Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi tarafından verilen, inşaat sözleşmesiyle ilgili teminat mektuplarının nakde çevrilmesini önleme amaçlı ihtiyati tedbir talebinin reddine yönelik istinaf başvurusunun esastan reddi kararı.
Özet: Afet operasyon merkezi binası tadilatı sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklar nedeniyle, bir şirket tarafından kamu idaresine verilmiş kesin ve avans teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin önlenmesi amacıyla açılan ihtiyati tedbir talebinin, ilk derece mahkemesince, yasal şartların ve yaklaşık ispatın sağlanamadığı gerekçesiyle reddedilmesi üzerine; şirketin, yapının ruhsatsız olduğu ve belediyece mühürlendiği iddialarıyla telafisi imkansız zarar tehlikesini ileri sürerek yaptığı istinaf başvurusu, hukuk muhakemesi kanunundaki ihtiyati tedbir koşulları ve ispat yükümlülüğü dikkate alınarak esastan reddedilerek, ilk derece mahkemesinin kararı onanmıştır.
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 31. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2026/632 - 2026/656
T.C. ANKARABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31. HUKUK DAİRESİ (İnceleme Aşamasında / Duruşmasız) (HMK. 353/1-b.1 Maddesi Uyarınca Başvurunun Esastan Reddine)ESAS NO : 2026/632 KARAR NO : 2026/656T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ANKARA BATI 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : 13/05/2026NUMARASI : 2026/113 Esas - 2026/110 KararTALEP KONUSU : İhtiyati TedbirKARAR TARİHİ : 25/06/2026KARAR YAZIM TARİHİ : 25/06/2026 Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan ihtiyati tedbir talebine ilişkin davada, mahkemece ihtiyati tedbir talebinin reddine dair verilen karara karşı süresi içinde ihtiyati tedbir talep eden vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme neticesinde; İDDİA : İhtiyati tedbir talep eden vekili; taraflar arasında 18.08.2025 tarihinde Afet Operasyon Merkezi Binası Tadilatı Yapım İşi Sözleşmesi aktedildiğini, söz konusu sözleşme kapsamında yaşanan uyuşmazlıklar nedeniyle tarafımızca 04/05/2026 tarihinde teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin önlenmesi talebiyle Ankara Batı 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2026/103 D. İş sayılı dosya ile ihtiyati tedbir talep edildiğini, taleplerinin reddedildiğini, dava açılış tarihi olan 04/05/2026 tarihinden sonraki tarih olan 07/05/2026 tarihinde Etimesgut Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğünce tanzim edilen mühürleme Tutanağı ile sözleşme konusu yapıda ruhsata tabi esaslı tamir ve tadilat yapıldığı tespit edilmiş, bina mühürlenerek inşaat resmi olarak durdurulduğunu, bu tutanağın, binanın ana ruhsat eksikliği nedeniyle kaçak yapı statüsünde olduğunu ve ihaleye çıkılmasının baştan hukuka aykırı olduğunun resmi delille ispatladığını, davalı idarenin 30.04.2026 tarihli fesih ihtarnamesi ile ortaya çıkan telafisi imkansız zarar tehlikesi karşısında, müvekkil şirket tarafından davalıya verilmiş olan; Ziraat Bankası'nın 14.08.2025 tarih ve 1762KRTM25000342 sayılı 3.269.100,00-TL tutarındaki kesin teminat mektubu, Ziraat Bankası'nın 10.10.2025 tarih ve 1762KRTM25000416 sayılı 500.000,00 TL tutarındaki ek kesin teminat mektubu, Ziraat Bankası'nın 20.08.2025 tarih ve 1762KRTM25000352 sayılı 10.897.000,00 TL tutarındaki avans teminat ve teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin önlenmesi yönünde 6100 sayılı Kanun madde 389 vd. uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmesine, yaklaşık ispat koşulunun resmi belgelerle sağlanmış olması ve müvekkil şirketin davalı idare nezdinde ödenmemiş yüksek miktarda hakediş alacağının bulunduğunu ileri sürerek, teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin önlenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; "İhtiyati tedbirin şartları 6100 Sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu’nun 389/1. maddesinde genel olarak düzenlenmiştir. Bu yasa hükmüne göre, mevcut durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, "uyuşmazlık konusu hakkında" ihtiyati tedbir kararı verilebilir. İhtiyati tedbirde asıl olan, ihtiyati tedbire esas bir hakkın varlığı ve bir ihtiyati tedbir sebebinin bulunmasıdır. HMK'nın 390/3. maddesine göre, tedbir talep eden taraf, öncelikle tedbir istemine ilişkin dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak, yasal delillerle ispat etmek zorundadır. Burada sözü edilen ispatın ölçüsü ise, “yaklaşık ispat” kuralına göre belirlenir. Yaklaşık ispat kuralının uygulanmasında hakim, iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğruluğunu kabul etmekle birlikte, aksinin mümkün olduğu ihtimalini de gözetmelidir. Bu nedenle, ihtiyati tedbire karar verilirken, haksız olma ihtimali de dikkate alınarak talepte bulunandan kural olarak teminat alınır. Geçici hukuki