Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinden, ehliyetsiz sürücünün karıştığı trafik kazası sonrası sigorta rücu hakkı ve itirazın iptali davasına yönelik istinaf kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, davacı sigorta şirketinin, bir trafik kazasına karışan ve ehliyet sınıfı yetersiz olan davalı sürücünün %100 kusurlu olduğu iddiasıyla, ödediği tazminat bedelini rücuen tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine davalının yaptığı itirazın iptalini talep ettiği bir davayı konu almaktadır; davacı, hatalı ehliyet kullanımı ve tam kusur nedeniyle rücu hakkı doğduğunu ileri sürerken, davalı taraf ise zamanaşımı, ilgili sigorta tahkim ve icra dosyalarına taraf olmadığı, ödemelerin usulsüz yapıldığı ve kazada kusursuz olduğu savunmalarıyla davanın reddini talep etmektedir.

T.C. KONYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ... - ...
T.C.KONYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ... KARAR NO : ...KARAR TARİHİ: 22/06/2026T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ..... (...)ÜYE : ..... (...)ÜYE : ..... (...)KATİP : ..... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR TARİHİ: 08/01/2026NUMARASI : ... Esas ... KararDAVACI : ........ VEKİLİ : Av.....DAVALI : ........ VEKİLLERİ : Av..... Av.....DAVA : İtirazın İptaliİSTİNAF KARAR TARİHİ : 22/06/2026İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ : 22/06/2026 Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :Davacı vekili sunmuş olduğu 22/07/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketine ZMSS poliçesi ile sigortalı olan kaza esnasında davalı sürücü sevk ve idaresindeki ........ plakalı aracın 22.07.2016 tarihinde saat 22.38 sıralarında ... Köyünden Konya - Ankara yolu takiben Konya'ya gitmek isterken kaza yeri olan ... kavşağı KM:..... geldiği sırada yolun karşı şeridine geçmek isterken aracının sol arka yan kısmı ile sürücü ........ sevk ve idaresindeki ........ plakalı aracın ön kısmı ile çarpışması neticesinde yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, dava konusu kazada davalının %100 kusurlu olduğunu, davalının maliki olduğu ........ plakalı aracın davacı sigorta şirketine ZMSS ........ nolu poliçe ile sigortalı olduğunu, meydana gelen kazada davalı araç sürücüsünün kaza tespit tutanağında B sınıfı sürücü belgesi bulunduğunu, davaya konu kazada aracın cinsinin kamyon olduğunu ve alınması gereken C sınıfı sürücü belgesinin bulunmadığını, davalının kaza anında yeterli ehliyete sahip olmadığını, meydana gelen kazada davalının tam kusurlu olduğunu ve davacı şirketin rücu hakkı doğduğunu, bu nedenlerle davanın kabulünü, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davada tüm talep ve dava hakları saklının zamanaşımına uğradığını, hak düşürücü sürelerin geçtiğini, davacı şirketin müvekkilinin tarafı olmadığı sigorta tahkim dosyasına dayalı olarak ödeme yaptığı iddiasıyla işbu davayı açtığını, müvekkilinin tahkim dosyasından ve ödeme yapıldığı söylenen icar dosyasından işbu davayla haberdar olduğunu, sigorta şirketi tarafından müvekkiline işbu davaya kadar tahkimdeki dosya ve icra dosyası nedeniyle hiçbir bildirim yapılmadığını, müvekkilinin taraf olmadığı tahkim dosyasına ve icra dosyasını kabul etmediklerini, dava dilekçesinde bahsedilen SÜ Tıp Fakültesi Hastanesinden verilen raporun müvekkilinin tarafı olmadığı Tahkim Komisyonu kararını kabul etmediklerini, müvekkilinin tarafı dahi olmadığı tahkim komisyonu kararı ve ödeme yapıldığı iddia olunan icra dosyası nedeniyle hiçbir sorumlulukları olmadığını, kabul anlamına gelmemek üzere iddia olunan ödemenin ATK'dan rapor alındırılmaksızın iddia olunan maluliyete göre yapılmasının açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava dilekçesi içerisinde geçen Sigorta Tahkim Komisyonu kararı ve Mersin ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyalarında müvekkilinin taraf olmadığını, davacı şirketin de işbu dosyalara delil olarak dayanmadığını, davanın esastan reddi gerektiğini, davada rücu koşulları oluşmadığını, davacının delili olarak dayandığı kaza tutanağı olayın oluş şekline uygun olmadığını, araç sürücüsü ........'