Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin, ticari banka garanti sözleşmesinden kaynaklı haksız yere paraya çevrilen teminat mektubunun istirdadı davasına ilişkin gerekçeli kararı.
Özet: Dava, davacının bir inşaat projesini sözleşme koşullarına uygun şekilde tamamladığı ve geçici kabul tutanağı ile belgelendiği iddiasıyla, davalı şirket tarafından kendi banka hesaplarına haciz konulması üzerine haksız yere paraya çevrildiği ileri sürülen banka teminat mektubu bedelinin iadesi ile kötüniyet tazminatı talebine ilişkindir; davalı ise davacının sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve sunulan iş bitirme belgesinin hukuki geçerliliğinin olmadığını savunarak teminat mektubunu irat kaydetme hakkının bulunduğunu iddia etmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2026/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Ticari Nitelikteki Banka Garanti Sözleşmesinden Kaynaklanan Davalar (İstirdat)
DAVA TARİHİ : 16/05/2024
KARAR TARİHİ : 11/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Nitelikteki Banka Garanti Sözleşmesinden Kaynaklanan Davalar (İstirdat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ile işveren davalı arasında ... Çimento Sanayi A.Ş. Modernizasyon projesi inşaat işleri ile ilgili 14/07/2021 tarihli Yüklenici sözleşmesi imzalanmış olduğunu, işbu sözleşmenin 7.1.1 maddesi ''Yüklenici, işin bitimini izleyen 7 gün içerisinde kesin hak edişin %10'u tutarında 1 yıl süreli bir banka teminat mektubunu , kesin teminat olarak işverene tevdi edecektir.'' uyarınca , müvekkil şirket tarafından davalı şirkete ... tarafından 934.656,34TL tutarında teminat mektubu verilmiş olduğunu, sözleşmenin 7.1.3 maddesinde ise işbu teminat mektubunun hangi şartlarda tazmin edileceği hüküm altına alınarak , şöyle denilmiştir. '' Yüklenici, işbu sözleşme eklerinde yer alan ve mevzuattan doğan yükümlülüklerinden herhangi birisini kısmen veya tamamen veya gereği gibi ifa etmediği takdirde , işverenin protesto çekmeye veya hüküm altına almaya gerek kalmaksızın kati teminatı irat kaydetmesini kabul etmektedir.'' İşbu madde uyarınca , teminat mektubunun paraya çevrilmesi , davacı yüklenici şirketin sözleşmeye aykırılığı ve işi gereği gibi ifa etmemesi olarak kabul edilmiş olduğunu, Yüklenici Müvekkili Şirket tarafından gerekli özen ve çaba gösterilerek zamanında bitirilip teslim edilen eser karşılığında, ... MAKİNA SANAYİ TİCARET A.Ş. Ve ... İNŞAAT TAAH.MİM.MÜH.SAN. Ve TİC.LTD.ŞTİ arasında 31.12.2022 İŞ BİTİRME TARİHLİ iş bitirme belgesi imzalanmış olduğunu, bu geçici kabul tutanağında, davacı müvekkili şirketin ''İşi gerekli proje ,detay ve tekniklere göre tamamladığı tespit edilmiş, işin kabulüne engel olacak eksik, kusur ve arızaların bulunmadığı saptanmıştır.'' denilerek taraflarca imzalanmış olduğunu, geçici kabul tutanağının 31.12.2022 tarihinde imzalanmasının üzerinden 1 yıldan fazla süre geçmesine rağmen, davalı şirket hem teminat mektubunu iade etmemiş hem de müvekkili şirkete ait hak edişleri ödememiş olduğunu, bunun üzerine, müvekkili şirket icra takibi başlatarak ( ... 2. Genel İcra Müdürlüğü 2023/... E. ), davacı ... A.Ş.'den alacaklarını tahsil yoluna gittiğini, uzun bir süre alacağını tahsil edemeyen müvekkili şirket, 28.03.2024 tarihinde davalı ... A.Ş ' nin banka hesaplarına haciz tatbik edince, davalı şirket kötü niyetli tepki olarak teminat mektubunu tazmin yoluna gitmiş olduğunu, geçici kabul tutanağının imzalanması üzerinden 1 yıldan fazla bir süre geçmesine rağmen, davalı şirket ne teminat mektubunu iadeye yanaşmamış ne de işlerle ilgili eksik olduğu yönünde görüş bildirmiş olduğunu, müvekkili şirket tarafından taraflar arasında yapılan sözleşme hükümlerine uygun olarak edimlerini yerine getirmiş olduğunu, davalı ... MAKİNA A.