Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında, kan bağış merkezi inşaatı alt yüklenici hakediş ödemelerinin gecikmesi ve sözleşme feshi iddialarının incelendiği gerekçeli karar.
Özet: Bu alacak davası, kan bağış merkezi inşaatı alt yüklenici sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı alt yüklenici edimlerini eksiksiz yerine getirmesine rağmen davalı ana yüklenicinin işverenden aldığı hakedişleri sözleşmede belirtilen süre içinde veya hiç yatırmadığını iddia ederek bakiye alacağının faiziyle tahsilini talep ederken; davalı ana yüklenici ise davacının sözleşme ve ek süreler dahil işi süresinde bitirmemesi üzerine sözleşmeyi feshettiğini savunarak iddiaları reddetmektedir.
T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/702 Esas - 2025/497
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : 2023/702 EsasKARAR NO : 2025/497....DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 13/10/2023KARAR TARİHİ : 23/06/2025KARAR Y.TARİHİ : 01/07/2025Mahkememizde görülmekte olan "Alacak" davasının yapılan açık yargılaması sonunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir. I-İDDİALARDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında .... nolu parselde kayıtlı taşınmaz üzerine kan bağış merkezi inşaatı yapılması işine ait ..... Noterliği'nin 12/06/2020 tarih ve ... yevmiye numaralı alt yüklenici sözleşmesi imzalandığını, yine buna ilave olarak taraflar arasında 22/01/2021 tarihli tadil sözleşmesi imzalandığını, davalının ihale y olu ile aldığı bahsi geçen kan merkezinin yapımı belirtilen sözleşmeler gereğince müvekkili şirket tarafından üstlenildiği, müvekkili şirket yaptığı işler karşılığında davalı şirkete fatura kesilmekte, yapılan işleri denetleyen işveren.... kurumu yetkililerinin kabulü ile yapılan işler ile orantılı olarak parça parça hak ediş düzenlenmekte ve üst yüklenici şirketin hesaplarına işveren ... tarafından aktarılmakta olduğu, müvekkili şirket sözleşme gereğince edimlerini eksiksiz yerine getirmesine rağmen davalı şirket işveren ... tarafından kendi hesabına yatırılan paralara bahsi geçen sözleşmenin 3.14 bendi gereğince müvekkilin hesabına 3 iş günü içeresinde yatırmadığını, çok sonra yatırdığını, bazılarını da hiç yatırılmadığını, müvekkilinin davalı şirketten halen alacağı olduğunu, davalı şirketin müvekkilince yapılan imalatlar için tahakkuk eden ve hesabına yatırıldıktan sonra bahsi geçen sözleşmeler gereğince üç iş günü içeresinde müvekkili hesabına yatırılması gereken hak ediş tutarlarını müvekkili şirket hesaplarına yatırmadığı gibi iyi niyet kurallarına yakırı olarak işi zamanda müvekkilin bitirmediğinden işin, yavaş gittiğinden ve mevcut sözleşmeyi feshedeceğinden bahisle ....yevmiye numarası ile ihtarname keşide edildiğini, ihtara cevap olarak haklı olan müvekkilince ...yevmiye nolu ihtarı cevaben keşide edilmiş olduğunu beyan ederek, davanın kabulü ile taraflar arasında inikat edilen .... yevmiye numaralı .... nolu parselde kayıtlı taşınmaz üzerine kan bağış merkezi inşaatı yapılması işine ait alt yüklenici sözleşmesinin 3.14 numaralı maddesi ve buna ilave olarak taraflar arasında sonradan inikat edilen 22/01/2021 tarihli tadil sözleşmesine istinaden alt yüklenici davalı şirket hesaplarına işveren ... kurumu tarafından yatırılan KDV iadesi dahil tüm hakedişlerine toplamlarının bahsi geçen sözleşmelerde belirtildiği üzerine ana yüklenici hesaplarına işverence yatırılmasını mütakip 3 iş günü içerisinde müvekkili alt yüklenicinin hesabına davalı şirketçe yatırılmaması sebebi ile müvekkil hesaplarına yatırılmayan ve bilirkişi ile tespit edildikten sonra ortaya çıkan rakamı/müddebahi ıslah ederek arttırılmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL rinn temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline kara verilmesini talep ve dava etmiştir. II-SAVUNMALAR Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkil şirketin ana yüklenici olarak, ....parselde kayıtlı taşınmaz üzerine kan bağış merkezi inşaatı yapılması işi için sözleşme imzalandığını, daha sonra müvekkilinin üstlenmiş olduğu işin