adana bam 9. hukuk dairesi, işe iade kararı sonrası hizmet alım ihalesi kapsamında çalışan işçiye ödenen tazminatın yüklenici şirketlerden rücuen tahsili davasında istinaf incelemesi.

Adana BAM 9. Hukuk Dairesi, işe iade kararı sonrası hizmet alım ihalesi kapsamında çalışan işçiye ödenen tazminatın yüklenici şirketlerden rücuen tahsili davasında istinaf incelemesi.

Özet: Davacı idarenin, bir hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalışan işçinin işe iade davası sonrası aleyhine yapılan icra takibi sonucu ödediği işçilik alacaklarını, sözleşme gereği tamamının davalı yüklenici şirketlerden rücuen tahsilini talep ettiği davada, ilk derece mahkemesi işe iade edilmeme durumunda tarafların yarı yarıya sorumlu olduğuna hükmederek davayı kısmen kabul etmiş; davacı idare ise işçilik alacaklarının tamamının yüklenici şirketlerce karşılanması gerektiğini ve bilirkişi raporunun hatalı olduğunu ileri sürerek kararı istinaf etmiştir.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1232 - 2026/1654

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/1232

KARAR NO : 2026/1654

KARAR TARİHİ : 16/06/2026

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 12/06/2023

NUMARASI : 2021/1080 Esas, 2023/461 Karar

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALI : 1 -...

VEKİLİ : Av.

DAVANIN KONUSU : Tazminat

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 16/06/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 16/06/2026

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/1080 esas 2023/461 karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ :

Davacı vekili, müvekkili ... Müdürlüğü ile davalı şirketler arasında hizmet alım ihalesinin yapıldığını, davalı şirketlerin ihaleyi kazandığını, sözleşme kapsamında çalıştırılan ... tarafından müvekkiline karşı alacak davası açıldığını, İş Mahkemesi'ne açtığı davada işe iadesine karar verildiğini, işe başlatılmaması üzerine müvekkili aleyhine icra takibi başlatıldığını ve takibe itiraz ettiğini, davanın kabulüne ve takibin devamına karar verildiğini, icra dosyasından yasal kesinti yapılmak suretiyle 45.798,47.TL ödeme yapıldığını, davalı şirketlerden dolayı 768,80.TL daha ödeme yapıldığını, hazineye ödenmesi gereken 1.565,16.TL bakiye karar harcı bulunduğunu ve ödenip ödenmediğinin tespiti amacıyla ilgili Vergi Dairesi'na yazışma yapılmasını talep ettiklerini, sözleşmeler ve ekleri şartnamelerde işçilik alacaklarından ihaleyi alan şirketlerin sorumlu olduğunu, müvekkilinin miktarların tamamını sorumluluğu bulunmadığından davalı şirketlerden rücuen talep etme hakkına sahip olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 48.132,43.TL'nin ödeme gününden itibaren her bir ödemenin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile idareye ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirketlere yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ :

Davalı vekili, dava dışı işçinin 21.06.2005-31.12.2005 devresinde asıl kamu işvereni olan davacı idareye bağlı olarak çalıştığını, talimatları davacı idare yetkililerinden aldığını, işin sevk ve idaresini davacı idarenin yaptığını, işçilik alacaklarından da davacı idarenin sorumlu olduğunu, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, dava dışı işçinin sözleşmenin müvekkilinin iradesi dışında yasa gereği feshedildiğini, fesih şekline göre dava dışı işçinin kıdem tazminatı almayı hak edip etmediğinin de tartışmalı olduğunu, talep edilen tazminatın sözleşme bedellerine dahil olmadığını, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112'nci maddesi uyarınca kıdem tazminatının idarenin sorumluluğunda olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :

