Kamulaştırma bedeli tespiti davasında tarım arazisinin vasfı, net gelir hesabı, kapitalizasyon oranı ve Anayasa Mahkemesinin derhal ödeme kararı eksenindeki itirazlar.
Özet: Davacı idarenin kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili istemiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, davacı idarenin istinaf başvurusu üzerine bölge adliye mahkemesi, kamulaştırma bedelinin tespit yöntemini ve miktarı büyük ölçüde onaylamakla birlikte Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda bedelin derhal ödenmesine hükmederek ilk derece kararını düzelterek yeniden hüküm kurmak suretiyle davanın kabulüne yeniden karar vermiş, davacı idare ise bu kararı kamulaştırma bedelinin hesaplama yöntemleri ve diğer itirazlarını tekrarlayarak temyiz etmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/14802 E.  ,  2026/1128 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/686 Esas, 2025/284 Karar
KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/360 Esas, 2021/301 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescili istemine ilişkin davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Denizli ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 2 10... ve 80 parsel sayılı taşınmazların bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların bulunduğu mahalledeki emsal satışların değerlendirme tarihindeki karşılıklarının fiyat artış endekslerinin uygulanması suretiyle tespiti ile bundan sonra emsal ile dava konusu taşınmazın eksik ve üstün yönlerinin neler olduğu ve oranları açıklanmak suretiyle değer tespitinin yapılması gerektiğini ileri sürerek kamulaştırma işleminde esasa ve usule ilişkin eksikliklerin bulunması halinde davacının davasının reddine, eksiklik bulunmaması halinde dava konusu taşınmazın bedelinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın vasfının yeterince irdelenmediğini, münavebe deseninin gerçek durumu yansıtmadığını, kapitalizasyon faiz oranının %6 yerine %5 alınmasının hatalı olduğunu, net gelir tespitinde İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerinin esas alınması gerektiğini, lehlerine vekâlet ücreti takdir edilmemesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu Denizli ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 2 10... ve 80 parsel sayılı taşınmazların kuru tarım arazisi vasfında kabul edilerek net gelir yöntemi ile kamulaştırma bedelinin tespitinde yöntem olarak isabetsizlik bulunmadığı, münavebe deseninin o yörede yaygın olarak yetişen birinci yıl buğday yan ürün saman, ikinci yıl arpa yan ürün saman şeklinde oluşturularak değerlendirme tarihi olan 2020 yılı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerinin kullanılarak net gelir hesabı yapılmasının yerinde olduğu, dava konusu taşınmazların kuru tarım arazisi vasfında kabul edildiğinden kapitalizasyon faiz oranı %5 olarak alınmasının yerinde olduğu, buna göre dava konusu taşınmazların dava tarihi itibarıyla metrekaresinin 8,09 TL/m² olarak tespitinin yerinde olduğu, ancak Anayasa Mahkemesinin 16.07.2020 tarihli ve 2018/104 Esas, 2020/39 karar sayılı kararı ile 7139 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesi ile 04.11.1983 tarihli ve 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin değiştirilen sekizinci fıkrasının iptaline karar verilmesi ve 31317 sayılı ve 27.11.2020 tarihli Resmî Gazete'de yayınlanması karşısında tespit edilen kamulaştırma bedelinin davalılara derhal ödenmesine karar verilmemesinin hatalı olduğu anlaşıldığından davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun resen gözetilecek hususlar dikkate alınarak kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.