konya asliye ticaret mahkemesinde görülen, trafik kazasından kaynaklanan araç değer kaybı tazminat davasında sigorta şirketi sorumluluğunun ve ödenen miktarın değerlendirilmesi.

Konya Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, trafik kazasından kaynaklanan araç değer kaybı tazminat davasında sigorta şirketi sorumluluğunun ve ödenen miktarın değerlendirilmesi.

Özet: Davacı, davalının tam kusurlu olduğu bir trafik kazasında aracında meydana gelen değer kaybının bilirkişi incelemesiyle tespit edilerek kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsilini talep ederken; davalı, kendi yaptığı piyasa araştırması ve Smartlo uygulaması verilerine dayanarak aracın gerçek değer kaybının 26.000,00 TL olarak belirlendiğini ve bu miktarın zaten davacıya ödendiğini, dolayısıyla sorumluluklarının sona erdiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO:

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

KARAR YAZMA TARİHİ :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; 09.08.2023 tarihinde Konya Ereğli ilçesi ... Mahallesinde 2 araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, dava dışı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile Üniversite Caddesi istikametinden Prof. Dr. ... Caddesi İstikametine Bolkar Caddesini takiben seyir halinde iken sürücü kursları eğitim alanı karşısına geldiği esnada aracının ön kısımları ile yine aynı yön ve istikamette sürücü adayı ... ve usta öğretici ... sevk ve idaresindeki müvekkil şirkete ait ... plakalı aracın arka kısımlarına çarptığını, kaza sonrası düzenlenen kaza tespit tutanağına göre kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü asli ve tam kusurlu olduğunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 91.maddesine göre: "İşletenlerin, bu Kanunun 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” Yasanın 85/1. Maddesine göre de, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüs unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüs sahibi doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” ... plakalı ar: alı ... Sigorta Anonim Şirketi nezdinde sigortalı olduğunu, Değer kaybı den tazminat hesabında Anayasa Mahkemesi 01.04.2020 tarihinde yürürlüğe giren KTK Genel Şartlarını trafik sigortalarında tazminat borcunu belirleme yetkisini yürütmeye verdiği için bu hükümleri anayasaya aykırı bularak 01.09.2020 tarihinde Resmi Gazete de yayımlayarak iptal ettiğini, Anayasa Mahkemesinin iptal kararları geçmişe yürümeyeceği, bilirkişi tarafından Yargıtay kararları çerçevesinde müvekkilin aracının modeli, markası kaza tarihindeki yaşı, kmsi, gibi hususlar göz önünde bulundurularak kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. El piyasa değeri arasındaki farkın dikkate alınması gerektiğini, açıklanan hususlar dikkata alınarak denetime elverişli, hukuka uygun hazırlanmış bilirkişiden rapor alınmasını talep ettiklerini, Borçlar Kanununun 51. maddesine göre; “Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.” Denildiğini, İşbu hüküm doğrultusunda; mahkemenizden değer kaybının bilirkişi marifetiyle belirlenmesini ve hakkaniyete uygun bir tazminata hükmedilmesini talep ettiklerini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere Müvekkilİ lehine değer kaybının şimdilik 10,00 TL'sini kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle beraber davalılardan alınarak davacı müvekkile ödenmesini, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak davaya konu araçlarla ve kaza ile ilgili bilgi ve belgelerin istenilmesini, Yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Reel değer kaybi tutari ödenmiş olup müvekkil şirketin sorumluluğu sona erdiğini, müvekkil tarafından kaza tarihi esas alinmak üzere piyasa araştirmasi yapilarak değer kaybi ödemesi yapıldığını, SmartlO nın veri kaynakları olarak 270 Galeri, gibi büyük araç satış işlemi yapan firmalarla da çalıştığı ve bunların verileri de sisteme aktığı için kesin satış verilerine de sahip olduğunu, müvekkil şirkete ihbar ile birlikte aracın kaza tarihindeki satış bedellerine ulaşmak adına smartlO uygulaması kullanıldığını, SmartlO uygulamasının, pazar analizi için 5 kategoride toplam 2704 farklı veri kaynağından her gün Pazar alım-satım ve değerleme istatistikleri topladığını, değer kaybı hesaplanırken herhangi bir formül dikkate alınmadan aracın değişen/onarılan parçaları dikkate alınarak ve kaza tarihi esas alinarak serbest piyasada kaybedeceği değer göz önüne alındığını, davaya konu aracın piyasa değerine ilişkin internet üzerinden yapılan araştırmalar sonrasında, aracın geçmiş mülkiyet durumu, hasar geçmişi, kullanım şekli, kilometresi ve araç rayicini etkileyebilecek sair faktörler ile mevcut piyasa durumu da göz önüne alınarak emsal özelliklere sahip bir aracın piyasa genelinde satış ortalamaları alındığında aracın kaza tarihinde oluşan reel piyasa rayiç değer kaybi 26.000,00 TL olarak hesaplandığını, Müvekkil tarafından da kusuru dikkate alınarak 26.000,00 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, yukarıda açıklandığı üzere değer kaybı hesaplaması yapılırken Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay Kararları dikkate alınarak zarara eksiksiz giderilmiş olduğundan usul ekonomisi de gözetilerek dosya bilirkişiye gönderilmeden başvurunun reddine karar verilmesini talep ettiklerini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini ve yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğüne, Quick Sigorta Şirketi Genel Müdürlüğüne ve Türkiye Sigortalar Birliğine yazılan müzekkerelere cevap verilmiş olduğu görülmüştür.