tamamı, davacı ile müvekkili şirket arasında .... Noterliği'nin 12/06/2020 tarihli alt yüklenici sözleşmesi ile sözleşmenin 3.21. Bendi gereği 525.000 TL bedel karşılığında davacıya, alt yüklenici olarak devrildiğini, sözleşmenin 3.1 numaralı bendine göre, davacının, alt yüklenici olarak üstendiği işi, 30/12/2020 tarihinde tamamlaması gerektiğinin belirtildiğini, davacı şirketin, yüklenilen işi sözleşmede belirtilen sürede bitirmediğini, bu durumda müvekkili şirketin, iyi niyet göstergesi olarak kendi firmasının ticari itibarını korumak amacıyla davacı ile 22.01.2021 tarihinde yine bir tadilat sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 1. Maddesi ile işin bitirilmesi, 18/10/2021 tarihine kadar uzatıldığını, yapılan bu tadilat sözleşmesinden sonra müvekkili şirketin, davacının taahhüt edilen işi, tadilat projesinde belirtilen, 18/10/2021 tarihinde de bitiremeyeceğini anlayınca ticari itibarını korumak için ... Genel Müdürlüğünden, geçici kabul tarihi olarak 18/10/2021 tarihinden sonrası için ilaveten 3 aylık ek uzatma kararı aldığını, ek uzatım süresinin 18/03/2022 tarihinde bitmesine rağmen davacının üstlenmiş olduğu işleri bitirmediğini, müvekkili şirket tarafından davacı tarafa 04/04/2022 tarihinde .... Noterliği ile sözleşmenin feshedildiğine dair ihtarname gönderildiğini, sözleşmenin feshinden sonra, davacının yüklendiği işi bitirmemesi sebebiyle müvekkili şirketin ihaleyi veren kurumun 15/06/2022 tarihinde .... yevmiye numaralı ihtarname ile müvekkili ile arasındaki ana sözleşmenin feshettiğini ve müvekkili tarafından yatırılan 368.280,00 TL teminatın gelir olarak kaydedildiğini, geriye kalan hakedişlerde ve KDV iadelerinin ödenmemiş olduğunu, sözleşmenin feshinden sonra ... Genel Müdürlüğü sözleşmeye konu inşaat ile ilgili olarak bütün tarafların hazır olduğu keşif ve tespitte sözleşme konusu inşaatın tamamlanma oranın %71 olarak tespit edildiğin, davacı alt yüklenici olarak üstlediği işi zamanında bitirmediği için müvekkili şirketin zarara uğradığını, müvekkilinin davacı ile aralarındaki sözleşmeyi haklı nedenlerle fesih ettiğini savunmuş haksız davanın reddine karar verilmesini istemiştir. IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER1. Arabuluculuk son tutanağı, 2. İhtarname örneği, 3. 22.01.2021 tarihli tadil sözleşmesi, 4. 12/06/2020 tarihli ... nolu parselde kayıtlı taşınmaz üzerine kan bağış merkezi inşaatı yapılması işine ait alt yüklenici sözleşmesi örneği. 5.Hakediş raporları. 6. Bilirkişi raporları. a)Talimat mahkemesi kanalı ile davacı ticari defter ve kayıtları üzerine inceleme yapılmış, mali müşavir bilirkişi 02/09/2024 tarihli raporunun sonuç kısmında özetle; davacı şirketin davalı şirketten dava tarihi itibariyle 1.494.299,49 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği şeklide görüş bildirilmiştir. b) Mahkememizce alınan bilirkişi heyeti 09/04/2025 tarihli raporlarının sonuç kısmında özetle; Tarafların ticari ve kayıtlarına göre; Davacı şirket ticari defter ve kayıtlarına göre (Talimat Bilirkişi Raporu); Davacı şirketin davalıdan dava tarihi itibariyle 1.494.299,49.-TL alacaklı olduğu, davalı şirket ticari defter ve kayıtlarına göre; davalı şirket adresinin ... olduğu görülmekle, davalı şirkete yönelik inceleme ve tespit yapılamadığı, Mahkemenin görevlendirmesi kapsamında davacının sözleşme ve eki tadil sözleşmesi kapsamında verilen süre içerisinde işi bitiremediğini, işin bitirilmemesi nedeni ile sözleşmenin feshedildiği, ana yüklenici ile idare arasında akdedilen sözleşmedeki hükümlerin alt yüklenici ile akdedilen sözleşme kapsamında hüküm ve sonuç doğurduğu bu itibarla ana yüklenici ile idare arasında akdedilen sözleşme ile ödenmeyen fiyat farkının alt yüklenici ile akdedilen sözleşme kapsamında talep edilmeyeceği ayrıca ilave iş yapılmadığı ve inşaat birim fiyatlarında değişikliğin işe etkisinin olmadığı tespit edilmekle teknik değerlendirme neticesinde davacının alacağı bulunmadığı şeklinde görüş bildirilmiştir. V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇEDava; eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemlerine