Taşınmazı kıyı kenar çizgisi içinde kalan malikin hazineden tazminat talepli davasında, bölge adliye mahkemesince onaylanan değer tespitinin Yargıtayca onanarak kesinleşmesi.
Özet: Bir taşınmaz malikinin, kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı tespit edilen arazisi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürerek Hazine aleyhine açtığı tazminat davasında, ilk derece mahkemesi taşınmazın tapu kaydının iptali ve terkinine karar vermiş; davalı Hazinenin bu karara yönelik istinaf ve temyiz başvuruları, taşınmazın tarım arazisi niteliği dikkate alınarak net gelir metoduna göre yapılan değer tespitinde bir isabetsizlik bulunmadığı ve ileri sürülen usul ile esas itirazlarının yerinde görülmediği gerekçeleriyle Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay tarafından esastan reddedilerek, malikin zararlarının tazmini kararı kesinleşmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/8243 E.  ,  2026/1239 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Van Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/944 Esas, 2025/535 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/420 Esas, 2023/302 Karar
Taraflar arasındaki çekişmeli taşınmazın kıyı kenar çizgisi içinde kalması nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Hazine vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Van ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 3 73... parsel sayılı taşınmazların maliki olduğunu, kıyı kenar çizgisinde kaldığını, bu durumun mülkiyet hakkını ihlâl ettiğini belirterek müvekkilinin uğradığı zararın tazminini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davaya konu taşınmazın tamamının tapu kaydının iptali ile kıyı kenar vasfında tapudan terkin edilmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı Hazine vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, terkin davalarında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının davacı sıfatının mahkemelerce kabul edilip tazminat davasında Hazine ve Maliye Bakanlığı'na husumet yöneltilmesini kabul etmek de çelişkili olduğunu, davayı kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat türüne ilişkin dava olarak değerlendirmesi da hukuken hatalı olduğunu, somut olayda davacı kendi adına kayıtlı taşınmazın kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığını açıklayarak tapusunun iptaline ve terkinine karar verilmesini istediklerini, zamanaşımı itirazlarının ve bilirkişi raporlarına karşı sundukları beyanlarında dikkate alınmadığını, davacı taraf ıslah harcından muaf olduklarını öne sürerek ıslah talebinde bulunduklarını, kabulüne ve terkine dair verilen kararın usul ve kanuna aykırı olduğu beyanla kararın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda sulu tarım arazisi niteliğindeki dava konusu taşınmaza o yörede mutat olarak ekilen münavebe ürünleri yonca, buğday, kavun ve karpuz verileri esas alınarak olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden bilimsel yolla değer biçilerek taşınmazın metrekare birim fiyatının 80,39 TL olarak hesaplanmasında, hesaplamaya esas alınan ürünler ile kapitalizasyon faiz oranının % 4 olarak, objektif değer artışı olarak %75-80-90 alınmasında bir isabetsizlik görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek ayrıca davalı kurum harçtan muaf olmasına rağmen Mahkemece keşif harcından sorumlu tutulması hatalı olduğu, davacı lehine vekâlet ücreti maktu hesaplanması gerekirken nispi hesaplanmasının hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanun’un 1007 nci maddesi uyarınca tazminat istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza net gelir metoduna göre değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Davalı Hazine vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.