5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu uyarınca nüfus kaydının düzeltilmesi davasında, yerleşim yeri bulunmayan ilgili için yetki uyuşmazlığının çözümü ve yargı yeri belirlenmesi.
Özet: Nüfus kaydının düzeltilmesi talepli davada, düzeltilmesi istenen ölen şahsın adres kayıt sisteminde yerleşim yeri bulunmadığı gerekçesiyle Bakırköy ve Bursa asliye hukuk mahkemelerinin yetkisizlik kararları vermesi üzerine oluşan yargı yeri uyuşmazlığı; 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun ilgili maddesi dikkate alınarak, ölen kişinin nüfusa kayıtlı olduğu yer olan Bursadaki nöbetçi asliye hukuk mahkemesinin davaya bakmakla yetkili olduğuna karar verilerek çözümlenmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/11827 E.  ,  2026/1229 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/78 Esas, 2025/115 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Bakırköy 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 21.01.2025 Tarihli ve 2024/454 Esas, 2025/16 Karar Sayılı Kararı
Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılması gerektiği, buradaki ilgilinin davacı mı yoksa nüfus kaydının düzeltilmesi istenen mi olduğunun belirlenmesi ve buna göre yetki hususunun düşünülmesi gerektiği, somut olaya bakıldığında davacının ölenin mirasçısı durumunda olmadığı, dolayısıyla nüfus kayıtları yönünden ilgili olarak değil, nüfus kayıtlarındaki düzeltmeden lehine sonuç elde edecek kişi olması nedeniyle talep eden durumunda olduğu, ayrıca ölen kişiye ait bilgiler ve belgelere, tanık beyanlarına, ölenin yerleşim yeri adresinde ulaşılması ve bu yönde daha sağlıklı araştırma yapılması ihtimali dikkate alındığında ölen kişi açısından değerlendirme yapılmasının uygun olacağının değerlendirilmesi gerektiği, nüfus kaydının düzeltilmesi istemine ilişkin davada, ölen ... ...'nın adrese dayalı nüfus kayıt sistemi bilgilerine göre adresinin bulunmadığı, bu durumda uyuşmazlığın nüfusa kayıtlı olduğu yer mahkemesinde sonuçlandırılması gerektiği, miras bırakan ...'nın nüfusa kayıtlı olduğu yerin Bursa ili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Bursa 19. Asliye Hukuk Mahkemesinin 02.07.2025 Tarihli ve 2025/78 Esas, 2025/115 Karar Sayılı Kararı
Dosyada yetkisizlik kararında söz konusu edildiği üzere sadece ölen ... ...’nın değil, ...’un da nüfus kayıtlarının düzeltilmesinin söz konusu olduğu, mirasçılık belgesi alınmasına ilişkin davanın dahi Bakırköy 13. Sulh Hukuk Mahkemesi’nde açıldığı, delillerin kısmen de olsa toplandığı ve yazışmaların yapıldığı dikkate alındığında, kamu düzenine ilişkin yetkinin davacının yerleşim yeri mahkemesine ait olduğu, kaldı ki kaydı düzeltilmesi istenilen ...'nın, ... nüfusuna kayıtlı olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun (5490 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi uyarınca nüfus kaydının düzeltilmesi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 5490 sayılı Kanun’un “Nüfus davaları” başlıklı 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi şöyledir:
“Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
C. Değerlendirme
Dosya kapsamından, nüfus kaydı düzeltilmesi istenilenin adres kayıt sistemine kayıtlı yerleşim yeri adresinin bulunmadığı, nüfusa kayıtlı olduğu yerin ise .../Bursa olduğu anlaşılmaktadır. ... ilçesinin bağlı olduğu ... Asliye Hukuk Mahkemeleri tarafından verilmiş bir yetkisizlik kararı yoksa da Bakırköy 1. Asliye Hukuk ve Bursa 19. Asliye Hukuk Mahkemelerinin verdikleri yetkisizlik kararları ile davadan el çektikleri ve işin görülmesinin sürüncemede bırakılmaması ve Yargıtayca yargı yeri belirlenmesi gerektiği anlaşılmakla vasi atanması niteliğindeki talep ile ilgili karar vermekte ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi yetkilidir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
02.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.