Ölü şahısların nüfus kaydının düzeltilmesi davasında, yerleşim yeri tespit edilemeyen kişilerle ilgili 5490 sayılı Kanun kapsamındaki yetki uyuşmazlığında Malatya Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesi.
Özet: Ölü tespitine ilişkin nüfus kaydının düzeltilmesi davasında, Büyükçekmece ve Malatya Asliye Hukuk Mahkemelerinin yetkisizlik kararları nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlıkta; davacının yerleşim yeri İstanbulda olmasına, ölü olduğu iddia edilen kişilerin ise Türkiyede yerleşim yeri adresi bulunmamasına rağmen, bu kişilerin nüfus siciline kayıtlı oldukları yerin Malatya olması gerekçesiyle, davanın Malatya Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğine hükmedilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/16057 E.  ,  2026/1089 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/80 Esas, 2025/114 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Büyükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 31.01.2025 Tarihli ve 2025/41 Esas, 2025/50 Karar Sayılı Kararı
Somut olayda, davacının ölü olduklarının tespitini istediği ... ve ...'ın Türkiye'de yerleşim yeri adreslerinin bulunmadığı, ölü olduğunun tespiti istenilen kişilerin Malatya İli, Kale İlçesinde nüfusa kayıtlı oldukları gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Malatya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.03.2025 Tarihli ve 2025/80 Esas, 2025/114 Karar Sayılı Kararı
5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun (5490 sayılıKanun) 36 ncı maddesi gereği, nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davalarının, davacının yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli Asliye Hukuk Mahkemesinde açılacağı öngörüldüğünden ve dosya içeriğine göre de davacının yerleşim yerinin ve mernis adresinin Esenyurt / İstanbul adresi olduğu, yine kaydı düzeltilmesi talep edilenlerin Malatya İlinde mutad bir meskenlerinin veya yerleşim yeri adreslerinin de bulunmadığı dolayısı ile eldeki davada yetkili mahkemelerin Büyükçekmece Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 5490 sayılı Kanunu’nun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi uyarınca nüfus kaydının düzeltilmesi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 5490 sayılı Kanun’un “Nüfus davaları” başlıklı 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi şöyledir:
“Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
C. Değerlendirme
Somut olayda, nüfus kaydı düzeltilmesi istenilenlerin yerleşim yeri adresinin ve adres kayıt sistemine kayıtlı adresinin bulunmadığı tespit edilmekle dosya kapsamında yapılan incelemeden nüfus siciline kayıtlı oldukları yerin ise Kale/Malatya olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Malatya 2. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Malatya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
02.02.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.