Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında, alt yüklenicinin sulama sistemi işlerindeki ek masraf ve eksik ödeme iddiaları ile yüklenicinin işin tamamlanmadığı savunmaları ele alınmaktadır.
Özet: Bir eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında, davacı alt yüklenici, sulama sistemi kurulumu işinde sözleşme bedelinin eksik ödendiğini, projenin davalı tarafından genişletilmesi ve kendi personelinin verdiği hasarlar nedeniyle ek masraflar ve işçilik ödemeleri yaptığını, davalının haksız yere icra takibine itiraz ettiğini ileri sürerken; davalı, davacının sözleşmede belirlenen sürede işi tamamlamayıp sahayı terk ettiğini, haklı bir mazeret sunmadığını, sözleşme dışı taleplerin mesnetsiz olduğunu ve kendi edimlerini yerine getirmediğini savunarak davanın reddini talep etmektedir.
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIRESAS NO : 2021/472 EsasKARAR NO : 2025/289DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 24/08/2021KARAR TARİHİ : 24/04/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı yanın ihalesine girdiğini ve uhdesinde kalan "... " kapsamındaki sözleşmeye bağlı olarak yapılması gereken "... " işi hususunda davacı ile anlaştığını, davacının anılan işi alt yüklenici olarak üstlendiğini, taraflar arasında 20.06.2020 tarihli sözleşme imzalandığını, davacının üstlendiği işi nerede ise teslimat aşamasına getirmiş iken ... ihale edilen alanda su deposu kurulması çalışmasını başlattığını, davalının davacıdan bu sebeple faaliyetlerine ara verme talebinde bulunduğunu, davalının faaliyetlerini bir süre durdurduğunu, ancak davacının eksiklikleri tamamlamak maksadı ile iş sahasına döndüğünde sözleşme kapsamında inşa ettiği sulama sistemlerinin davalı şirket çalışanlarınca ve ... personelinin kullandığı iş makinaları tarafından hasara uğratıldığını tespit ettiğini, davalının zarar gören sulama sistemi hasarlarının kendileri tarafından karşılanmak kaydıyla yeniden yapılmasını talep ettiğini, davacının davalı talebi doğrultusunda ihale edilen alanda sulama sistemi tadilatı için gerekli çalışmaları başlattığını, tadilatın tamamlanması için toplam 58.750 TL ilave masraf yaptığını, sözleşme ile belirlenen süreye ek olarak 90 gün boyunca ihale edilen alanda işçi çalıştırmak mecburiyetinde kaldığını ve işçilerin tüm masraflarının davacı tarafından karşılandığını, bunun için 120.000 TL ödeme yaptığını, sözleşme kapsamında ifa edilen bir kısım iş kalemlerinin de eksik ödeme yapılarak zararlarının olduğunu, sözleşme kapsamında davacı tarafından çim saha hazırlanması maksadıyla 11.250 m3 alan üzerinde toprak serimi ve tesfiyelemesi yapılmış olmasına rağmen hak ettiği bedelin çok altında bir bedel ödendiğini, m2 başına 32 TL üzerinden 70 m2 alana çim serimi yapıldığını, bedelin tamamının ödenmediğini, 50.310 TL tutarında gübre kullanılması öngörülmüş iken 61.245 TL gübre kullanıldığını, bu bedelin de tam olarak ödenmediğini, 102 adet vana kutusu ve 36 adet sulama takımı kullanılması gerekir iken sözleşmeye konu edilmeyen ilave alan için projenin genişletilerek ilave olarak 26 adet vana kutusu ve 26 adet sulama takımı daha kullanıldığını, ayrıca 28.821 USD tutarında ek vana kutusu ve sulama takımı ücretinin davalı adına davacı tarafından ödendiğini, ancak davalının iş artışı olarak kabul etmediğini, bunlara ek olarak sözleşmeye havi işin bedeli 1.340.323,27 TL + KDV olarak belirlenmesine ve sözleşme konusu işin davacı tarafından eksiksiz tamamlanarak davalıya teslim edilmesine rağmen sözleşme kapsamında yalnızca 950.000 TL ödeme yapıldığını, kalan kısmın hakedişinin yapılmadığı, davalıya .... Noterliği 23.11.2022 tarih ... yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini, davalının .... Noterliği ... yevmiye numaralı ihtarname ile cevap verdiğini, bu ihtara cevaben 30.11.2020 tarihli