Antalya Asliye Ticaret Mahkemesinde Görülen, Haksız Fiilden Kaynaklanan Trafik Kazası Sonrası Araç Mahrumiyeti ve Değer Kaybı Tazminatı Davasında Kusur Oranlarının Tespiti.
Özet: Bu, davacının ana yola kontrolsüz çıkan davalı aracın çarpması sonucu kendi aracının hasar görmesi, kullanılamaz hale gelmesi ve değer kaybı yaşanması nedeniyle araç mahrumiyet ve değer kaybı tazminatı talebiyle açtığı bir haksız fiil davası olup, davalılar kazada kusurları olmadığını, talep edilen tazminat kalemlerinin hukuken mümkün olmadığını veya sigorta şirketince değer kaybının ödendiğini savunurken, bilirkişi raporu davalı sürücüyü %75 asli, davacı sürücüyü ise %25 tali kusurlu bulmuştur.
T.C.
ANTALYA1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2025/555 EsasKARAR NO : 2026/475DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 09/07/2025KARAR TARİHİ : 01/06/2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: ... günü, müvekkile ait ... plakalı otomobil, ... T.C. kimlik numaralı ... sevk ve idaresinde, ... ili ... İlçesi ... ... Mah. ... ... caddesinde ana yolda seyir halinde iken, ... sokakta tali yolda seyir halinde yüksek hızda ilerleyen davalı ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı davalı ... ...’e ait aracın dur levhasına uymaksızın ana yola çıkması neticesinde, ... plakalı araç, müvekkilin aracına çarpmış ve trafik kazası meydana geldiğini, trafik kazası nedeniyle müvekkiline ait ... ... model ... ... ... Tipi model marka otomobil cinsli aracın kullanılamaz hale geldiğini, uzun süre tamirde kaldığını, tamirat sonucunda ... TL’lik hasar kaydı oluştuğunu ve aracın değerinde ciddi oranda kayıp meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusurlu olmadığını, davanın kabulü ile davacı müvekkiline ait ... plakalı aracın kullanılamamasından kaynaklanan ... TL araç mahrumiyet (kazanç kaybı) maddi tazminatının olay tarihinden itibaren işletilecek faizi ile birlikte, davalılar ... ile ...'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, müvekkilinin ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybından kaynaklanan ... TL değer kaybı maddi tazminatının olay tarihinden itibaren işletilecek faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılar ... ile ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Davanın sonucundan etkilenme ihtimaline binaen ... ... A.Ş'yi ihbar ettiklerini, kazanın meydana gelmesinde müvekkillerinin kusuru olmadığını, kazanın kontrolsüz kavşakta meydana geldiğini, davacının aracı ticari araç olmadığı için davacının kazanç kaybı talep etmesinin mümkün olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle: Davanın yetkili mahkemede açılmadığını, yetki itirazında bulunduklarını yetkili yerin ... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, sigorta şirketine başvuru şartı sağlanmadığını, müvekkili sigorta şirketi tarafından, davaya konu araç için gerçek zarar ilkesine göre reel değer kaybı tazminatının ödendiğini, davacıya karşı bakiye tazminat ödeme borcu kalmadığını, müvekkili tarafından araçta oluşan değer kaybı için ... tarihinde davacı vekili ... ...'a ... TL değer kaybı tazminatı ödendiğini, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, itirazları baki kalmak kaydıyla; değer kaybı bedelinin genel şartlara göre hesaplanması gerektiğini ve sair nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İhbar olunan ... ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle: Davaya konu kazada kusur durumunun tespiti gerektiğini, dava konusu talebin belirsiz alacak olarak ileri sürülmesinin imkanı bulunmadığını, ayrıca KTK 97 uyarınca sigorta şirketine Kanunda belirtilen evraklar ile müracaat edilmediğini, yapılan ödemelerle müvekkili şirketin başkaca sorumluluğu bulunmadığını sonuç olarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Sigorta eksperi bilirkişi ... ..., adli trafik bilirkişisi ... ..., oto alım satım uzmanı bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:KUSUR DURUMU1) Davalı ... ... adına kayıtlı, davalı ... Şirketi nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi (Trafik Sigortası) ile sigortalı ... plakalı otomobil sürücüsü davalı ... ...'in; % 75 (yüzde yetmiş ASLİ KUSURLU” olduğu.2) Davacı ... ... adına kayıtlı ... plakalı otomobil sürücüsü ... ...'un; %25 (yüzde yirmi beş) TALİ KUSURLU” olduğu.Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ön inceleme tutanağında belirtilen; “iki taraflı trafik kazasında sürücülerin kusur oranlarının yüzdelik dilimlerle belirtilmesi” talimatı doğrultusunda% (yüzde olarak) kusur oranı verilmiştir. Sayın Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi Hakimliğinin takdir ve yetkisinde olduğunu belirtir, tensiplerine arz ederimDEĞER KAYBIAçıklanan tüm gerekçeler ve değerlendirmeler ışığında; huzurdaki ihtilafa konu aracın hasarı kilometre düzeyi, boyanan parça miktarı, parça değişim adedi, aracın kullanılış şekli, aracın bu hasarından önce mevcut hasarı bulunup bulunmadığı, sigortalı ile sigorta şirketi arasında akdedilen poliçenin tanzim tarihi, gibi parametreler dikkate alınıp yapılan değerlendirmeler ve araç tarafımdan fiziki olarak görülmeyip temin edilen belge (tutanak/ resimler/ fatura ve sair evraklar) doğrultusunda;Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ön inceleme tutanağında belirtilen; “iki taraflı trafik kazasında sürücülerin kusur oranlarının yüzdelik dilimlerle belirtilmesi” talimatı doğrultusunda % (yüzde olarak) kusur oranı verilmiştir. Sayın Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi Hakimliğinin takdir ve yetkisinde olduğunu belirtir, tensiplerine arz ederimAçıklanan tüm gerekçeler ve değerlendirmeler ışığında; huzurdaki ihtilafa konu aracın hasarı kilometre düzeyi, boyanan parça miktarı, parça değişim adedi, aracın kullanılış şekli, aracın bu hasarından önce mevcut hasarı bulunup bulunmadığı, sigortalı ile sigorta şirketi arasında akdedilen poliçenin tanzim tarihi, gibi parametreler dikkate alınıp yapılan değerlendirmeler itibariyle araç tarafımdan fiziki olarak görülmeyip temin edilen belge (tutanak/ resimler/ fatura ve sair evraklar) doğrultusunda;İnceleme konusu aracın ... tarihinden önce piyasa değerinin ... TL olduğu ... tarihindeki kaza olayından sonra piyasa koşulları ve şahsi kanaatimde eklendiğinde piyasa değerinin ... TL olacağı, sonuç olarak inceleme konusu araç üzerinde ... TL değer kaybı oluşacağı görüş ve kanaatine varılmıştır. KUSUR BİLİRKİŞİNİN TESPİT ETTİĞİ (%25) KUSUR DURUMUNDA TESPİT EDİLEN BAKİYE DEĞER KAYBI ALACAK TUTARININ ... TL OLACAĞIYapılan dosya incelemesinde sigorta kuruluşunun hak sahibinin vekiline değer kaybı ile ilgili başvuru tarihinden önce ... TL tazminat ödemesi yaptığı görülmüş olup alacak bakiye tutarının ... TL olacağı tespit edilmiştir.Bahse konu kaza sonucu ... plakalı aracın makul onarım süresinin 25 gün olacağı,Dava dışı ... ... Tarafından araca yönelik olarak ... ile ... tarihleri arasında 30 günlük ikame araç verildiğini bilgisi iletilmiştir.Araç ikame bedelinin ... TL olup trafik bilirkişinin %25 vermiş olduğu kusur oranı doğrultusunda ... TL olduğu" sonucuna varılmıştır. Toplanan Deliller Işığında Yapılan Yargılama neticesinde; Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana gelen değer kaybı tazminatı ile araç mahrumiyet zararı tazminatının karşı araç maliki/sürücüsü ve ZMMS sigortacısından tahsili istemine ilişkindir.Davalı sigorta şirketi kazaya karışan ... plakalı aracın ZMMS sigortacısı, davalı ... ... maliki, diğer davalı ... ... ise sürücüsüdür. Davacıya ait kazaya karışan araç ise ... plakalı araçtır.Kazaya karışan araçların kusur durumu için trafik bilirkişisinden rapor aldırıldığı, Trafik bilirkişisinin raporunun incelenmesinde; kazaya karışan araçların kaza anındaki yön ve durumlarının irdelenerek hareketlerine istinaden kusur durumlarının belirlendiği, raporun denetime açık ve hükme esas almaya elverişli olduğu aksine yapılan itirazlarının haksız olduğu anlaşılmış bu kusur raporu hükme esas alınmıştır.Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış, kusur raporu aldırılmış, hasar dosyası celp edilmiş, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden davacının aracının daha önce geçirmiş olduğu kazalara ilişkin bilgiler dosyaya kazandırılmış, araç sahiplik kayıtları celp edilmiş, alanında uzman oto alım satım uzmanı ve sigorta eksper bilirkişisinden rapor aldırılmıştır.Sigorta Eksper bilirkişisinin raporunu değer kaybı zararın ilişkin değerlendirme ve hesaplamaları değer kaybı sigorta genel şartlarında belirtilen değer kaybı formülüne göre , aracın kazalı ve kazasız halindeki farkı gözetilerek belirlenen gerekçeli denetime elverişli içtihatlara uygun (Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2017/5583 Esas;2019/11651 Karar,antalya BAM 4.hukuk Dairesi 2023/296E.