşarak aynı tarihte tahliyesinin yapıldığı, konteynerin terminalinin açık depolama sahasına istiflendiği, 11.12.2018 tarihinde konteynerin kamyon ile alıcı şirkete, ...'nın açık depolama alanına taşındığı, 12.12.2018 tarihinde konteynerin boşaltılması ve kontrolü sırasında taze limon emtiasının yumuşamış ve renginin solmuş olduğunun tespit edildiği ve durumun yükletene bildirildiği, gerekli ekspertiz incelemesinin 14.12.2018 tarihinde yapıldığı, limonların bir kısmında kahverengi lekeler, kararma, yumuşama ve kısmen yeşilimsi bir renklenme oluştuğunun tespit edildiği, alınan numuneler ile yapılan çalışma sonucu, açılan kolilerin içinde yer alan kahverengi lekeli olanlar, yumuşamış olanlar, yeşilimsi renkte olanlar ve iyi durumda olanlar % oranlarının belirlendiği, sıcaklık kaydedici incelendiğinde, ilk günden 33. Güne kadar sıcaklığın + 4 C ile + 5 C arasında olduğu, 33. Günden 34. Güne kadar sıcaklık dalgalanmasının max. + 12,5 C olduğu, taze limonların bir kısmının kalitesinin sevkiyat öncesinde zayıf olmasının en olası durum olduğu kanaatinde oldukları bilgisi yer almaktadır. Evrak üzerinden hazırlanan 16.07.2019 tarih, ... numaralı ... raporunda; survey raporunda yer alan limonların sevkiyat öncesi hasarlı olması durumuna ait yoruma katılmayarak, sevkiyat öncesi limon emtiası için tüm analizlerin yapılmış ve uygunluk alınmış olduğu, sevkiyat sırasında konteynerda yeterli havalandırmanın yapılmadığı, konteyner içindeki rutubet kayıtlarının belirtilmediği, sonuç olarak limon emtiasının uygun sıcaklık dışında uygun havalandırma koşullarında sevk edilmediği kanaatinde oldukları bilgisi yer almaktadır. Bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere dosyada yer alan, dava konusu konteyner taşıma sıcaklık kayıtları incelendiğinde; taşımanın 1. gününden 31. Gününe kadar konteyner soğutma sıcaklığının + 5 C olduğu, 31. Günden sonra kademeli olarak arttığı, 34. Günde + 12,5 C ye, 35. Günde + 25 C ye kadar çıktığı anlaşılmaktadır. Dava konusu taşımaya ilişkin düzenlenen konişmentoda sıcaklık + 6 C olarak belirlenmiştir. Bilirkişi raporunda limonun depolama ve taşıma sıcaklığı, limonun cinsine ve hasat zamanına göre küçük farklılıklar göstermekle birlikte genellikle, 10 C - 14 C olarak verildiği, düşük sıcaklıkta uzun süre kalan limonların kabuklarında lekeler oluşmakta, kalite kayıpları yaşandığı ancak daha olgun toplanan limonlar için kısa süreli taşıma, depolama sıcaklığının, diğerlerine göre 3 C - 4 C kadar daha düşük olabildiği, hasarın deniz taşıması sırasında olduğuna dair veri bulunmadığı belirtilmiştir. Dava konusu emtiaya ilişkin tahliye limanında düzenlenen anılan survey raporu ve evrak üzerinde düzenlenen ekspertiz raporu arasındaki çelişki bulunmakta olup yerinde yapılan survey raporunda , taze limonların bir kısmının kalitesinin sevkiyat öncesinde zayıf olmasının en olası durum olduğunun belirtildiği, deniz taşımasının başladığı 12.11.2018 tarihinden, 09.12.2018 tarihinde varış limanında konteynerin gemiden tahliyesine kadar geçen zaman zarfında soğutucu sıcaklık kaydında bir değişiklik olmadığı, sıcaklığın + 5 C de seyrettiği, konişmentoda sıcaklık 6 C olarak belirtilmiş ise de dosyada yer alan sıcaklık kayıtlarının, soğutucu çıkış sıcaklığı mı giriş sıcaklığı mı olduğu belirtilmediği, deniz taşıması sırasında sıcaklık kayıtlarında önemli bir dalgalanmanın bulunmadığı birlikte değerlendirildiğinde zararının taşıyanın sorumluluk alanı içerisinde meydana gelmediği kanaatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hasarın taşıyanların hakimiyetinde meydana geldiğinin eksper raporları il tespit edildiğini, mahkemenin yalnızca bilirkişi raporuna göre karar vermesinin hatalı olduğunu, rapordaki hasarın emtia taşıyanın hakimiyetinde iken