ihtarname keşide edildiğini, ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını, davalı aleyhine ... Esas sayılı icra takibi yapıldığını, takibe itirazın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek takibe itirazın iptaline, takibin devamına ve %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 20.06.2020 tarihli sözleşmeye istinaden "... "ni yüklenici sıfatı ile aldığını, davacının taleplerinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, sözleşme kapsamında hangi işin ne kadara ve hangi şartlarda yapılacağının belli olduğunu, sözleşme kapsamı dışında kalan haksız talep edilen hususlar bakımından davalının sorumluluğu bulunmadığını, kaldı ki sözleşme kapsamında yüklenmiş olduğu edimlere ilişkin sözleşmeye de aykırı davrandıklarını, sözleşme gereği davalının yükümlülüğünü yerine getirmiş olmasına rağmen davacının kendi edimlerini yerine getirmediğini, 20.06.2020 tarihli sözleşmenin 7. Maddesi gereği iş tesliminin 50 gün içerisinde yapılacağı imza altına alınmış ise de davacının işin teslim etmeden şantiyeden ayrıldığını, bu konuda .... Noterliğinin ... yevmiye numaralı 26.11.2020 tarihli ihtarname ile 3 gün içerisinde şantiyeye gelerek eksikliklerin tamamlanarak işin eksiksiz ve ayıpsız teslim edilmesinin talep edildiğini, davacının şantiye gelmeyerek işin tam ve eksiksiz teslim etmediğini, sözleşmenin 19. Maddesi gereği iş verene herhangi bir gerekçeli mazeret göstermediğini, yüklenicinin işi tamamlamadığı işlerden otomatik bahçe sulama sistemlerinin decoder kodlarını ivedi olarak iadesi ve çalışır vaziyette çalışmasını istemiş ise de; davacının bahçe sulama sisteme kodlarını teslim etmediğini, kodlar olmayınca hiç bir sulama sisteminin çalışmadığını, bu konuda ... 03.12.2020 tarihli yazısında geçici kabul aşamasında yapılan kontrollerde decoderlere ait kodların teslim edilmediği ve sahayı terk ettiklerinin ... tespit e dildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Taraf delilleri toplanmış, ... "... "ne ilişkin hakediş dosyası ve ekleri ile kesin kabul tutanağı örneği, uygulama projesi temin edilmiş, ... Esas sayılı takip dosyası örneğinin celbi ile incelenmesinde; alacaklı ... Ltd. Şti. tarafından borçlu ... ... Ltd. Şti. hakkında 28.821,00 USD alacak, 305,58 USD takip öncesi faiz olmak üzere toplam 29.126,58 USD alacak, 225.000 TL alacak, 2.144,00 TL alacak, 10.935,00 TL alacak, 58.750,00 TL alacak, 631.345,46 TL alacak, 120.000,00 TL alacak, 2.385,61 TL takip öncesi faiz, 22.471,74 TL takip öncesi faiz, 115,94 TL takip öncesi faiz, 622,91 TL takip öncesi faiz, 6.693,99 TL takip öncesi faiz, 1.272,33 TL takip öncesi faiz olmak üzere toplam 1.059.287,98 TL alacak talebi ile ilamsız takip başlatıldığı, borçlunun itirazı üzerine takibin durmuş olduğu anlaşılmıştır.Tüm dosya kapsamı ile tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, mali müşavir, peysaj mimarı ve nitelikli hesaplamalar bilirkişisi tarafından 12.09.2022 tarihli rapor ve 07.12.2022 tarihli ek rapor tanzim edilmiş, mahallinde keşfen inceleme yapılması bakımından ... Mahkemesine yazılan talimat gereğince peysaj mimarı tarafından keşfen yapılan inceleme sonucu 11.07.2023 tarihli rapor inşaat mühendisi bilirkişinin katılımı ile düzenlenen 28.08.2024 tarihli rapor dosya kapsamına alınmış, alınan tüm raporlar yönünden bütünlük oluşturacak şekilde inceleme ve değerlendirme yapılması bakımından dosyanın bilirkişi heyetine tevdi ile düzenlenen 13.02.2025 tarihli ek raporda özetle; "... ilişkin idare ve yüklenici ... Ltd. Şti. arasında imzalanan sözleşme kapsamında gerçekleştirilen işin ve sözleşme ve eklerine uygun olduğu, geçici kabulde kabul edilen noksanların tamamlandığı, işin kesin kabule engel eksik, kusur ve arızalarının bulunmadığının görüldüğü şeklinde yapım işleri kesin kabul tutanağının düzenlendiği, yapılmış olan