Konya Asliye Ticaret Mahkemesinin, trafik kazası sonrası teminat iddiasıyla verilen bonoya ilişkin menfi tespit davasının istinaf sonrası yargılama sonucu aldığı kararı.
Özet: Davacılar, davalının kusurlu olduğu bir kazada makine hasarı sonrası, davalının kasko sigortası aracılığıyla zararın karşılanacağı ve bu süreçte kendi aracının hasarı için davalıya 45.000 TL bedelli bir bono verdiğini, ancak davalının kendilerini kandırarak bu senedi borç olarak kullandığını ve herhangi bir borçları olmadığını iddia ederek menfi tespit davası açmış, davalı ise bononun teminat senedi olmadığını ve geçerli bir borç senedi olduğunu savunmuş, mahkemenin davayı kabul eden ilk kararı, istinaf mahkemesince davalı tarafından sunulan başka bir senedin varlığı ve senedin niteliği konularında eksik inceleme gerekçesiyle bozulmuştur.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO:
HAKİM
KATİP
DAVACILAR : 1-
2-
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :
KARAR TARİHİ :
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile verilen hüküm istinaf incelemesinden geçmiş, Konya BAM . HD'nin 18/04/2024 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmiş olup, dosya yukarıda belirtilen esas sırasına kaydı yapılarak yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 21/06/2022 tarihinde davalının sevk ve idaresinde olan ... plakalı araç üzerinde müvekkillere ait ... ve ... makas makinelerinin taşınması esnasında davalının kusuru ile gece 23:00 sularında yapmış olduğu kaza sonucunda makine gövdesinin parçalandığı, elektrik aksamlarının kullanılmaz hale geldiği ve makine üzerinde bulanan hidrolik pistonlarının makine gövdesinden ayrı olduğu tespit edildiğini, bunun üzerine davalı kendi aracına ait kasko sigortasının olduğunu sigorta şirketine başvuru ile makine zararının ve kendi aracına ait zararının da giderileceğini ancak paranın davacı müvekkillerin hesabına yatırılacağının söylendiğini, davacı müvekkillerinin makine zararını gidereceğini beyan eden davalının kendi aracına ilişkin hasar bedelinin sigorta şirketi tarafından müvekkillerin hesabına yatırılacağından kendisine 45.000 TL bedelli bir senet vermelerini istediğini, müvekkillerde davalıya güvenerek 25.07.2022 vadeli 45.000TL bedelli bonoyu teminat olarak davalıya verdiklerini, davalının deyim yerinde ise müvekkilleri kandırarak bu senedi aldığını, sigorta şirketi ile yaptıkları görüşmede kendilerine herhangi bir ödeme yapılmayacağının beyan edildiğini, bunun üzerine davacı müvekkillerinin davalıyı haberdar ederek senetlerini istediklerini, davalının senedin bedelini talep ederek senedi vermekten imtina ettiğini, müvekkillerinin davalıya herhangi bir borcunun olmadığını, müvekkillerin alacaklısı ... olan 25.07.2022 vadeli 45.000TL bedelli bonoya ilişkin davalıya borcunun bulunmadığının tespitine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların davalı lehine 25.06.2022 tanzim, 25.07.2022 vade tarihli, 45.000 TL bedelli bono keşide ettiklerini, davacılar tarafından ödenmeyen bono sebebiyle Konya . İcra Dairesinin ... E. sayılı icra takibinin başlatıldığını, ancak eldeki davanın bonoyla bir alakasının olmadığını, davacılar her ne kadar ilgili bononun teminat senedi olduğunu iddia etmiş olsalar da, bilindiği üzere, bononun teminat amaçlı verildiğinin kabul edilebilmesi için, neyin teminatı olarak verildiğinin ya bononun önündeki veya arkasındaki yazılar veya ayrı bir belge (İİK’nun 169/a maddesinde öngörülen) ile teminat senedi olduğunun kanıtlanması gerektiğini, davaya konu bonoda "Teminat senedi" ibaresi hiçbir surette bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.
İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;
Dava, "Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)" davasıdır.
