Koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması isteminde, sulh hukuk mahkemeleri arasındaki yetki uyuşmazlığının Yargıtay tarafından ilgilinin yerleşim yeri esas alınarak çözümlenmesi.
Özet: Bu hukuki evrak, Türk Medenî Kanununun 432. maddesi uyarınca akıl hastalığı gibi nedenlerle toplum için tehlike arz eden veya korunmaya muhtaç kişilerin özgürlüklerinin kısıtlanması istemiyle açılan davada ortaya çıkan bir yetki uyuşmazlığını ele almaktadır; Tekirdağ ve İstanbuldaki iki ayrı sulh hukuk mahkemesi, kısıtlı adayının yerleşim yeri adresine ilişkin farklı tespitler yaparak yetkisizlik kararı almıştır, ancak Yüksek Mahkeme, 4721 sayılı Kanunun 433. maddesi gereğince ilgilinin yerleşim yeri olan Tekirdağ adresinin esas alınmasıyla Tekirdağdaki ilgili sulh hukuk mahkemesinin davaya bakmaya yetkili olduğuna hükmetmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/11630 E.  ,  2026/1215 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/76 Esas, 2024/1400 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 03.01.2024 Tarihli ve 2023/1291 Esas, 2024/15 Karar Sayılı Kararı
Yapılan kolluk araştırması sonucunda kısıtlı adayının yerleşim yeri adresinin ... Mahallesi ... Caddesi No:28 D:5 .../Tekirdağ olduğunun bildirildiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 11.10.2024 Tarihli ve 2024/76 Esas, 2024/1400 Karar Sayılı Kararı
Kısıtlı adayının cezaevine girmeden önceki son yerleşim adresinin ... Mahallesi ... Sokak No:3 D:2 .../İstanbul olduğunun bildirildiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 432 nci maddesi uyarınca koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukukî dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 4721 sayılı Kanun'un “Koşulları” başlıklı 432 nci maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Akıl hastalığı, akıl zayıflığı, alkol veya uyuşturucu Madde bağımlılığı, ağır tehlike arzeden bulaşıcı hastalık veya serserilik sebeplerinden biriyle toplum için tehlike oluşturan her ergin kişi, kişisel korunmasının başka şekilde sağlanamaması hâlinde, tedavisi, eğitimi veya ıslahı için elverişli bir kuruma yerleştirilir veya alıkonulabilir. Görevlerini yaparlarken bu sebeplerden birinin varlığını öğrenen kamu görevlileri, bu durumu hemen yetkili vesayet makamına bildirmek zorundadırlar.”
3. 4721 sayılı Kanun'un “Yetki” başlıklı 433 üncü maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleştirme veya alıkoymaya karar verme yetkisi, ilgilinin yerleşim yeri veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bulunduğu yer vesayet makamına aittir.”
C. Değerlendirme
Dosya kapsamından, korunma amacıyla özgürlüğünün kısıtlanması istenilenin yerleşim yeri adresinin .../Tekirdağ olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun'un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
02.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.