Yerel mahkemece verilen karar ile; "davacı kurum ve davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmesi imzalandığını, dava dışı işçi ...'nun sigortalı olarak çalıştığını, işe iade edilmediği için dava açtığını fakat işe iade edilmediğinden dolayı alacakların tahsiline yönelik takip başlattığını, davacı kurumun ise yaptığı toplam ödemenin 48.132,43.TL olduğunu, Hizmet Alım Sözleşmeleri incelendiğinde davacı işverenin sorumlu olduğuna dair bir hüküm bulunmadığını, işverenin kabulü olmadan yüklenicinin işçiyi işe iade etmesinin mümkün olmadığını, taraflar arasında imzalanan Hizmet Alım Sözleşmesi'nde bu hususu düzenleyen bir hüküm bulunmamakla birlikte böyle bir durumda işçinin işe iade edilmemesi nedeni ile işçiye ödenen bedelden tarafların yarı yarıya sorumlu tutulmaları gerektiğini, davacının davalı şirketlerden talep edebileceği tazminatın ödemiş olduğu tazminat miktarının yarısı olduğu anlaşılmakla bilirkişi raporunda tespit edilen miktarlar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir." şeklinde karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; davalı şirketler lehine verilen "Kısmen Reddi" kararının kanun ve hukuka aykırı olduğunu, hükümler doğrultusunda Hizmet Alım Sözleşmesi'ne dayalı olarak iş akitlerinin sona erdirilmesi veya işe iade alınıp alınmaması gibi hususların değerlendirilmesinin davalı şirkete ait olduğunu, tüm ödemelerin ve işçilerin özlük haklarının bu şirketler tarafından yapılması gerektiğini, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı hesaplamalar içerdiğinden kabul edilemez olduğunu, müvekkili kurum tarafından bakiye karar harcının ödenip ödenmediği hususunun araştırılması gerektiğini belirterek rücu hakkına sahip olduğunu, ... Vergi Dairesi'ne 1.565,16.TL harç tahsil müzekkeresi yazıldığından ödeme belgesinin dosya kapmasına alınmasını ve bu konuda ek rapor alınması gerektiğini, müvekkili idarenin ödediği bedelin davalı şirketten tahsil edilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER :

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, hizmet alım sözleşmesine dayalı rücuen tazminat davasıdır.

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı yüklenicilere bağlı olarak çalışan dava dışı ...'nun işçilik alacakları hususunda açtığı dava sonucu hükmedilen alacakların asıl işveren olarak müvekkili tarafından dava dışı işçiye ödendiğini, davacı ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmeleri bulunduğunu, bu sözleşmeler uyarınca davalıların çalıştırdığı işçilerin işçilik haklarından kaynaklı ödemelerden sorumlu olduğunu belirterek davacının ödediği bedelin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, bir kısım davalılar davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, diğer davalılar ise davaya cevap vermemiştir. Neticede İlk Derece Mahkemesi'nce yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiş olup, iş bu karara karşı davacı vekil tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen İlk Derece Mahkemesi kararı hakkında 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.(Yargıtay 15.HD'nin 2021/933-2926 EK sayılı bu mahiyettedir)

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde işçiye ödeme yapıldıktan sonra ödenen miktardan kimin ne miktarda sorumlu olacağının taraflar arasındaki sözleşme uyarınca tespit edileceği ve taraflar arasındaki sözleşmede davacı kurumun hizmet satın alan kişi olarak işçi ücretlerinden de sorumlu olacağına dair açık bir hüküm bulunmadığı anlaşılarak, alt işveren tüm işçilik alacaklarından sorumludur.

Somut dosyamızda; yukarıda belirtilen ilkeler nazara alınarak davalının işçiyi çalıştırdığı dönem ile sınırlı olarak, davacı asıl işverenin işçiye ödediği kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık ücretli izin alacağının hesaplanan döneme dair tamamından sorumlu olduğu ancak mahkemece yarı oranında sorumlu olduğu kabul edilmesinin yerinde olmadığı, davacı vekilinin bu husustaki istinaf sebeplerinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin, istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulü ile İlk Derece Mahkemesi'nce verilen kararın kaldırılarak esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :

1)-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,

2)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/1080 esas 2023/461 karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3)-YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,

-DAVANIN KISMEN KABULÜ ile,

a)-1.465,56.TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Özel Güv. Ltd Şti.’den tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

b)-11.233,41.TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Güv. Hiz. Ltd Şti.’den tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

c)-5.069,02.TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Güv. Ltd Şti.’den tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

d)-5.522,28.TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Güv. Hiz. Ltd Şti.’ ve ... Güv. Ltd Şti ortak girişiminden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

e)-16.083,41.TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Özel Güv. Kor. Eğt. Hizm. Ltd Şti.’den tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

f)-Alınması gereken 2.689,61.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 821,99.TL'nin mahsubu ile bakiye 1.867,62.TL'nin davalılardan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, (iş bu bedelin; 69,47.TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Savunma ve Güvenlik Sistemleri Limited Şirketi'nin, 532,83.TL'sini ... ve Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi'nin 240,36.TL'sini ... Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi'nin, 263,33.TL'sinin ... Ve Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi ve 761,61.TL'sini ... Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Sistemleri ve Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi'nin SORUMLU TUTULMASINA,)