Mahkememizce, Konya . İcra Müdürlüğü'ne, ... Sigorta A.Ş.'ne, Türkiye Noterler Birliği Başkanlığı'na yazılar yazılarak gerekli bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklısının ... , borçlusunun ... , ... , ... olduğu, borç dayanağının 45.000 TL bedelli 25/06/2022 tanzim tarihli, 25/07/2022 vade tarihli bono olduğu, toplam 46.086,47 TL bedel üzerinden takip talebinin başlatıldığı görülmüştür.
Yapılan yargılama sonunda Mahkememizin 02/05/2023 gün ve ... Esas ... Karar sayılı ilam ile davacının davasının kabulüne karar verilmiş, karara karşı istinaf yoluna gidilmesi üzerine Konya BAM . HD'nin 18/04/2024 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile Mahkememizin kararı kaldırılmış ve dava ... E. sıramıza kaydedilmiştir.
BAM . HD. Kaldırma kararında özetle: "... Mahkemece Nippon Sigortaya yazılan müzekkereye verilen cevapta davacıların bahsettiği trafik kazası nedeniyle taraflara herhangi bir hasar ödemesi yapılmadığının bildirildiği, mahkemece karardaki gerekçelerle davanın kabulüne karar verildiği görülmüştür. Mahkemece davalının savunmasında iddia ettiği üzere davacıların davalıya başka bir bono verip vermediğinin, davaya konu bononun davacıların dosyaya fotokopisini sundukları bono ile aynı bono olup olmadığının araştırılmadığı anlaşılmakla; mahkemece davalıya davacılar tarafından düzenlendiğini iddia ettiği ve davaya konu bonodan farklı olduğunu belirttiği bonoyu sunmak üzere süre verilmesi, ayrıca davaya konu bono üzerinde yazıldığı iddia edilen "... ... ... Plakalı aracın üzerinde bulunan makinelerin devrilmesi sonucu exper ödemesi tarafımıza ödenmesi durumunun teminat senedidir" yazılı kısmın sonradan kesilip kesilmediği hususunda bilirkişi raporu aldırılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. Kabule göre de mahkemece, takibe ve davaya konu bono nedeniyle davacıların davalıya borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesi gerekirken; maddi hataya dayalı olarak "...davalıların davacıya borçlu olmadığının tespitine...." şeklinde karar verilmesi de hatalı olduğu anlaşılmakla davalının istinaf başvuru talebinin kabulü ile" şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.
Kaldırma kararı sonrası mahkememizce davalı vekiline davacılar tarafından düzenlendiği iddia edilen ve davaya konu bonodan farklı olduğu belirtilen bonoyu sunması için süre verilmiş, aynı zamanda Konya . İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... E. Sayılı dosyasında yer alan 45.000 TL. Bedelli bononun incelenmek üzere Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.
Mahkememizce 18/11/2024 tarihinde alınan ATK raporunda özetle; İnceleme konusu senedin sol, sağ, üst ve alt kenarının forme kesim olmadığı, İnceleme konusu senet ile 26/07/2022 tarihli davacı dilekçesinin ekinde yer alan, sağ kenarı "BONO" ibareli fotokopi belgedeki yazıların ve imzaların tetabuk halde bulunduğu, (kefil satırındaki "KONYA" ibaresi, "... ... " ibaresi, "25.06.2022" ibaresi, en üstte atılı imzaların üstünde yer alan "KONYA" ibaresi ve en altta atılı imzalar hariç) söz konusu fotokopi belgenin asıl olan belgeden bilgisayar ve ekipmanı vasıtasıyla çoğaltılmış olduğu, kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.