-2025/151K-Antalya Bam 14. Hukuk Dairesi2024/63E. 2024/216K. sayılı ilamında belirtilen ) hazırlamış olduğu görülmekle raporun hükme esas olmaya elverişli olduğu, sigortanın yapmış olduğu ödemenin mahsubuyla ve kusur oranları gözetildiğinde tespit edilen bakiye değer kaybı bedelinin ... TL olduğu anlaşılmakla rapor hükme esas alınmıştır.Araç mahrumiyet bedeli tazminatı yönünden; oto alım satım uzmanı bilirkişinin raporu ile; Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2017/5583 Esas;2019/11651 Karar sayılı ilamı ile "... aracın makul tamir süresi ile aynı vasıftaki aracın kiralanması için gerekli bedelin ne kadar olduğu belirlendikten sonra, davacının aracını kullanamadığı döneme ilişkin olarak bakım giderleri, amortisman vs. tasarruf ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle.." hesaplama yapılması gerektiği hususu nazara alınarak yapılan tespit ve hesaplamalar ile davacının aracının hasarının giderilmesi süresinin 25 gün olduğu ve günlük emsal kiralama bedelleri dikkate alınarak oluşan mahrumiyet zararının KDV dahil ... TL olarak hesaplandığı, raporun denetime açık olduğu, denetlenmesinde hüküm kurmaya elverişli olduğu ancak davacıya kasko şirketince zaten kaza nedeniyle 30 gün ikame araç verildiği anlaşılmakla, araç mahrumiyet bedeli yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.Arabuluculuk ücreti yönünden ise emsal Yargıtay 4 HD 2022/ 2615 E. ; 2024/ 7426 K. Sayılı ilamında da belirtildiği üzere Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için önce sigortacıya başvuru dava şartı olarak düzenlenen alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurması gerektiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz şeklinde hüküm bulunduğu, bu durumda eldeki uyuşmazlıkta arabuluculuğa başvurunun dava şartı olarak uygulanmayacağı kabul edilmiştir. Diğer davalılara açılan dava yönünden ise davalılar tacir olmadığından dava ticari davaya vücut vermeyeceğinden bu davalılara karşı da arabuluculuk zorunlu dava şartı değildir. Bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalılara yükletilemeyeceği değerlendirilerek arabuluculuk ücreti davacı üzerinde bırakılmış hüküm altına alınan tazminat kalemlerine davalı sigorta şirketi yönünden başvurunun gerçekleştiği tarihten 8 iş günü sonrasından, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren yasal faize (davacıya ait zarar gören araç hususi araç olduğundan) hükmedilmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Araç mahrumiyet tazminatı yönünden davanın REDDİNE, değer kaybı tazminat talebi yönünden davanın KABULÜ İLE; ... TL değer kaybı tazminat bedelinin davalı sigorta şirketi yönünden (poliçe limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla) ... tarihinden, diğer davalılar yönünden ... tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 2-Alınması gerekli, ... TL harçtan, peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, Hazine'ye gelir kaydına.3-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin harç ile ... TL başvurma harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,4-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti ... TL tebligat ve posta masrafları olmak üzere toplam ... TL yargılama giderlerinden oto alım satım uzmanı için takdir olunan ... TL nin düşülmesiyle bakiye kalan ... TL yargılama gideri bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 5-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,6-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalı ... ... ve davalı ... ... verilmesine,7-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca yatırana iadesine 8-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı MİKTAR İTİBARİYLE HMK 341/2 MADDESİ UYARINCA KESİN OLARAK verilen karar açıkça okundu, anlatıldı 01/06/2026Katip ... ¸e-imza Hakim ... ¸e-imza