imalatların üzerinden uzunca bir süre geçmiş olması ve davacı tarafından yapılmış ve yapıldığı beyan edilen imalatların büyük bir kısmının (ilave çim ekimi, toprak serimi vb.) imalatların canlı olmasının yanında zamanla değişebilmesi nedeniyle sağlıklı olarak ayrımlarının yapılmasının mümkün olmayacağı, taraflar arasında imzalanan 20.06.2020 tarihli sözleşme kapsamında kesin hakedişin yapılmadığı, sözleşme kapsamında davacı tarafından bir adet ve 540.513,26 TL tutarında hakediş faturası tanzim edildiği, faturanın her iki taraf ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, fatura bedellerine karşılık davalı tarafından toplam 950.000 TL ödeme yapıldığı, ödeme tutarının davacının kabulünde olduğu, davacı tarafından sözleşme kapsamında olmayan ancak davalının kusurlarından dolayı ekstradan toplam 462.863,76 TL daha maliyete katlanıldığının iddia edildiği, ana yükleniciye yapılan ödemeye dayanak faturalar üzerinde yapılan incelemede 178.815,40 TL'lik işin davacı yanca yapılmış olabileceği, ancak bunun tespiti için eksik evrakların sunulması gerektiği, dosyadaki evraklarla sağlıklı bir değerlendirme yapılamayacağı, ... tarafından sözleşme kapsamındaki işin eksiksiz ve kusursuz olarak geçici kabulünün yapıldığı açık olmakla bakiye ödenmeyen iş bedelinin 390.323,27 TL olarak hesaplandığı, davalı yanca işe ait kendilerince yapılan eksik imalatların tamamlanmasına ilişkin olduğu beyan edilerek sunulan 6 fatura içeriğinin sözkonusu işe ait olup olmadığının tespit edilemediği, işin toplam bedelinin 1.340.123,27 TL ödemenin 950.000 TL, bakiye bedelin 390.323,27 TL olarak hesaplandığı, mahallinde yapılan incelemeler sonucunda ilave işlerin davalı yanca yapıldığı sonucuna varılamadığı gibi ilave işlerin neler olduğuna dair de sonuca varılamadığı" ifade edilmiştir. Davacı vekiline talep edilen bir alacak talebinin neye ilişkin olduğu hakkında açıklayıcı beyanda bulunmak için süre verilmiş, davacı vekili tarafından 09.02.2023 tarihli yazılı beyan sunulmuş yine sözleşmeden kaynaklanan bakiye hakediş alacağının ödeme emrinde hangi kalem olarak hangi tutarda talep edildiği hususunda beyanda bulunmak üzere verilen süre gereğince sunulan 25.03.2025 tarihli dilekçede sözleşmeden kaynaklanan bakiye hakediş alacaklarının 390.323,27 TL olduğu, 1.340.323,27 TL tutarındaki sözleşme bedelinin %18 KDV tutarının 241.222.189 TL olduğu, ödeme emrinde yazılmış olan 631.346,46 TL'nin 390.123,27 TL+KDV (241.222.189 TL) şeklinde oluştuğu beyan edilmiştir.Dava, alt yüklenici sözleşmesi kapsamında bakiye hakediş alacağı ile ilave işler bedelinin tahsili yönünde başlatılan ilamsız takibe itirazın iptali talebine ilişkindir. Davalı ile dava dışı ... arasında ... ve ... ilişkin düzenlenen 10.01.2020 tarihli sözleşme kapsamında olmak üzere taraflar arasında "... " konulu KDV hariç 1.340.123,27 TL bedelli 20.06.2020 tarihli alt yüklenici sözleşmesi imzalandığı, dava dışı idare tarafından sözleşme kapsamındaki işin 30.10.2020 tarihinde geçici kabulünün yapıldığı, ardından kesin kabule engel eksik, kusur ve arızalarının bulunmadığı belirtilerek yapım işleri kesin kabul tutanağının düzenlenmiş olduğu hususları dosya kapsamı ile sabittir.Davacı yan taraflar arasında düzenlenen alt yüklenici sözleşmesi kapsamında edimlerini ifa ettiklerini, bakiye hakediş bedelleri ödenmediği gibi sözleşme dışı yapılan ilave işlerin bedellerinin de ödenmemiş olduğu iddiası ile takibe konu her bir kalem yönünden alacak iddiasında bulunmuş olup gerek mahallinde keşfen yapılan inceleme sonucu düzenlenen rapor ve gerekse taraf ticari defter kayıtları incelenmek suretiyle tüm dosya kapsamı üzerinde yapılan incelemeler sonucunda düzenlenen bilirkişi heyeti raporları kapsamında davacı tarafından yapılmış olan imalatların üzerinden uzunca bir süre geçmiş olması ve davacı tarafından yapılmış ve