Elazığ ve İstanbul Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki tapu iptal ve tescil davasında, birden fazla taşınmazın aynından doğan yetki uyuşmazlığının HMK 12/3 gereği çözümlenmesi.
Özet: Farklı il ve ilçelerde yer alan çok sayıda taşınmaz hakkında, inançlı sözleşmeye dayalı tapu iptali ve tescil talebiyle açılan davada, mahkemeler arasında yaşanan yetki uyuşmazlığının giderilmesi amacıyla, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 12. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan birden fazla taşınmaza ilişkin davalar, taşınmazlardan birinin bulunduğu yerde açılabilir hükmü gereğince, davanın ilk olarak açıldığı ve Elazığdaki taşınmazlar için yetkili olan Elazığ 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin, aynı hukuki sebebe dayanan tüm taşınmazlar bakımından da yetkili olduğuna ve yargı yeri olarak belirlenmesine hükmedilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/11100 E.  ,  2026/1069 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/81 Esas, 2025/107 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Elazığ 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 04.02.2025 Tarihli ve 2025/56 Esas, 2025/64 Karar Sayılı Kararı
Dava konusu edilen taşınmazın İstanbul ili Şişli ilçesinde bulunduğu ve davanın taşınmazın aynına ilişkin olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. İstanbul 13. Asliye Hukuk Mahkemesinin 20.03.2025 Tarihli ve 2025/81 Esas, 2025/107 Karar Sayılı Kararı
Her ne kadar Elazığ 1. Asliye Hukuk Mahkemesince 2025/22 Esas sayılı dosyasına tevzi edilen davada eldeki davaya konu taşınmaz bakımından tefrik kararı vererek dosyayı mahkemelerinin 2025/56 Esasına tevzi ederek taşınmazın bulunduğu yerin mahkeme yargı çevresi olmasından dolayı yetkisizlik kararı vermişse de eldeki davaya konu taşınmaz ile Elazığ 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan taşınmazlar için aynı hukuki sebebe dayanıldığından delillerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 12 nci maddesinin 3 üncü fıkrasındaki taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar birden fazla taşınmaza ilişkinse taşınmazlardan birinin bulunduğu yerde diğerleri hakkında da açılabileceğine dair düzenlenme nedeniyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 6100 sayılı Kanun’un “Taşınmazın aynından doğan davalarda yetki ” başlıklı 12 nci maddesi şöyledir:
" Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyetliğine yahut alıkoyma hakkına ilişkin davalarda, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.
İrtifak haklarına ilişkin davalar, üzerinde irtifak hakkı kurulan taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır.
Bu davalar, birden fazla taşınmaza ilişkinse, taşınmazlardan birinin bulunduğu yerde, diğerleri hakkında da açılabilir."
C. Değerlendirme
Dosya kapsamından, davacının dava dilekçesi ile birlikte Elazığ ili, Mardin ili, Ankara ili, İzmir ili ve İstanbul ilinde bulunan taşınmazlar için inançlı sözleşmesine dayalı tapu iptal ve tescil talebinde bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda tapu iptal ve tescil istemine konu Elazığ ilinde bulunan taşınmazlar yönünden yetkili olan mahkemenin 6100 sayılı Kanun'un 12 nci maddesinin üçüncü gereğince İstanbul ili, Şişli ilçesindeki taşınmaz yönünden de yetkili olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Elazığ 1. Asliye Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Elazığ 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
02.02.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.