İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde Görülen, Trafik Kazası Neticesi Ağır Yaralanma ve Maluliyet Sonucu Sigorta Şirketlerinden Talep Edilen İş Göremezlik ile Bakıcı Gideri Tazminatı Davası.
Özet: Motosiklette yolcu olarak bulunan davacının trafik kazası sonucu ağır yaralanması ve maluliyetinin oluşması nedeniyle yaşadığı iş göremezlik ve bakıcı giderleri gibi maddi zararlarının, kazaya karışan araçların sigortacıları olan davalı şirketlerden ticari avans faiziyle birlikte tahsilini talep ettiği bu davada; davalı sigorta şirketleri, sorumluluklarının sigortalı sürücülerin kusur oranları ve poliçe teminat limitleriyle sınırlı olduğunu, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan ödemelerin tazminattan tenzil edilmesi gerektiğini, kazadaki kusur durumunun detaylıca tespitini ve davanın reddini talep etmektedir.
T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARETMAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/123KARAR NO : 2026/489DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 19/02/2024DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 25/08/2025KARAR TARİHİ : 04/06/2026Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 9. maddesine göre Türk Milleti adına yargılama yetkisini kullanan bağımsız ---- Asliye Ticaret Mahkemesince, tarafça açılan dava üzerine yapılan yargılama nihayetinde; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:I.DAVA: Davacı vekili esas davada; ----, 09.06.2023 tarihinde davalı ---- şirketinin ZMMS sigortalı aracı olan ve dava dışı sürücü ----olay tarihinde sevk ve idaresindeki --- plakalı aracı ile --- caddesine takiben ---- istikametine doğru seyir halinde iken ---- caddesi ile ---- sokak kesişiminde sağa doğru dönüş yaptığı esnada,--- sevk ve idaresindeki motosiklete çarpmış, yaşanan kaza nedeniyle ---- motosikletinde yolcu olarak bulunan müvekkili ---- ağır yaralanmasına malul kalmasına neden olduğunu, Adli Tıp Kurumu tarafından tespit olunacak oran dahilinde davacının iş göremezlik zararının oluştuğunu, ayrıca bakıcı giderleri zararının bulunduğunu, 09/06/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeni ile ağır yaralanan ve malul kalan davacı için; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, 6100 sayılı Yasanın 107. maddesi uyarınca belirlenecek; 1.000,00 TL iş göremezlik tazminatı ile 1.000,00 TL bakıcı gideri tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketlerinden tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili birleşen davada; 09/06/2023 tarihinde dava dışı ---- plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı ---- plaka sayılı motosikletin çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında, ---- plaka sayılı motosiklette yolcu konumunda bulunan müvekkilinin yaralandığını ve maluliyetinin oluştuğunu, müvekkilinin uğradığı zararın tahsili için --- plaka sayılı aracın sigortacısı olan--- karşı ----.Asliye Ticaret Mahkemesinin ---. Sayılı dosyası ile açmış oldukları dava dosyasında alınan bilirkişi raporunda her iki aracın %50'şer oranında kusurlu olduklarının tespit edildiğini iddia ile şimdilik 1000 TL iş göremezlik tazminatı ile 1000 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 2.000 TL tazminatın davalıdan tahsiline ve ayrıca işbu dava dosyasının ----. Asliye Ticaret Mahkemesinin ---- Esas Sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir. ll. CEVAP: Davalı ---. vekili; Dava konusu kazaya karışan ---- plakalı,--- adına kayıtlı araç --- poliçe numarası ile 25.06.2022 - 25.06.2023 tarihleri arasında müvekkil şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk ile sigortalı olduğunu, sorumluluklarının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve azami teminat limiti 1.200.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, öncelikle kazadaki kusur durumunun tespitinin gerektiğini, kusur oranı dahilinde sorumluluklarının bulunduğunu, hesaplamanın 1,65 teknik faizle yapılmasını, kazanın bir iş kazası olarak değerlendirilebileceğini ve SGK tarafından davacılara bağlanan aylıkların ilk peşin sermaye değerlerinin sorularak hesaplanacak tazminattan tenzilinin gerektiğini, geçici iş göremezlik, bakıcı giderleri ve tedavi giderlerinin SGK 'nın sorumluluğunda olduğunu, genel şartlar dahilinde teminat dışı olarak kabul edilmesi gerektiğini, temerrütten söz edilemeyeceğini ve dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceğini belirterek, davanın reddini talep etmiştir.Davalı ----. Vekili; Başvuru dilekçesinde bahsi geçen 09/06/2023 tarihli kazaya karıştığı belirtilen, davacı tarafın talepler kaydıyla, davacı taleplerine konu --- plakalı araç, 22.05.2023-22.05.2024 Vadeli ---- numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu. Mali Sorumluluk Pol ile sigortalı olduğunu, sorumluluklarının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve azami teminat limiti 1.200.