Kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil davasında, ıslah yoluyla dava dışı mirasçıların terekeye iade talebi aktif dava ehliyeti yokluğundan bozulmuştur.
Özet: Kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil davasında, davacının başlangıçta kendi adına tescil talebiyle açtığı davayı, yargılama sırasında tüm mirasçıların payları oranında terekeye iade şeklinde genişletmesinin, dava dışı mirasçıları da kapsar şekilde yeni bir dava konusu yaratması ve aktif dava ehliyeti yokluğuna yol açması nedeniyle, ilk derece ve bölge adliye mahkemelerince verilen, zilyetlikle kazanım koşullarının oluştuğu yönündeki kabul kararları hukuka aykırı bulunarak Yargıtay tarafından bozulmuştur.
MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/774 E., 2025/290 K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Sivas 1. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2022/605 E., 2024/59 K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: -K A R A R-Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.Kadastro sonucu Sivas ili, Ulaş ilçesi, ... köyü çalışma alanında bulunan 1 01... parsel sayılı taşınmazın 2009 yılında yapılan kadastro çalışmalarında ham toprak niteliğiyle Hazine adına tespit edildiği, komisyonca itirazlar değerlendirildikten sonra tutanağın 14.07.2009-12.08.2009 tarihleri arasında askı ilanına çıkarıldığı ve 13.08.2009 tarihinde kesinleştiği, sonrasında yörede 4342 sayılı Mera Kanunu uyarınca yapılan çalışmalar sırasında, taşınmazın mera niteliği taşıdığından bahisle mera niteliği ile tahsis yapıldığı anlaşılmıştır.Davacı vekili; kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak taşınmaza yönelik adına tapu iptali ve tescil talep etmiş; yargılama sırasında davayı terekeye iade istekli olarak mirasçıların veraset ilamındaki payları oranında tescilini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, zilyetlikle kazanım koşulları oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, (A) ile gösterilen bölümün mülkiyetinin tespitine karar verilmiş, kararın davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, zilyetlikle kazanım koşulları oluştuğu gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Mahkemece, kök mirasbırakan ... mirasçıları adına tapu iptali-tescil kararı verilmiş ise de varılan sonuç yasa hükümlerine ve Yargıtayın yerleşik uygulamalarına aykırı bulunmaktadır.Hemen belirtilmelidir ki, taraf ehliyeti kamu düzeni ile ilgili olup re’sen gözetilmesi zorunlu bir usul kuralıdır. Uygulamada, istem sonucuna ilişkin fazlaya dair haklarını saklı tutan davacının dava değerini ıslah yolu ile artırabileceği kabul edilmekle birlikte, başından beri dava konusu edilmeyen bir şeyin ıslah yoluyla dahi dava konusu edilmesine yasal açıdan olanak yoktur. Somut olaya gelince; davacı dava dilekçesinde, adına tapu iptali ve tescil isteğinde bulunmuş, aşamada beyan dilekçesi ile taşınmazı murislerinden intikalen tüm mirasçılar olarak birlikte kullandıklarını belirtip talebini terekeye iade istekli olarak arttırmış ise de ıslah suretiyle dahi dava konusu edilmeyen dava dışı mirasçıların miras paylarının dava konusu edilmesi sonucunu doğuracak şekilde terekeye iade talebinde bulunması mümkün olmadığı gibi, davacı yanına başka kişilerin dahil edilmesi de mümkün olmayacaktır. Hâl böyle olunca; aktif dava ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle kabul kararı verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazı açıklanan nedenden ötürü yerindedir. Kabulü ile; İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Temyiz eden davalı Hazine harçtan muaf olduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, Dosyanın Sivas 1. Asliye Hukuk Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 17.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.