Konya Ereğli Trafik Denetleme Büro Amirliği görevlileri tarafından düzenlenen 09.08.2023 tarihli Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı incelenmiştir.

Mahkememizin 02/09/2025 tarihli tensip zaptı gereğince dosyanın adli trafik bilirkişisine tevdine karar verilmiştir.

Mahkememize sunulan 03/10/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... plaka sayılı otomobilde usta öğretici ... ' in % 50 (Yüzde Elli) oranında ve sürücü adayı ... da %50 (Yüzde Elli) oranında kusurlu olduğu; ... Plakalı otomobilde usta öğretici ... ' nin ve sürücü adayı ... kural ihlallerinin, kusurlarının bulunmadığı, dava konusu ... Plakalı aracın toplam değer kaybı bedelinin 40.000,00 TL olarak hesaplandığı, sigorta şirketinin ödediği 26.000,00 TL nın mahsubu ile 14.000,00 TL kaldığı, bu değer kaybı bakiyesinden davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin, ... numaralı ZMMS limitleri dahilinde sorumlu olduğu görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.

Davacı vekilinin 26/02/2026 tarihli dilekçesinde özetle; ''...Mahkemeniz esasına kayıtlı dosya kapsamında 19/02/2026 tarihli duruşmada davalı tarafın yapmış olduğu ödemelere ilişkin beyanda bulunulması için süre verilmiştir. Davalı tarafın yapmış asıl alacak, ferileri, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti yeterlidir. Dava konusuz kalmıştır. Gereğinin yapılmasını talep ederiz,'' şeklinde beyan dilekçesi sunmuştur.

Davalı vekilinin 05/02/2026 tarihli dilekçesinde özetle; ''...Ödeme dekontlarını dilekçemiz ekinde sunmaktayız. Yapılan ödeme ile davacının ASIL ALACAK İLE BİRLİKTE FAİZ, YARGILAMA GİDERİ VE İLAM VEKALET ÜCRETİ DAHİL tüm zararı karşılanmış olduğundan ve dava konusuz kaldığından, FAİZ, YARGILAMA GİDERİ VE İLAM VEKALET ÜCRETİ DE DAHİL OLMAK ÜZERE DAVANIN TÜMDEN KONUSUZ KALDIĞINA DAİR karar verilmesini talep ederiz,'' şeklinde beyan dilekçesi sunmuştur.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın 09/08/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacının aracının zarar görmesinden kaynaklı varsa bakiye değer kaybı bedelinin davalıdan tazmini hususunda olduğu anlaşılmıştır.

Taraf vekillerince dosyaya sunulan beyanlardan anlaşıldığı üzere dava konusuz kalmakla esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Taraf vekillerinin birbirlerinden yargılama gideri ve vekalet ücreti talebi bulunmamaktadır.

ARABULUCULUK ÜCRETİ YÖNÜNDEN;

Kaza tarihinde ve poliçenin düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ‘Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı’ başlıklı 97. maddesinde (Değişik:14/04/2016-6704/5 md.) “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz.

Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvuru bulunduğu hallerde dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulamayacağının düzenlemesine göre;

Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması nedeniyle, arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.

6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.

Nitekim Yargıtay HD'nin ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; Konya BAM . HD ... esas ... karar sayılı ilamlarında da aynı yönde değerlendirme yapılmıştır.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1- Davanın esası hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00-TL karar ve ilam harcının dava açılırken alınan 615,40-TL peşin harç ve 120 TL tamamlama harcının mahsubu ile fazla yatırılan 3,40 TL'nin davacıya iadesine,

3-Hazine tarafından karşılanan 4.600,00TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

4-Taraflarca yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,

5-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalanın karar kesinleştiğinde kendilerine iadesine,

6-Tarafların vekalet ücreti talebi olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

7-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,

Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 05/03/2026

Katip Hakim