ın kazanın meydana gelmesinde hiçbir kusuru olmadığını, tüm bu nedenlerle haksız ve kötüniyetli davanın reddine, %20'den aşağı olmamak üzere tazminata, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :İlk derece mahkemesinin kararı ile; "Davacı alacaklının, davalı borçlu aleyhine Konya .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında başlattığı toplam 288.962,11 TL tutarındaki takibe davalı borçlunun yaptığı itirazın iptalinin gerekip gerekmediği, davacının dava dilekçesinde talep ettiği icra inkar tazminatına ve davalının talep ettiği kötü niyet tazminatına hükmedilip hükmedilmeyeceği hususunda olduğu anlaşılmıştır.Konya .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası Uyap üzerinden dosya kapsamına kazandırılmıştır.Konya .... Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası Uyay üzerinden dosya kapsamına kazandırılmıştır.Konya Cumhuriyet Başsavcılığının ... Esas sayılı dosyası Uyap üzerinden dosya kapsamına kazandırılmıştır. ........ Aş'ye müzekkere yazılarak ........ nolu dosyasının Mahkememize gönderilmesi istenilmiş, ilgili kayıtlar dosya kapsamına kazandırılmıştır.Sigorta Tahkim Komisyonuna müzekkere yazılarak 21/08/2017 tarih ........ sayılı dosyasında bulunan tüm evrakların ve karar suretlerinin gönderilmesi istenilmiş, ilgili kayıtlar dosya kapsamına alınmıştır.Mahkememizce dava dışı ...'in maluliyeti hususunda rapor aldırılmak üzere Ankara .... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, talimat uyarınca mahkemenin ...'i kolluk marifetiyle hastaneye sevkinin sağlanmış, ancak muayene masrafı yatırılmadığından bahisle Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından rapor hazırlanmamış, Hacettepe Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından istenilen gerekli masrafın 10.698,00 TL olduğu talimat mahkemesince mahkememize bildirilmiş, bu hususta mahkememizce ara karar kurularak ara karar davacı vekiline tebliğ edilmiş, ancak davacı vekilinin kesin süre içerisinde gerekli masrafı yatırmadığı anlaşılmıştır.Davacı taraf bir sonraki duruşma gününde dahi delil avansını yatırmamıştır.Kesin sürenin kaçırılması, o delile veya hakka dayanamamak gibi ağır sonuçları birlikte getirmekte, davanın kaybedilmesine neden olmaktadır. Böyle bir durumda, geciken adaletin adaletsizlik olduğu düşünülerek, davaların uzamasını veya uzatılmak istenmesini engellemek üzere getirilen kesin süre kuralı, kanunun amacına uygun olarak kullanılmalı, davanın reddi için bir araç sayılmamalıdır. Öte yandan usulüne uygun kurulmuş bir ara karar ve verilen makul sürelerden sonra delil avansının yatırılmaması halinde davalı tarafın lehine sonuçlar çıkacağı da muhakkaktır.Mahkememizce 14/10/2025 tarihli kurulan ara karar ihtaratları ve içeriği bakımından emsal yargıtay ve istinaf kararları doğrultusunda hazırlanan bir ara karardır.Eldeki davanın niteliğine göre, iddia ve savunmanın değerlendirilmesi yönünden dava dışı kişi hakkında yeniden rapor alınması zorunludur. Kaldı ki davalı da cevap dilekçesinde yokluğunda aldırılan rapora itiraz etmiş olup yeni bir rapor alınmasını adil yargılanma ilkesi kapsamında talep etmiştir. Tüm bu nedenlerle ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.İspatlanamayan davanın REDDİNE" şeklinde hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :Davacı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; söz konusu dosyada talepleri doğrultusunda bilirkişilerce önce kazaya ilişkin kusur raporu alınması, ........ plakalı aracın kusuru tespit edildikten sonra kazada yaralanan dava dışı ...'in maluliyetine ilişkin rapor alınması gerektiğini, ancak mahkemece eksik inceleme sonucu dosyada kusur bilirkişi raporu alınmadığını, kusur oranları belirlenmeden dava dışı ...'in maluliyetine ilişkin bilirkişi raporunun tanzimi için ara karar kurulduğunu, bu durumub hukuka aykırı olduğunu, davanın reddi kararının adil yargılanma ilkesi ve mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiğini, tüm bu nedenlerle yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi neticesinde ortadan kaldırılmasına ve görevli mahkemeye iadesine, yeniden yargılama yapılarak talepleri doğrultusunda davanın kabulüne, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.Dava, dava dışı 3. kişiye ödeme yapan trafik