Ş. Tarafından, sözleşmede belirtilen risklerden hiçbirinin gerçekleşmemesine rağmen teminat mektupları geçersiz olarak paraya çevrilmiş olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilerek, haksız olarak tazmin edilen teminat mektubu tutarı olan 934.656,34 TL'nin 28/03/2024 tarihinden itibaren işleyecek faizle birlikte tahsili ile davacı müvekkile verilmesini, davalının eylemi hakkın kötüye kullanılması olup haksız fiil teşkil ettiği için kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının ilgili mektubun haksız bir şekilde nakde döndürüldüğü iddiasından bahisle tazminat talebinde de bulunulmuş ise de iddialarının gerçeği yansıtmadığını, davacı taraf sözleşmeden ve mevzuattan kaynaklanan yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmemiş olduğunu, işbu sebeple müvekkili şirketin sözleşme kapsamındaki teminat mektubunu irat kaydetme hakkı bulunduğunu, taraflar arasında ... Çimento Fabrikası Modernizasyon fabrikası inşaatı kapsamında 2 ayrı iş için 2 ayrı sözleşme yapılmış olduğunu, davacı tarafın dilekçesi içerisinde sunmuş olduğu iş bitirme belgesinin ve geçici kabul tutanağı hukuki anlamda geçerli bir belge olmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilerek, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, bilirkişi raporu, ... ... İl Müdürlüğü’ne, ... İl Ticaret Sicil Müdürlüğü’ne, ... Ticaret Sicil Müdürlüğü’ne,... ... İl Müdürlüğü’ne, ... 2. Genel İcra Dairesi’ne yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:
Dava, dava dilekçesinde gösterilen ve davacı tarafça davalı taraf verilen teminat mektubun haksız olarak bozdurulduğu iddiasına dayalı olarak mektup bedelinin iadesine, davalının kötüniyet tazminatına hükmedilmesi istemine ilişkindir.
Mahkememiz dosyasının yargılaması sırasında refakate bir inşaat mühendisi, bir SMMM, bir nitelikli hesap uzmanı alınarak mahallinde keşif yapılarak rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.Bilirkişiler İnşaat mühendisi Mali Müşavir Nitelikli hesap uzmanı Av. 19/02/2026 tarihli raporlarında özetle; Çimento Fabrikasının proje, detay ve tekniklere göre tamamlandığı tespit edilmiş, işin kabulüne engel olacak eksik, kusur ve arızaların bulunmadığı, Geçici kabul tarihinin 31.12.2022 olması nedeniyle teminat mektubunun, Sözleşme m.7.2 uyarınca garanti süresi sonrası iade için kararlaştırılan 10 iş günü sonu olan 16.01.2024 tarihi itibariyle geri iade edilmesi gerektiği, davacının incelenen kayıtlarına göre: bahsi geçen 934.656,34TL tutarı teminat mektubu kadar davacının davalıdan çek aldığı, Davacının davalıdan 707.106,18TL tutarında cari hesap alacağı göründüğü, davalı tarafından 14.07.2021 tarihli Sözleşme kapsamında alınan teminatın irat kaydedilmesi şartlarının oluşmadığı, mütalaa edilmiştir.Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; davacı tarafça davalı tarafa verilen teminat mektubun haksız olarak bozdurulduğu iddiasına dayalı olarak mektup bedelinin iadesine, davalının kötüniyet tazminatına hükmedilmesi istemine ilişkindir.Taraflarca ... Çineto Sanayi A.Ş. Modernizasyon Projesi İnşaat İşlerine dair 14/07/2021 tarihli Yüklenici Sözleşmesi akdedilmiştir.Taraflarca akdedilen sözleşmede teslim tarihi 03/06/2022 tarihi belirtilmiştir ancak taraflarca 31/12/2022 tarihinde İş Bitirme Belgesi-geçici kabul tutanağı düzenlenmiştir. Geçici kabul tutanağında tarafların bir araya geldiği,işin gerekli proje, detay ve tekniklere göre tamamlandığı tespit edildiği, işin kabulüne engel olacak eksik , kusur ve arızaların bulunmadığı saptandığı, tutanağı her iki şirketin de imzaladığı anlaşılmıştır. Ayrıca aynı tarihli İş Bitirme