Mirasın gerçek reddi istemine ilişkin iki sulh hukuk mahkemesi arasındaki yetki uyuşmazlığı, çekişmesiz yargı işlerinde başvuranın yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğu ilkesiyle çözüme kavuşturuldu.
Özet: Bu hukuki evrak, mirasın gerçek reddi istemine ilişkin yetki uyuşmazlığını ele alarak, mirasın reddi beyanının tespiti ve tescili talebinin çekişmesiz yargı işlerinden olduğunu, bu tür işler için kanunda murisin son yerleşim yerinin kesin yetkili olduğuna dair münhasır bir hüküm bulunmadığını ve talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğunu vurgulayarak, uyuşmazlığın başvuru yapılan ilk mahkeme tarafından sonuçlandırılması gerektiğini belirten bir yargı yeri belirlemesi kararıdır.
5. Hukuk Dairesi         2025/11795 E.  ,  2026/1225 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/638 Esas, 2025/332 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. İstanbul Anadolu 17. Sulh Hukuk Mahkemesinin 04.08.2022 Tarihli ve 2022/1273 Esas, 2022/1270 Karar Sayılı Kararı
Miras bırakanın vefat etmeden önceki daimi ikametgah adresinin .../Yalova
Olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Yalova 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 11.06.2025 Tarihli ve 2025/638 Esas, 2025/332 Karar Sayılı Kararı
Mirasın gerçek reddi talebinin çekişmesiz yargı işlerinden olduğu, kanunda münhasıran bu dava türü için murisin son yerleşim yerinin kesin yetkili olduğuna dair bir hüküm bulunmadığı, başvuranın oturduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğu, dolayısıyla İstanbul Anadolu 17. Sulh Hukuk Mahkemesince resen yetkisizlik kararı verilemeyeceği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 609 uncu maddesi uyarınca mirasın gerçek reddi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
3. 4721 sayılı Kanun’un 609 uncu maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir:
“Süresi içinde yapılmış olan ret beyanı, mirasın açıldığı yerin sulh mahkemesince özel kütüğüne yazılır ve reddeden mirasçı isterse kendisine reddi gösteren bir belge verilir.
C. Değerlendirme
Dosya kapsamından, uyuşmazlığın mirasın gerçek reddi istemine ilişkin olup mirasın reddi beyanının tespiti ve tescili isteminin çekişmesiz yargı işlerinden olduğu, çekişmesiz yargı işleri için talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın İstanbul Anadolu 17. Sulh Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul Anadolu 17. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
02.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.