Yine Mahkememizce 19/01/2026 tarihinde alınan ATK raporunda özetle; İnceleme konusu senedin sol, sağ ve alt kenarının forme kesim olmadığı, İnceleme konusu senet ile 26/07/2022 tarihli davacı dilekçesinin ekinde yer alan, sağ kenarı "BONO" ibareli fotokopi belgedeki yazıların ve imzaların tetabuk halinde olduğu, (kefil satırındaki "KONYA" ibaresi, "... ... " ibaresi, "25.06.2022" ibaresi, en üstte atılı imzaların üstünde yer alan "KONYA" ibaresi ve en altta atılı imzalar hariç) söz konusu fotokopi belgenin asıl olan belgeden bilgisayar ve ekipmanı vasıtasıyla çoğaltılmış olduğu, Dosya kapsamında yer alan senet fotokopisinin sol kenarında bulunan "1, ... ... - ... plakalı aracın üzerinde bulunan makinelerin devrilmesi sonucu Expert ödemesi tarafımıza ödenmesi durumunun teminat senedidir" ibarelerinin, inceleme konusu senet aslında bulunmadığı, İnceleme konusu senet aslında imzaların üstünde yer alan "KONYA" ibaresi, Kefil satırında yer alan "KONYA" ibaresi, "... Konya" ibaresi, "25.06.2022" ibaresinin ve en altta yer alan imzaların dosya kapsamında yer alan senet fotokopisinde bulunmadığı, İnceleme konusu senedin sol kenarının forme kesim olmadığı, evvelce mevcut senet yüzey parçasının, mevcut sol kenar boyunca kesilerek senetten koparılmış olduğu kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizin 02/05/2023 tarihli kararında; "Somut olayda; davacılar tarafından 45.000,00 TL'lik bononun teminat amacıyla davalıya verildiği, teminatın şartlarının oluşmaması nedeniyle, Konya .icra müdürlüğünün ... esas nolu dosyasında davalı tarafça takibi yapılan bono nedeniyle davalıya borçlu olunmadığının tespit amacıyla mahkememizde menfi tespit davası açıldığı, Davacının dava dilekçesi ekinde sunduğu bono fotokopisinden anlaşılacağı üzere bononun teminat senedi olarak verildiği, davalı vekilince her ne kadar takibi yapılan senedin farklı bir senet olduğu belirtilmiş ise de, icra müdürlüğünden gelen senetlerin benzer olduğu, senedin üzerinde yer alan avalist ... ’ın sonradan senede eklenebileceği, ayrıca teminat ibaresini içeren kısmın sonradan kesilmesinin mümkün olduğu, davalı tarafından teminatın yerine getirildiğine ilişkin bir iddia ve delil sunulmadığı, ayrıca senedin başka bir senet olduğuna ilişkin bir delilin de davalı tarafından dosyaya kazandırılmadığı dikkate alınarak davacının davasının kabulü ile; Konya .icra müdürlüğünün ... esas nolu dosyasında takibi yapılan, keşidecisi ... , aval vereni ... ve ... olan, Lehtarı ... olan 25.06.2022 düzenleme tarihli 25.07.2022 ödeme tarihli 45.000 TL’lik bono nedeniyle davalıların davacıya borçlu olmadığının tespitine, karar verilmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " şeklinde karar verilmiştir.
Konya BAM. .HD.'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamı sonrası bilirkişilere gerekli inceleme yaptırılmış, davalı tarafa BAM kararında belirtildiği üzere farklı bir bono var ise, sunması için süre verilmiştir. ATK tarafından düzenlenen rapora göre; İnceleme konusu senedin sol kenarının forme kesim olmadığı, evvelce mevcut senet yüzey parçasının, mevcut sol kenar boyunca kesilerek senetten koparılmış olduğu kanaatine varıldığı tespitinde bulunulması karşısında, Mahkememizin 02/05/2023 tarihli gerekçesinde yer alan gerekçeler ile davanın kabulüne karar verilmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;
1-Davacıların davasının KABULÜ ile; Konya .icra müdürlüğünün ... esas nolu dosyasında takibi yapılan, keşidecisi ... , aval vereni ... ve ... olan, Lehtarı ... olan 25.06.2022 düzenleme tarihli 25.07.2022 ödeme tarihli 45.000 TL’lik bono nedeniyle davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Karar tarihi itibariyle (ve dava değerinin 45.000 TL. olduğunun kabulü ile) alınması gereken 3.073,95 TL. nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 768,49 TL. harcın mahsubu ile kalan 2.305,46 TL. harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacılar tarafından yapılan peşin harç 768,49 TL. yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
4-Davacılar tarafından yapılan 80,70 TL peşin harç gideri, 266 TL. Tedbir harcı gideri, 13.400 TL. ATK ücreti gideri, 1.139 TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 14.885,70TL yargılama giderini davalıdan alınarak davacılara eşit oranda verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (dava değerinin 45.000 TL. olduğunun kabulü ile) davacılar vekili için 45.000 TL. maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara eşit oranda verilmesine,
7-Davacılar ve davalı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacılara ve davalıya iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.24/03/2026
Katip Hakim
Bu belge 5070 sayılı kanun uyarınca Elektronik İmza ile imzalanmıştır.