sigortacısının ödediği bedelin, KTK'nun 95. maddesi ile ZMSS poliçesi ve ZMSS Genel Şartları gereği davalı sigortalıdan rücuen tahsili için yapılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece davacı tarafa 14/10/2025 tarihli ara karar ile, dava dışı ...'in maluliyetine esas olmak üzere rapor aldırılmak üzere gerekli olan 10.698,00 TL masrafın davacı vekilince yatırılması için kesin süre verildiği ancak, verilen kesin süre içerisinde delil avansını yatırmadığından rapor alınamdığı gerekçesi ile davacının davasının reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.HMK’nın 324.maddesinde; taraflardan her birinin ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorunda oldukları belirtilerek, tarafların birlikte aynı delilin ikamesini talep etmiş olmaları halinde gereken gideri yarı yarıya avans olarak ödeyecekleri ve taraflardan birisinin avans yükümlülüğünü yerine getirmemesi halinde diğer tarafın bu avansı yatırabileceği ve aksi hâlde talep olunan delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılacağı tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işler hakkındaki hükümlerin saklı olduğu ifade edilmiştir.Delil avansına yönelik ara kararında mahkemece, hangi delil için ne miktarda avans yatırılacağı açıkça belirtilmeli ve avansın kesin süre içinde yatırılmaması halinde bu delilin ikamesinden vazgeçildiğinin kabulü ile dosya kapsamındaki delillere göre karar verileceğinin ihtar edilmesi gerekir.Delil ikamesi avansının verilen kesin süre içinde yatırılmaması davanın dava şartı yokluğu ile reddine neden teşkil etmez. Taraf belirtilen sürede delil avansı giderini yatırmazsa dayandığı o delilden vazgeçmiş sayılır.Bu açıklamalardan sonra somut olaya bakıldığında, mahkemece dava dışı ...'in maluliyeti yönünden Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığından rapor alınması için ilgili kurumca bildirilen masrafın yatırılması için kesin süre verilmesine karar verildiği, kesin süre içerisinde masrafın yatırılmaması halinde bilirkişi rapor deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacaklarının ihtar edildiği, davacı tarafa eksik delil avansının ikmal edilmediği, mahkemece, masrafın yatırılmamış olması nedeni ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.Bilirkişi delili bakımından HMK' nın 266. maddesindeki özel düzenleme gereğince, bilirkişi delilline münhasır olmak üzere mahkemenin, uyuşmazlığın çözümü bakımından gerekli görmesi halinde talep olmaksızın kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına da karar verebileceğinden, bu kısma ilişkin masrafların ileride haksız çıkan taraftan alınmak üzere suç üstü ödeneğinden karşılanması yoluna gidilebilmektedir.Bu itibarla; bilirkişiye yönelik giderin taraflarca yatırılmaması halinde, usul yasasındaki düzenleme gereğince bu delile özgü olmak üzere masraflarının suç üstü ödeneğinden karşılanarak temini yoluna gidilebileceği gözetilerek, toplanan deliller çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi de doğru görülmemiş, kararın kaldırılması gerektirmiştir.Nitekim Yargıtay 3 Hd nin ... esas ... karar ,... esas ... karar sayılı ilamıAçıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1.a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, belirtilen eksikliklerin ikmalinden sonra delillerin esastan değerlendirilip hüküm tesis etmek üzere dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan sebeplerle KABULÜ ile Yerel Mahkeme kararının HMK.m.353/1-a/6 hükmü uyarınca KALDIRILMASINA,2-Yeniden yargılama yapılması için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,3-İstinaf eden davacı tarafça yatırılan, başvurma harçları dışında kalan, istinaf karar harçlarının talep halinde davacı tarafa iadesine,4-İstinaf eden davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan masrafların İlk Derece Mahkemesi tarafından verilecek nihai kararda hüküm altına alınmasına,5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,6-Karar tebliği ve harç işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle KESİN olarak karar verildi. 22/06/2026 .....Başkan... e-imzalı.....Üye... e-imzalı .....Üye... e-imzalı.....Katip... e-imzalıBu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.