Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinde üst işverenin ödediği işçilik alacaklarının alt işverenlerden rücuen tahsili davası.
Özet: Bir ana yüklenici şirket, belediyeden aldığı işleri alt yüklenicilere yaptırırken, alt yüklenici işçisinin işçilik alacaklarının idarece ödenip kendi hakedişinden kesilmesi üzerine, bu meblağın tamamını alt yüklenicilerden geri istemiştir; mahkeme, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmelerinde işçilerin tüm hak ve alacaklarından alt yüklenicinin sorumlu olduğuna dair açık hükümler bulunduğunu ve Borçlar Kanunu uyarınca, ana yüklenicinin ödediği tutarın tamamını iç ilişkide sorumlu olan alt işverenlere rücu etme hakkı olduğunu değerlendirmiştir.
T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/296 Esas - 2025/525
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : 2023/296 EsasKARAR NO : 2025/525....DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ : 27/04/2023KARAR TARİHİ : 25/06/2025KARAR Y.TARİHİ : 04/07/2025Mahkememizde görülmekte olan Rücuen Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,İDDİA :Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin dava dışı ...ihale ile iş aldığını, ve ihale ile aldığı ... genelindeki peyzaj işlerini yüklenicilik sözleşmeleri ile yüklenicilere yaptırdığını, davalıların işçisi ....tarafından işçilik alacakları için üst işveren .... karşı arabuluculuk yoluna başvurduğunu, arabuluculuk neticesinde işçilik alacakları ve arabuluculuk ücret ve masraflarının Belediye Başkanlığı tarafından toplam 28.016,00 TL olarak ödeme yapıldığını, ödeme tutarının davacı şirket hakediş alacaklarından 25/08/2022 tarihinde kesildiğini davalı şirketlerin rücu taleplerini kabul etmediğini beyan ederek şimdilik 28.016,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 25/11/2024 uyap kayıt tarihli ıslah dilekçesi ile tazminat taleplerini toplam 16.318,59 TL'nin; 1.967,78 TL'sinin davalı ...'tan, 5.739,38 TL'sinin davalı ... ... Ltd. Şti.'den 4.099,55 TL'sinin davalı ... ... Ltd. Şti.'den, 4.511,88 TL'sinin davalı ... ... Ltd. Şti.'den 25.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. SAVUNMA : Davalı şirketler adına dava dilekçesi tebliğ edilmiş, davaya yanıt vermemişler, davalı ... vekili yargılama sırasında davanın reddini istemiştir.YARGILAMA VE GEREKÇE :Dava, davadaki uyuşmazlığın, davacı ile davalılar arasındaki hizmet alım sözleşmesi uyarınca davacı tarafından dava dışı işçi ...'a için ödenen işçilik alacağının davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.... ve dava dışı işçi ile imzalanan Arabuluculuk Son Tutanağı, Arabuluculuk Ücret Makbuzu, Sözleşme ve teknik şartname örnekleri, ... kayıtları, icra dosyalarının uyap evrakları, iş mahkemesi dosyalarının uyap evrakları, ödeme dekotları, bilirkişi raporları ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. .... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.Davacı şirket ile davalı şirketler arasında imzalanmış sözleşmelerde; "Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin; İş Kanunu, .... mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da yüklenicidir. Yüklenici işçilerinin 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmeliklerden doğan tüm ekonomik ve sosyal (özlük) haklarını yerine getirmekle yükümlüdür. Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin herhangi bir sorumluluk ihale makamı olan idareye yüklenemez.” hükmüne yer verildiği açıklamalara göre iç ilişkide sorumluluğun tamamen alt işverenlere ait olup, davacı şirket dava dışı işçiye ödediği tutarın tamamını, Borçlar Kanununun ve ihale sözleşmelerinin yukarıda yazılı hükümleri uyarınca alt işverene rücu edebileceği anlaşılmıştır.Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. Taraflar arasındaki sözleşmeler dikkate alınarak davacı tarafından yapılan ödemenin rücu koşulları ve ödeme tarihi itibariyle yapılan ödemenin denetlenmesi için bilirkişi raporu alınmış; alınan raporlarında özetle, dava dışı ....tarafından dava dışı işçiye arabuluculuk görüşmeleri sonucunda 27.200,00 TL kıdem tazminatı ve 816,00 TL arabuluculuk ücreti ödemesi yapıldığı, bu tutarın davacı şirket hak edişlerinden kesildiği, davacı ile davalılar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri uyarınca işçilik tazminatının davalılardan rücuen talep edilebileceği, yapılan hesaplamalar sonucunda davacının rücu edebileceği alacak tutarının; davalı ... yönünden 1.967,78 TL, davalı ..... Ltd. Şti yönünden 5.739,38 TL, davalı ..... Ltd. Şti yönünden 4.099,55 TL, davalı .....Ltd. Şti yönünden 4.511,88 TL olarak hesaplandığı, İhbar Tazminatının feshe bağlı bir hak olduğundan, devreden diğer işverenler sorumlu olmayıp, sadece üst ve son alt işverenlerin sorumluluğunda olduğu, ihbar tazminatından dava dışı işçi bakımından son alt işveren olan .... sorumlu olduğu ihbar tazminatından davalılar sorumlu olmadığı için, ihbar tazminatı ile ilgili hesaplama yapılmayacağı bildirilmiştir. Tüm dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeler ve teknik şartname dikkate alındığında çalıştırılan işçinin çalışma dönemi ile sınırlı olarak kıdem tazminatlarından sorumlu olacakları, üst işveren .... ile dava dışı işçi arasında yapılan ihtiyari arabuluculuk görüşmesi sonrasında belirlenen ve davacı tarafından ödenen işçilik alacağının davalılardan hangi miktarda rücu edilebileceğine yönelik bilirkişi raporu sunulan kanıtlar, sözleşme hükümlerine durumuna uygun bulunarak, raporda belirlenen miktarlar üzerinden davanın kabulüne, ödenen tazminata kesinti tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM : 1-Davanın Kabulüne 1.967,78 TL’nin davalı ...’tan 5.739,38 TL’nin davalı ..... Ltd. Şti’nden 4.099,55 TL’nin ..... Ltd. Şti’nden 4.511,88 TL’nin .....Ltd. Şti’nden 25.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile alınarak davacıya ödenmesine,2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.114,72-TL harcın peşin ve ısahla alınan 441,50 -TL harçtan mahsubu ile bakiye harcın; -81,18 TL’sinin davalı ...’tan -236,77 TL’nin davalı ..... Ltd. Şti’nden -169,13 TL’nin ..... Ltd. Şti’nden -186,13 TL’nin .....Ltd. Şti’nden tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yargılama boyunca yapılan 179,90 TL peşin harç, 179,90 TL başvuru harcı 261,60 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 25,60 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 647,00 TL harçtan; -78,01 TL’sinin davalı ...’tan -227,55 TL’nin davalı ..... Ltd. Şti’nden -162,53 TL’nin ..... Ltd. Şti’nden -178,88 TL’nin .....Ltd. Şti’nden tahsili, tahsili ile davacıya ödenmesine, 4-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 2.979,00 TL, bilirkişi ücreti olarak 2.000,00 TL olmak üzere toplam 3.179,00 TL'den -383,34 TL’sinin davalı ...’tan -1.118,07 TL’nin davalı ..... Ltd. Şti’nden -798,62 TL’nin ..... Ltd. Şti’nden -878,95 TL’nin .....Ltd. Şti’nden tahsili, tahsili ile davacıya ödenmesine, 5-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince -1.967,78 TL’nin davalı ...’tan -5.739,38 TL’nin davalı ..... Ltd. Şti’nden -4.099,55 TL’nin ..... Ltd. Şti’nden -4.511,88 TL’nin .....Ltd. Şti’, tahsili ile davacıya ödenmesine, 6-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 3.280,00-TL arabuluculuk ücretinin,-395,52 TL’sinin davalı ...’tan -1.153,60 TL’nin davalı ..... Ltd. Şti’nden -824,00 TL’nin ..... Ltd. Şti’nden -906,87 TL’nin .....Ltd. Şti’nden tahsili ile hazineye gelir kaydına, Dair davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/06/2025....