koruma kararlarından olan ihtiyati tedbir kararı verirken hakim, asıl uyuşmazlığı çözecek içerikte bir karar vermemelidir. Bununla birlikte, ihtiyati tedbire karar verilirken tarafların çıkar dengesini ve ihtiyati tedbirin amacını hakimin gözetmesi gerekli ve zorunludur. Kanun koyucu, ihtiyati tedbir hakkında karar verecek olan hakime geniş bir takdir alanı bırakmışsa da; hakim, her somut olayda, ihtiyati tedbir şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini dikkatlice incelemeli ve hangi yasal sebebe ve hangi somut duruma göre ihtiyati tedbir kararı verdiğini kararında belirtmelidir. İhtiyati tedbir şartları mevcut değilse, Kanun'un öngördüğü ölçüde ispat edilememişse veya yaklaşık da olsa ispatı yargılamayı gerektiriyorsa ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmelidir. HMK'nın 389. maddesindeki şartların mevcut olması ve talep halinde ise hakim, ihtiyati tedbire davanın her aşamasında karar verebilir. Taraflar arasında akdedilen 18/08/2025 tarihli Afet Operasyon Merkezi (AFOM) Binası Yapım İşi Sözleşmesi’nin, 5. Maddesindeki "Kesin Teminat" başlıklı 5.2. Maddesi “Teminat nakit olarak verilebileceği gibi banka teminat mektubu şeklinde de verilebilir. Kesin teminatın, teminat mektubu şeklinde verilmesi halinde teminat mektubunun 3 (üç) yıl süreli olması ve içeriğinde teminat mektubunun konusu ile kayıtsız şartsız ve hiçbir hüküm almaya gerek kalmaksızın ilk talepte ödeneceği hususları bulunması esastır. Her ne suretle olursa olsun Kızılay'a verilen teminatlar haczedilemez ve üzerlerine ihtiyati tedbir konulamaz” şeklinde hüküm bulunduğu gerekçesi ile, talebin reddine karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : İhtiyati tedbir talep eden vekili istinaf başvuru dilekçesinde; ihtiyati tedbir konusu edilen Ziraat Bankası teminat mektupları ile sözleşmede yer alan "Teminat mektupları üzerine haciz veya ihtiyati tedbir konulamaz." ibaresinin, standart matbu hükümlerden ibaret olduğunu, taraflar arasında özel müzakere veya irade beyanı niteliğinde olmadığını, bu genel işlem şartı niteliğindeki matbu metnin, HMK m.389 vd. hükümleri karşısında geçersiz olduğunu, ihtiyati tedbir müessesesinin, Anayasa m.36'da güvence altına alınan hak arama hürriyeti ve adil yargılanma hakkının vazgeçilmez bir unsuru olduğunu, davalınin Afet Operasyon Merkezi (AFOM) binasında taşıyıcı kolonları da kapsayan esaslı bir tadilat işi için ihaleye çıktığını ve müvekkili ile sözleşme imzaladığını, ancak işin ifası sırasında, bizzat davalıya ait olan bu binanın ana yapı ruhsatının dahi bulunmadığının ortaya çıktığını, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 21. maddesi gereğince ruhsat alınması zorunlu olup ana ruhsatı olmayan bir yapıda tadilat ruhsatı alınmasının hukuken imkansız olduğunu, nitekim tadilat ruhsatı alınamayan bir tadilat işinin hukuka uygunluğundan ve geçerliliğinden söz edilemeyeceğini, Etimesgut Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğünce 07/05/2026 tarihinde tanzim edilen Mühürleme Tutanağı ile söz konusu yapıda ruhsata tabi esaslı tamir ve tadilat yapıldığının tespit edilerek ve inşaatın mühürlenerek durdurulduğunu, bu resmi tutanağın binanın kaçak yapı statüsünde olduğunun ve ihaleye çıkılmasının baştan itibaren hukuka aykırı olduğunun kesin olarak ispatladığını, taraflar arasında her ne kadar sözleşme aktedilmiş olsa da, yapılan yer tesliminin geçersiz olduğunu ve gecikmeden dolayı müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, ihtiyati tedbir kararı verilmemesi halinde müvekkilinin ileride telafisi imkansız zararlar ile karşı karşıya kalacağını, ihtiyati tedbire ilişkin yasal şartların oluştuğunu, ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne karar verilmesini istemiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Talep, ihtiyati tedbir istemine ilişkindir. Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir. Mahkemece ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş olup, hüküm ihtiyati tedbir talep eden vekilince istinaf edilmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, ihtiyati tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-İhtiyati tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcından peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın ihtiyati tedbir talep eden taraftan tahsili ile hazine'ye irat kaydına, 3-İstinaf başvurusu nedeniyle ihtiyati tedbir talep eden tarafından yapılan yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının yatıran taraf üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından aleyhine tedbir istenen yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, 5-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince KESİN olmak üzere 25/06/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi. Başkan E-imzalıdırÜye E-imzalıdırÜye E-imzalıdırKatip E-imzalıdır