ortaya çıkmadığı ve davalıların hasardan sorumlu olmadıkları yönünde tespitlerin hatalı olduğunu, hasarın meydana geliş şeklinin davalıların sorumlu olduğu ve zarar miktarı alanında uzman, tarafsız ve bağımsız eksperlerce yapılan ekspertiz incelemesi ile tespit edildiğini, sigortalı emtianın hasara uğradığının fark edilmesi üzerine derhal ekspertiz incelemesi yaptırıldığını, bu inceleme neticesinde eksperlerce söz konusu hasarın arzu edilen ısı derecesinin sevkiyat süresince sağlanamamış olmasından kaynaklandığının açıkça belirtildiğini, ekspertiz raporunda, +6 C'de taşınması gereken emtianın, sevkiyat süresince istenilen ısı derecesinde taşınmamış olduğu, başka bir deyişle olması gerekenden daha düşük ısıda taşınmış olduğu, bu durumun limon emtiasının hasarlanmasına sebebiyet verdiğinin tespit edildiğini, ayrıca, emtianın uygun ısı dışında yeterli bir nem seviyesinde ve uygun taze hava alacak koşullarda sevkedilmesi gerektiği, konteynerin yeterli oranda havalandırma yapmaması durumunda da hasarın meydana gelebileceğinin belirtildiğini, bununla birlikte sevkiyat öncesinde emtianın tüm analiz ve testlerinin usulüne uygun olarak yapıldığı, emtianın sevkiyat öncesinde iyi ve sağlam durumda olduğu tespit edildiğini, emtianın davalı taşıyana iyi ve sağlam şekilde teslim edildiğini, bunun aksini gösteren bir ibare konşimento üzerinde bulunmadığını, emtianın taşıma öncesinde sağlam olduğunun dosyada mübrez sertifika ve raporlar ile de sabit olduğunu, ayrıca, taşıyanın söz konusu emtialara ilişkin özen yükümlülüğü gümrük işlemlerini tamamlanması akabinde başlayacak olup davalının söz konusu yüke olan sorumluluğunun başlaması için gemiye yüklenmesine dahi gerek olmadığını, sevkiyat boyunca konşimentoya derç edilen derecede taşınmaya emtianın hasarlanması sebebiyle meydana gelen zarardan davalının sorumlu olacağını, ayrıca davalı taşıyanın söz konusu konteyneri hiçbir şekilde kontrol etmemesi ve söz konusu durumu dava dışı sigortalıya haber vermemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, konişmentoda derc edilen ısı dışında emtianın taşındığını, bilirkişilerin de dosyada mübrez ısı kayıtlarının yeterli olmadığı yönünde tespitte bulunduğunu, hal böyle iken, bilirkişinin dosyada mübrez ısı kayıtlarını ve ekspertiz raporu değerlendirilmeksizin geçerli verilerin yokluğu nedeniyle kanı oluşmadığına ilişkin beyanlarına dayanılarak verilen ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak ekspertiz raporunca da kanıtlanan haklı davamızın kabulü gerektiğini, emtiaların konşimentodaki derece uyarınca taşınmadığı ispat edilmiş olup ısı kayıtlarındaki ısı değişiminin de taşıyanın hakimeyitinde meydana geldiğinin ispat olunduğunu, raporda, her ne kadar emtialarda görülen, konteyner içi sıcaklık ölçümüne bağlı bozulma hasarının taşıyanının sorumlu olduğu süreçte meydana geldiğinin tam sabit olmadığı belirtilse de işbu tespitlerin kabulü edilemeyeceğini, eksik ve hatalı hazırlanmış bilirkişi raporlarının hükme esas alınması hakkaniyete ve hukuka aykırı olduğunu, bilirkişi raporunda, narenciyelerde görülen bozulma hasarının konteynere ait soğutucu ünite sıcaklık set değerlerini gösterir olmadığından bahisle hasarın taşıyanın sorumlu olduğu süreçte meydana gelip gelmediğinin belli olmadığı ifade edildiğini, bilirkişiler raporda, konteyner üzerine derç edilen emtianın +2 derecede taşınması gerektiği bilgisinin göz ardı edildiğini, konşimentoya +6 derecede taşınması gerektiği şerh düşülmüşken taşıyanın konşimentoya aykırı şekilde emtiayı taşıdığının açık bir şekilde izah olunduğunu, bu sebeple konşimentoya yazılan kayıtların aksi bir durum olduğunda taşıyanın bu hususu belirtmesi gerektiğini, TK'nın 1239.maddesinde uyarınca "konşimento, taşıyanın eşyayı konşimentoda