Yargılamanın iadesi talebinin müstakil bir dava niteliğinde olduğu ve dosyanın bölge adliye mahkemesine iadesine dair açıklayıcı karar.
Özet: Yargılamanın iadesinin, maddi anlamda kesinleşmiş hükümlerin yargılama hataları ve noksanlarından dolayı yeniden incelenmesini sağlayan olağanüstü bir kanun yolu olmakla birlikte, hukuki niteliği gereği bağımsız bir dava olduğu, bu sebeple harca tabi olduğu, duruşmalı yargılama gerektirdiği ve geçmişe etkili yenilik doğuran bir karar niteliği taşıdığı belirtilerek, temyiz incelemesi için yargılamanın iadesi talebine ilişkin alt mahkemelerce verilmiş bir karar veya kanun yolu başvurusu bulunmadığından dosyanın ilgili mahkemeye iadesine hükmedilmiştir.
3. Hukuk Dairesi         2026/4581 E.  ,  2026/3112 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2281 E., 2022/2113 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 2. Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2016/509 E., 2020/127 K.
Dairemize gönderilen dava dosyası, yargılamanın iadesine ilişkin olup yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:
Yargılamanın iadesi, yargılama hataları ve noksanlarından dolayı, maddi anlamda kesin hükmün bertaraf edilmesini ve daha önce kesin hükme bağlanmış olan bir dava hakkında yeniden yargılama ve inceleme yapılmasını sağlayan olağanüstü bir kanun yoludur.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 374 ve devamı maddelerinde düzenlenen yargılamanın iadesi talebi, hukuki niteliği itibariyle ayrı ve bağımsız bir davadır. Yargıtay’ın 23.05.1956 gün ve 8/9 sayılı içtihatları birleştirme kararında da yargılamanın yenilenmesi talebinin müstakil bir dava olduğu, bu sebeple harca tabi olduğu ve mutlaka usulüne uygun duruşma daveti yapılmak suretiyle karara bağlanması gerektiği, evrak üzerinden değerlendirme yapılamayacağı hususu vurgulanmıştır. Zira, talebin kabulü halinde, yenileme sebebine göre farklı kararlar verilebilecek olup, eski hükmü ortadan kaldırdığından geçmişe etkili yenilik doğuran bir karar niteliğindedir.
Kural olarak yargılamanın yenilenmesine kararın tarafları başvurabilir. Yargılamanın iadesi olağanüstü bir kanun yolu olsa da, bir üst yargı organından değil aynı Mahkemeden talep edilmektedir. Bir dava olarak açılıp görüldüğünden, dava hakkında Mahkemenin verdiği karara karşı süresi içinde diğer koşulların da bulunması hâlinde olağan kanun yollarına başvurulabilir.
Yapılan tüm bu açıklamalar doğrultusunda yargılamanın iadesinin bir dava olduğu ve davanın açıldığı tarihte geçerli olan usul hükümlerinin uygulanacağı sonucu ortaya çıkmaktadır.
Eldeki dosya bakımından ise temyiz incelemesi yapılabilmesi için öncelikle Bölge Adliye Mahkemesince verilmiş bir karar ve dava dosyası ile ilgili davanın taraflarının kanun yolu başvurusu talebi bulunması gerektiğinden Dairece bu aşamada yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığından, dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.
KARAR
Açıklanan sebeple;
Dosyanın hükmü veren Bölge Adliye Mahkemesine İADESİNE,
13.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.