belgesi de düzenlenmiştir. Davalı tarafça; davacı tarafın sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmediğinden bahisle teminat mektubunu bozdurduğu ve geçici kabul tutanağının-iş bitirme belgesinin , davacı şirketin stopaj iadelerinin vergi dairesinden alınabilmesi amacıyla imzalandığı belirtilmiştir. Davacı tarafça işin süresinde tamamlanıp tamamlanmadığı, davacı tarafça yapılan işlerde eksiklikler bulunup bulunmadığının tespiti amacıyla taraf tanıkları dinlenilmiş ve mahallinde keşif icra edilerek bilirkişi heyeti tarafından rapor tanzim edilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen raporda özetle; davacının işi, proje, detay , tekniklere göre işi tamamladığı, işin kabulüne engel olacak şekilde kusur, engel, arızaların bulunmadığı saptandığı, TBK 474 e göre iş sahibi açık ayıplarda eserin tesliminden sonra , işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz (makul süre içinde) eseri muayene ve açık ayıpları ihbar etmek zorunda ise de davalı tarafından sözleşmenin 6. Maddesi ile kesin kabul tarihinden itibaren 12 ay süre ile garanti verilmiş olduğu görüldüğü, davalı tarafça da , davacı tarafın işi uygun bir şekilde yaptığına yönelik geçici kabul tutanağının ve işi bitirme tutanağının imzalandığı, teminat mektubunun 16/01/2024 tarihi itibariyle davacıya iade edilmesi gerektiğinin belirtildiği, davalı tarafından 14/07/2021 tarihli sözleşme kapsamında alınan teminatın irat kaydedilmesi şartlarının oluşmadığı kanaatine varıldığının bildirildiği, bilirkişiler tarafından tanzim edilen raporda davaya konu hususlar gerekçeli, ayrıntılı olarak açıklanmış, raporun mahkememizce hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılmakla birlikte, her ne kadar davalı tarafça, sözleşme kapsamında yapılan işlerin eksik olduğu, işi bitirme ve geçici kabul tutanağının imzalanması hususunun gerçek iradelerini belirtmediği, eksik işlerin dava dışı firmalarca tamamlandığı, ayıplı işler olduğu yönünde savunmada bulunulmuş ise de davalı tarafça, eksik işler tamamlandığı takdirde ilk hakedişin kesileceğinin belirtildiği, davacı şirket yetkilisine gönderilen mektupta belirtilen ve bazı mail yazışmalarında eksik işlerin davaya konu edilen sözleşme kapsamındaki işlerden olmadığı, sunulan mail yazışmalarının tarihlerinin geçici kabul tutanağı ve iş bitirme belgesi düzenleme tarihinden önceki tarihlere ilişkin olduğu, davalının basiretli tacir gibi davranması ve imzalanan evrakların sonuçlarına katlanılması gerektiği, geçici kabul tutanağı ve işi bitirme belgesini imzalayarak, davacı tarafın sözleşme kapsamında yer alan işleri tam ve eksiksiz olarak tamamladığı kabul ettiği kanaatine varıldığı, davacı tarafça sunulan teminat mektubunun irat olarak kaydedilmesinin haksız olduğu gözetilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın KABULÜNE,buna göre 934.656,34 TL nin 28/03/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 63.846,37 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 15.961,60 TL'nin mahsubu ile bakiye 47.884,77 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında ... Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 3.600,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 27.662,00 TL yargılama gideri, 15.961,60 TL peşin harç, 427,60 TL başvuru harcı, 4.361,50 TL keşif harcı olmak üzere toplam 48.412,70 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 146.198,45 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair ,taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren HMK’nın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi’ne ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.11/05/2026
Katip
¸E-imzalıdır.
Hakim
¸E-imzalıdır.