ilişkindir.Somut olayda; Davacı yan; davalı şirket ile 13.06.2020 tarihli ... nolu parselde kayıtlı taşınmaz üzerine “kan bağış merkezi inşaatı yapılması işine” ilişkin alt yüklenici sözleşmesi imzalandığını, buna ilave olarak devamında 22.01.2021 tarihli tadil sözleşmesi imzalandığını, sözleşme kapsamında edimleri yerine getirilmesine karşın davalı yanın sözleşme gereği üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmediğini, taraflarınca sözleşmeye konu edimlerin yerine getirilmesi amacıyla muhtelif zamanlarda ihtarnameler keşide edildiğini, alt yüklenici sözleşmesinin 3.14 numaralı maddesi ve buna ilave olarak taraflar arasında sonradan inikat edilen 22.01.2021 tarihli tadil sözleşmesine istinaden alt yüklenici olarak davacı şirketçe imalatı/üretimi yapılan işler karşılığı hakkediş karşılığı fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak üzere şimdilik 10.000 TL nin ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı yan ise; Ana yüklenici olarak,.... ile 21.02.2020 Tarihinde, "....no lu parselde kayıtlı taşımaz üzerine kan bağış merkezi inşaatı yapılması işi" için sözleşme akdettiğini, daha sonradan davalının üstlendiği bu işin tamamının davacı ile davalı firma arasında, ..... Noterliğinin 12.06.2020 Tarih ve ....yevmiye numaralı, alt yüklenici sözleşmesi ile sözleşmenin 3.21. bendi gereği 525.000,00.-TL bedel karşılığında davacıya, alt yüklenici olarak devredildiğini, yine, bu sözleşmenin 3.1 numaralı bendine göre davacının, alt yüklenici olarak üstlendiği işi, 30 Aralık 2020 tarihinde tamamlaması gerektiği belirtildiğini, davacı firmanın, yüklenilen işi sözleşmede belirtilen sürede bitiremediğini, bu durumda davalı firmanın, iyi niyet göstergesi olarak ve kendi firmasının ticari itibarını korumak amacıyla davacı ile 22.01.2021 tarihinde yeni bir tadilat sözleşmesi yaptığını ve bu sözleşmenin 1. Maddesi ile, işin bitirilmesinin 18.10.2021 tarihine kadar uzatıldığını, yapılan bu tadilat sözleşmesinden sonra davalı firmanın davacının taahhüt edilen işi, tadilat projesinde belirtilen, 18.10.2021 tarihinde de bitiremeyeceğini anlayınca, ticari itibarını korumak için, ... Genel Müdürlüğünden, geçici kabul tarihi olarak 18.10.2021 tarihinden sonrası için ilaveten 3 aylık ek uzatma kararı aldığını, bu ek uzatma süresinin 18.03.2022 tarihinde bitmiş olmasına rağmen davacının üstlendiği işi bitirmemesi üzerine, davalı şirket tarafından, davacıya 04.04.2022 tarihinde .... Noterliğinden .... Yevmiye numarası ile sözleşmenin feshedildiğine dair ihtarname gönderildiğini, sözleşmenin feshinden sonra ... Genel Müdürlüğünün sözleşme konusu inşaat ile ilgili olarak bütün tarafların hazır olduğu keşif ve tespitte sözleşme konusu inşaatın tamamlanma oranını %71 olarak tespit ettiğini, davacının alt yüklenici olarak üstlendiği işi zamanında bitirmediği için davalı şirketi zarara uğrattığını, davacının işi bitirmemesinden; a) Davalının davacı ile aralarındaki sözleşme bedeli olan 525.000,00 TL' nin (25.000,00 TL'si peşin alınmıştı) 500.000,00 TL'sini alamadığını,b) Davacının işi süresinde bitirmemesi nedeniyle davalının ana sözleşmesi kurum tarafından Fesh dilerek 368.280,00 TL teminatın gelir olarak kaydedildiğini, c) Sözleşmenin feshinden dolayı davalı firmanın KDV iadelerini alamadığını, d) Sözleşmenin feshinden dolayı davalı firmanın kurum ile yapılan sözleşmede belirlenen KDV hariç 6.138.000,00.-TL ihale bedelinin sadece 4.388,976,75.-TL’sini alabildiğini, e) Davalı firmanın davacıdan hak edişlerle ilgili stopaj vergisini alamadığını, dava ve talepleri kabul etmemekle birlikte davacının davasında haklı olduğu kabul edilse bile bahsi geçen bu zararların mahsup edilmesi gerektiğini, davacı tarafından kesilen faturaları kabul etmediklerini, götürü usulde yapılan sözleşmelerde alt yüklenicinin, sözleşmeyi eksik ifa etmesi ve sözleşmenin feshine sebep olması durumunda, yaptığı harcamaları üstlenme ve uğradığı zarara katlanma sorumluluğu bulunduğunu, iş bu halde davalının, davacı ile aralarındaki sözleşmeyi haklı nedenlerle feshettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Dosya içerisinde toplanan tüm deliller, gelen yazı cevapları, bilirkişi raporları ve tüm dosya içeriğine göre;Davacı yan tarafından sözleşme kapsamında üstlenilen edimlerin süresinde yerine getirildiği iddia edilmiş ise de dosya kapsamında yapılan tetkik ile taraflar arasında akdedilen 13.06.2020 tarihli alt yüklenici sözleşmesi devamında imzalanan 22.01.2021 tarihli tadil sözleşmesi ile işin bitim tarihinin 18.10.2021 tarihine kadar ötelendiği ancak geçici kabul tarihi olarak 18.10.2021 tarihinden sonrası için ilaveten 3 aylık ek uzatma kararı aldığını, bu süresinin 18.03.2022 tarihinde bitmiş olmasına rağmen davacının üstlendiği işin bitirilrmemesi üzerine, davalı şirket tarafından, davacıya .... Noterliği kanalı ile gönderilen 04.04.2022 tarih ....Yevmiye numaralı ihtarname ile sözleşmenin feshedildiği anlaşılmıştır. Teknik bilirkişi tarafından yapılan değerlendirmede de Ana Yüklenici ile Alt Yüklenici arasındaki 12.06.2020 tarihli ve 18.10.2021 tarihli ek tadil sözleşmeleri göre iş zamanında bitirilememiş, bu süreçte ödemeler idareden alınmasına karşın sözleşmedeki şekli ile Alt Yükleniciye aktarılamamasının işin gecikmesine neden olduğu anlaşılmıştır. Davacının işi ifa etmiş ise, iş bedeli alacağının kalıp kalmadığı, kalmış ise ne tutarda olduğu belirlenmesi hususunda; Dosya kapsamında davacının ticari kayıtları üzerinden yapılan incelemeler neticesinde; Davacı şirketin davalıdan dava tarihi itibariyle 1.494.299,49.-TL alacaklı olduğu, davalı şirket adresinin Diyarbakır da olması nedeni ile davalı şirket defterlerine yönelik inceleme ve tespit yapılamadığı mali müşavir bilirkişi tarafından belirtilmiştir. Teknik bilirkişi tarafından ise yapılan değerlendirmede ise; ...mıntıka Mahallesi,....nolu parselde kayıtlı taşınmaz üzerine kan bağış merkezi inşaatı yapım işi için Ana Yüklenici İle İdare Açısından yapılan incelemede 15 adet hakedişin tanzim olunduğu, bu hakkedişler neticesinde 4.215.886,34-TL net ödeme yapıldığı, 15 nolu hakediş ile işin ilerleme seviyesinin %72,31 olduğu, işin 18.03.2020 tarihinde bitirilmemesi üzerine idare tarafından 18.05.2020 tarihinde sözleşmede feshedilerek 53 günlük gecikme cezası (162.657,00-TL) uygulandığı, yüklenici firma ile akdedilen sözleşme kapsamında fiyat farkı ödemeyeceği kararlaştırıldığından, ayrıca işe ilave yapılmadığı, birim fiyatların değişmediği, inşaat maliyetindeki değişikliklerin işe etkisinin olmayacağı, Ana Yüklenici ile Alt Yüklenici arasındaki sözleşmenin İdare ile Ana Yüklenici arasındaki sözleşmenin hükümleri bağlı olduğu anlaşılmakla, Ana Yüklenicinin idareden alamayacağı fiyat farkı, ilave iş karşılığındaki hakedişi, değişmesini beklediği birim fiyatları alt yükleniciye yansıtamayacağından herhangi bir alacağının bulunmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle; davacı, uğradığını ileri sürdüğü zararının varlığını somut delillerle kanıtlayamadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.V-HÜKÜM1.Davanın reddine, Karar ve İlam Harcı2. 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40 TL harçtan, peşin alınan 269,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, Yargılama giderleri ve Gider Avansı3. Yargılama sırasında yapılan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına, 4. Taraflarca depo edilen varsa gider avansı ile delil avansından bakiye tutarların karar kesinleştiğinde HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca ilgilisine iadesine,5. Arabuluculu Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asagari Ücret Tarifesi uyarınca 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,Vekalet Ücreti6. Davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3,13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 10.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine, Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren ....ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile .... yasa yolu açık olmak üzere 23/06/2023 tarihinde verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/06/2025.... e-imzalıdır e-imzalıdır