yapıldığı beyan edilen imalatların büyük bir kısmının (ilave çim ekimi, toprak serimi vb.) canlı olmasının yanında zamanla değişebilmesi nedeniyle sağlıklı olarak ayrımlarının yapılmasının mümkün olmadığı ifade edilmiş olup davacı tarafından ilave imalatlara ilişkin delil olarak sunulan faturaların söz konusu işe ait olup olmadığı tespitinin de yapılamaması karşısında davalının kabulünde olmayan ve davacı tarafından da yapıldığı kanıtlanamayan sözleşme dışı ilave iş bedeline ilişkin takibe konu alacak kalemleri yönünden davanın kanıtlamadığı sonucuna varılmıştır. İş bu itirazın iptali davasına esas olan ilamsız takibe konu 631.345,46 TL alacak talebinin 20.06.2020 tarihli sözleşme kapsamında yapılan imalata ilişkin 390.123,27 TL bakiye hakediş alacağı ile sözleşme bedelinin %18 KDV tutarı olan 241.222.189 TL'den ibaret olduğu davacı vekilinin 25.03.2025 tarihli dilekçesinde açıklanmış olmakla bu alacak talebine ilişkin yapılan değerlendirmede; taraflar arasında düzenlenen 20.06.2020 tarihli alt yüklenici sözleşmesine esas olan ve davalı ile dava dışı idare arasında imzalanan 10.01.2022 tarihli sözleşmeye konu ... ve ... geçici kabulünün ve ardından kesin kabule engel eksik ve kusurların bulunmadığı belirtilerek kesin kabulünün yapılmış olduğu anlaşılmakla davacının sözleşme kapsamında yapılan işler bedeline hak kazandığı, davalı tarafından eksik kalan imalatların kendileri tarafından tamamlattırıldığı beyan edilerek bir kısım fatura örnekleri sunulmuş ise de; bu faturaların dava konusu işe ait olup olmadığı tespit edilemediğinden KDV hariç sözleşme bedeli olan 1.340.123,27 TL'den tarafların kabulünde olan 950.000,00 TL davalı ödemesinin mahsubu ile bakiye KDV hariç 390.323,27 TL hakediş alacağının ve sözleşmede öngörülen imalat bedeli 1.340.323,27 TL'nin %18 KDV'si olan 241.222.189 TL'nin davacı tarafından istenebilir olduğu sonuç ve kanaatine varılmış 631.345,46 TL sözleşme kapsamında bakiye hakediş alacağı ve KDV alacağı yönünden kanıtlanan davanın kısmen kabulüne, takip tarihinden önce davacı tarafından keşide edilen ihtarnamenin davalıya tebliğine ilişkin çıkarılan tebligatın tebliğ edilemeyerek iade edildiği görülmekle takip tarihinden evvel davalının temerrüde düşürülmemesi karşısında kabul edilen alacak kalemi yönünden davacı yanın işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı kanaati ile aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın kısmen kabulü ile ... esas sayılı takibe davalı itirazının 631.345,46 TL bakiye hakediş alacağı yönünden iptali ile takibin aynı koşullarda devamına, 2-Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, 3-Alacak likit bulunmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, 4-Alınması gereken 43.127,20 TL harçtan peşin alınan 15.391,25 TL harcın mahsubu ile bakiye 27.735,95 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 98.701,82 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 100.454,18 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,7-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 15.391,25 TL peşin harç, 59,30 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 15.450,55 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,8-Davacı tarafından yapılan 274,00 TL tebligat gideri, 12,00 TL müzekkere gideri, 1.750,00 TL keşif araç gideri, 779,50 TL talimat dosya fotokopisi ile gönderim ücreti, 4.942,65 TL keşif ücreti, 32.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 39.758,15 TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre belirlenen 19.696,84 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,5-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 6-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.24.04.2025Gerekçeli kararın yazıldığı tarih: 30.04.2025Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...