beyan edildiği gibi teslim alındığına veya yükleme konşimentosu düzenlemiş olduğu takdirde yüklediğine karine oluşturur" denilerek konşimentoya derç edilen kayıtlar ile taşıyanın bağlı olacağının belirtildiğini, hal böyle iken, emtiada meydana gelen zararın emtianın uygun ısıda taşınmamasından meydana geldiği aşikar olup hasarın davalı taşıyanın sorumluluğu altında meydana geldiğinin de kuşkusuz olduğunu, kaldı ki, bilirkişilerce belirtiği gibi yüklemeden önce böyle bir ısı değişimi olduysa dahi "bu durumun konşimentoya derç edilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere bir an için konteynere yüklemenin yükleten tarafından yapıldığı düşünülse dahi konşimentoda belirlenen ısı derecesinin sevkiyat süresince muhafaza edilmesi yükümlülüğünün davalıya ait olduğunu, davalıların hasardan sorumlu olduğu raporda atıf yapılan "..., ..., ..." kaydının genel işlem şartı niteliğinde olup yazılmamış sayılması gerektiğini, aksi kanaatte olunması halinde dahi bu kayda dayanılarak yapılan tespitin somut olay bakımından bir önemi olmayacağını, zira, dava konusu hasar yükün istifinden kaynaklanmayıp emtianın taşınması için uygun koşulların sevkiyat boyunca sağlanamamasından kaynaklandığını, gerekli sıcaklıkta emtiayı taşımamış olan taşıyanın sorumlu olduğunu, deniz taşıması süresinde de emtianın +6 derecede taşınamadığını açıkça belirten ancak daha sonra bu sıcaklık değişikliğinin hasara neden olmayacağı yorumu ile taşıyanın sorumsuz olduğunu iddia eden bilirkişilerin yorumunun hatalı olduğunu, istenilen ısıda taşıma yapamayan davalıların TTK md. 1239 ve md. 1178 kapsamında sorumlu olduğunu, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, emtia nakliyat sigorta poliçesi kapsamında ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili amacı ile başlatılan ilamsız icra takibine karşı yapılan itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosya kapsamının incelenmesinde; 08.11.2018 tarihli ticari mal faturasının davacının sigortalısı olan satıcı ... ...Şti. tarafından, dava dışı ... adına düzenlendiği, ''...'' yani limon emtiasının toplam 26.799,00 USD bedel üzerinden CIF teslim şekli ile Endonezya'daki alıcıya satıldığı, davacının dava dışı sigortalını emtiasının emtia nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, ... tarafından düzenlenmiş olan 12.11.2018 tarih ve ... numaralı konişmentoda, yükletenin Mersinde mukim sigortalı ... ... Şti., alıcının .../Endonezya'da mukim ... olduğu, emtianın 21 palet, 276.000 kg ağırlığındaki limon emtiası olduğu, konişmentoda ''...'' ve ''...'' kaydının bulunduğu, ayrıca sıcaklığın ''+6.0 C'' olarak belirtildiği, ... nolu konteyner içindeki emtianın 12.11.2018 tarihinde ... gemisine yüklenerek ... limanından varış limanı ... Limanına yola çıktığı, belgenin davalı ... AŞ tarafından acenta sıfatıyla imzalandığı, geminin 09.12.2018 tarihinde... Limanına ulaştığı, konteynerin bu tarihte limana indirildiği, daha sonra 15.12.2018 tarihli survey raporuna göre limonların bir kısmının alıcının ...'daki soğuk hava deposunda 12.12.2018 tarihinde konteynerden boşaltılması sırasında yumuşamış, renginin solmuş olduğunun tespit edildiği, davalı ... Şti.tarafından dava dışı sigortalıya düzenlenen 02.12.2018 tarihli navlun faturasında bedelin 2825.00 USD olduğu, çıkış yerinin ..., varış yerinin ... olduğunun belirtildiği görülmektedir. Uyuşmazlığa konu olan taşıma deniz taşıması olup TTK'nın 931.ve devamı maddelerinin uygulanması gerekir. TTK'nın 1178 ve devamı maddelerinde taşıyanın sorumluluğu düzenlenmiş olup, taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlüdür. Taşıyan eşyanın ziyaı ve hasarından veyahut geç tesliminden doğan zararlardan, ziya, hasar veya teslimde gecikmenin eşyanın taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla sorumludur. Aynı Kanun'un 1185. maddesinde hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi gerektiği düzenlenmiştir. TTK'nın 1185. maddesinde bildirim başlığı ile ilk fıkrada, ziya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesinin şart olduğu, ziya veya hasarın haricen belli olmaması hâlinde bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesinin yeterli olduğu, ihbarnamede ziya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gerektiği, 2. fıkrada eşyanın incelenmesinin tarafların katılımı ile mahkeme veya yetkili makam ya da bu husus için resmen atanmış uzmanlar tarafından yapılmışsa bildirime gerek olmadığı, 4.fıkrada ise, eşyanın ziya veya hasarı bildirilmemiş, tespit ettirilmemişse taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinden yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir ziya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiğinin kabul olunacağı, bu karinenin aksinin ispat olunabileceği belirtilmiştir. Somut olayda, davalı ... Şti.'nin akdi taşıyıcı ve diğer davalının da fiili taşıyıcı...şirketinin acentesi olduğu anlaşılmaktadır. Davacı, uluslararası deniz taşıması esnasında meydana gelen ve sigortalısına ödediği hasar bedelinin rücuen tahsilini talep etmiştir. Buna göre somut olayda, hasarın TTK'nın 1185/1 maddesine uygun şekilde taşıyana ihbar edildiğine yahut TTK'nın 1185/2 maddesine uygun olarak tarafların katılımıyla mahkemece inceleme yapıldığına dair bir belge ya da bilgi bulunmadığı, 15.12.2018 tarihli survey raporuna göre geminin .. Limanı'na 09.12.2018 tarihinde ulaşmasını müteakip gümrük işlemlerinin ardından konteynerin içerisindeki emtia ile birlikte 12.12.2018 tarihinde alıcının ... deposuna sevk edildiği, aynı gün depo konteynerden yapılan tahliye işlemleri esnasında bir kısım limonların hasarlandığının tespit edildiği, talep üzerine survey raporunun düzenlendiği, konteynerin sıcaklık durumunu gösteren rapora göre taşımanın başından... limanındaki tahliyeye kadar sıcaklığın ''+5.0 C'' derecede seyrettiği, buna göre deniz taşıması sırasında sıcaklığın değişiklik göstermediği, hasara yol açan olayın taşımanın hangi safhasında meydana geldiğinin tespit edilemediği, TTK m. 1185/4 uyarınca ispat yükü taşıyandan talepte bulunana ait olduğu ve hasarın davalı taşıyanların sorumlu olduğu bir sebepten ileri geldiği hususunun ispatlanamadığı anlaşılmıştır. Bu durumda mahkemece iddia edilen hasarın deniz taşıması aşamasında meydana geldiğinin ispat edilememiş olması nedeniyle davanın reddine dair verilen hükümde de bir isabetsizlik görülmemiştir. Kaldı ki konşimentoda " ...; ..." kaydı bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu kayıt, yükün konteynere satıcı/yükleten tarafından yüklendiği, istiflendiği, sayıldığı ve konteynerin mühürlendiği anlamına gelir. Dolayısıyla somut olayda konterner içindeki yükleme ve istiflemeyi taşıyanın yapmadığı, emtianın ... Limanı'ndan yüklenerek, ... Limanına sevk edildiği varma limanında konteynerin tahliye edildiği, tahliye sırasında hasara ilişkin herhangi bir tutanak düzenlenmediği açıktır. Açıklanan bu nedenlerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararı usul ve yasaya uygun olup davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

1-HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine,

2- Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına, bakiye 651,30 TL istinaf karar harcının davacıdan tahsiline,

3-Davacı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

5-Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair;HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.21.05.2026

KANUN YOLU:HMK'nın 362/1.a. maddesi uyarınca, dava konusunun miktarına göre karar kesindir.