-....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/06/2023 tarih ve 2021/1080 esas, 2023/461 karar ve 2023/644 harç nolu, 2023/643 harç nolu, 2023/642 harç nolu, 2023/641 harç nolu, 2023/640 harç nolu Harç Tahsil Müzekkerelerinin İPTALİNE, harç tahsil edilmiş ise MAHSUBUNA,

4)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince davacı tarafından peşin yatırılan 59,30.TL başvurma harcı 821,99.TL peşin harç olmak üzere toplam 881,29.TL'nin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE, (iş bu bedelin; 32,78.TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Savunma Ve Güvenlik Sistemleri Limited Şirketi'nin, 251,43.TL'sini ... Ve Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi'nin, 113,42.TL'sinin ... Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi'nin, 124,26.TL'sinin ... Ve Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi ve ... Özel Güvenlik Koruma Ve Eğitim Sistemleri Ve Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi'nin, 359,39.TL'nin ... Özel Güvenlik Koruma Ve Eğitim Sistemleri Ve Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi'nin SORUMLU TUTULMASINA,)

5)-Davacı tarafından yatırılan 499,60.TL posta ve tebligat ve 650,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.149,60.TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 940,37.TL'sinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,( (iş bu bedelin; 34,98.TL'sinin davalı ... Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Savunma Ve Güvenlik Sistemleri Limited Şirketi'nin, 268,28.TL'sini ... Ve Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi'nin 121,03.TL'sini ... Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi'nin, 132,60.TL'sinin ... Ve Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi Ve ... Özel Güvenlik Koruma Ve Eğitim Sistemleri Ve Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi'nin 383,48.TL'nin ... Özel Güvenlik Koruma Ve Eğitim Sistemleri Ve Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi'nin SORUMLU TUTULMASINA,)

6)-6100 sayılı HMK'nin 330. Maddesi gereğince davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre kabul değeri üzerinden hesaplanan 39.337,68.TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE, ( iş bu bedelin 1.463,36.TL'sini davalı ... Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Savunma Ve Güvenlik Sistemleri Limited Şirketi'nin, 11.233,41.TL'sini ... Ve Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi'nin 5.0693,02.TL'sini ... Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi'nin, 5.522,28.TL'sinin ... Ve Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi Ve ... Özel Güvenlik Koruma Ve Eğitim Sistemleri Ve Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi'nin 16.083,41.tl'nin ... Özel Güvenlik Koruma Ve Eğitim Sistemleri Ve Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi'nin SORUMLU TUTULMASINA,)

7)-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 8.757,75.TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Savunma Ve Güvenlik Sistemleri Limited Şirketi'ne VERİLMESİNE,

8)-6325 sayılı kanunun 18/A-14 maddesi uyarınca arabuluculuk aşamasında Devlet tarafından sarf edilen 1.320,00 TL arabulucu ücretinin; 20,10.TL'sinin ... Özel Güv. Ltd Şti.’den, 154,03.TL'sinin davalı ... Güv. Hiz. Ltd Şti.’den, 69,51.TL'sinin ... Güv. Ltd Şti.’den, 1.055,52.TL'sinin davalı ... Güv. Hiz. Ltd Şti. ve ... Güv. Ltd Şti ortak girişiminden müştereken ve müteselsilen , 4.748,31.TL'sinin davalı ... Özel Güv. Kor. Eğt. Hizm. Ltd Şti.’den tahsili, bakiye kalan 660,00.TL'sinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

İstinaf incelemesi yönünden;

1)-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 269,85.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,

2)-6100 sayılı HMK.nun 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan 738,00.TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 899,00.TL tebligat gideri, 234,00.TL dosya gönderme ücreti 650,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.521,00.TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

3)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

4)-6100 sayılı HMK.333 maddesi uyarınca peşin alınan ve harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,

5)-Kararın DAİREMİZCE taraflara TEBLİĞİNE,

Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1-2 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, dava değeri göz önüne alınarak Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere ve oybirliğiyle karar verildi. 16/06/2026

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır