Mirasın gerçek reddi talebine ilişkin yetki uyuşmazlığında, çekişmesiz yargı işi niteliğiyle başvuranın yerleşim yeri dikkate alınarak İzmir 9. Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli yargı yeri olarak belirlenmesi kararı.
Özet: Mirasın gerçek reddi beyanının tespiti ve tescili istemiyle açılan davada, murisin son ikametgahı ve mirasçıların farklı yerleşim yerlerine sahip olması nedeniyle mahkemeler arasında yetki uyuşmazlığı doğmuştur; çekişmesiz yargı niteliğindeki bu tür işlerde talepte bulunan veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu hukuki gerekçesiyle, uyuşmazlığın mirasçıların bir kısmının yerleşim yeri olan İzmirdeki sulh hukuk mahkemesince çözüme kavuşturulması gerektiği yönünde yargı yeri belirlenmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/11824 E.  ,  2026/1226 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/726 Esas, 2025/790 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. İzmir 9. Sulh Hukuk Mahkemesinin 23.09.2021 Tarihli ve 2021/1258 Esas, 2021/1320 Karar Sayılı Kararı
Murisin ölmeden önceki son ikametgahının ... Mahallesi, ... Sokak No:3 İç Kapı No:5 .../İstanbul olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. İstanbul Anadolu 22. Sulh Hukuk Mahkemesinin 28.04.2025 Tarihli ve 2025/726 Esas, 2025/790 Karar Sayılı Kararı
Mirasın reddi beyanının tespit ve tescili isteminin çekişmesiz yargı işlerinden olduğu, çekişmesiz yargı işleri için talepte bulunan kişinin veya ilgililerin birinin oturduğu yer mahkemesi yetkili olduğundan uyuşmazlığın talepte bulunan mirasçının yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesince çözüme kavuşturulması gerektiği, nüfus kayıt örneği ve dava dilekçesi incelendiğinde davacılardan ... ile ...'in yerleşim yeri adresinin Karabağlar/İzmir olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 609 uncu maddesi uyarınca mirasın gerçek reddi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
3. 4721 sayılı Kanun’un 609 uncu maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir:
“Süresi içinde yapılmış olan ret beyanı, mirasın açıldığı yerin sulh mahkemesince özel kütüğüne yazılır ve reddeden mirasçı isterse kendisine reddi gösteren bir belge verilir.
C. Değerlendirme
Dosya kapsamından, uyuşmazlığın mirasın gerçek reddi istemine ilişkin olup mirasın reddi beyanının tespiti ve tescili isteminin çekişmesiz yargı işlerinden olduğu, çekişmesiz yargı işleri için talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın İzmir 9. Sulh Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İzmir 9. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
02.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.