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, öncelikle kazadaki kusur durumunun tespitinin gerektiğini, hatır taşıması ve müterafık kusur indirimi yapılmasını talep ettiklerini, sigortalı araç sürücüsünün ehliyetsiz olması nedeni ile araç maliki ---- davanın rücu hakları olması nedeni ile ihbar olunmasını, hesaplamanın 1,65 teknik faizle yapılmasını, kazanın bir iş kazası olarak değerlendirilebileceğini ve SGK tarafından davacılara bağlanan aylıkların ilk peşin sermaye değerlerinin sorularak hesaplanacak tazminattan tenzilinin gerektiğini, geçici iş göremezlik, bakıcı giderleri ve tedavi giderlerinin SGK'nın sorumluluğunda olduğunu, genel şartlar dahilinde teminat dışı olarak kabul edilmesi gerektiğini, temerrütten söz edilemeyeceğini ve dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceğini belirterek, davanın reddini talep etmiştir.lll.İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, trafik kazası sonucu cismani zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. Uyuşmazlık; Esas ve birleşen dosyalardaki Davalı sigorta şirketleri yönünden sigortalı olan aracın sürücüsünün 09.06.2023 tarihinde meydana gelen kazada kusurlu olup olmadığı, davacının malulliyet oranı ile maluliyetten kaynaklı zararlardan davalının sorumlu olup olmadığı sorumlu ise, sorumluluk miktarına ilişkindir. Davalı---- Yönünden Yapılan Değerlendirmede;Davadan feragat HMK mad. 307. Uyarınca davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir. Feragat dilekçe ile veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılır. Feragatın hüküm ifade etmesi karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı değildir. Feragat hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. HMK md. 311 uyarınca feragat kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur. Bu doğrultuda davacı vekilinin mahkememizde açılan davadan feragat ettiği anlaşılmakla açılan davanın feragat nedeniyle reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşagıdaki gibi hüküm kurulmuştur. Haksız Fiile İlişkin Kusur Sorumluluğu Yönünden Yapılan Değerledirmede;09.06.2023 günü, saat 12.45 sıralarında sürücü --- idaresindeki --- plakalı otomobil ile ---- üzerinde --- istikametine doğru seyir halindeyken olay mahalli kavşağa geldiğinde sağında bulunan ----girmek üzere sağa manevra yaptığı sırada aracının sağ ön yan kısımlarına; aynı istikamette sağ gerisinde kavşağa düz seyirle giriş yapmak isteyen sürücü ---- idaresindeki plakası belirsiz motosikletin ön kısımlarıyla çarpması sonucu motosiklet üzerinde yolcu olarak bulunan davacı yolcu ---- yaralanmasıyla dava konusu trafik kazası meydana gelmiştir.ATK kusur raporunda da belirtildiği üzere,Sürücü -----, sevk ve idaresindeki otomobil ile olay mahalli kavşağa yaklaşmadan önce sağ şeride geçerek konumunu alıp sağ ikaz lambasıyla birlikte sağa manevrasını kontrollü şekilde gerçekleştirmesi gerekirken bahsedilen bu hususlara riayet etmediği, sağ gerisinde seyrini düz şekilde gerçekleştiren motosiklete rağmen dikkatsiz şekilde sağa kavşak koluna girmek üzere sağa manevra yaparak motosiklet ile çarpıştıkları anlaşılmakla, olayda % 50 oranında kusurlu olduğuna, Sürücü ---, sevk ve idaresindeki motosiklet ile gündüz vakti seyri sırasında sol önünde yolu ortalar vaziyette kavşağa yaklaşan aracın varlığın dikkate alarak kavşağa yaklaşırken tedbir alabileceği şekilde seyrini müteyakkız sürdürmesi gerekirken bahsedilen bu hususlara riayet etmediği, olay mahalli kavşağa yaklaşırken nizamlara aykırı şekilde solunda seyreden otomobilin sağından geçmek istediği sırada bu otomobil ile çarpıştıkları anlaşılmakla, olayda % 50 oranında kusurlu olduğuna, kanaat getirilmiştir.Buna göre, 09.06.2023 tarihinde meydana gelen kazanın, ----plaka sayılı araç sürücülerinin kusurundan (haksız fiilinden) kaynaklandığı, anılan araç sürücüsünün olayda yukarıda açıklandığı şekliyle kusurlu olması nedeniyle; ---- plaka sayılı araç sigortacısı Sigorta Şirketi olan ---- Sigorta adlı, sigorta ettirenin, sigortalının kasti bir eyleminden kaynaklanmadığı sürece, sigorta güvencesi sağladığı rizikoya bağlı zarar ve hasar için 6102 Sayılı TTK'nun 1409, 1427, 1459 maddeleri uyarınca tazminat ödemekle yükümlü olması, nedeniyle TBK madde 49 kapsamında haksız fiil sorumluluğu bulunması, nedeniyle kusur sorumluluklarının bulunduğu değerlendirilmiştir. Maddi Tazminat Talepleri Yönünden Yapılan Değerlendirmede; 6098 sayılı TBK'nun bedensel zarar başlıklı 54. Maddesinde “Bedensel zararlar" ; -Tedavi giderleri,-Kazanç kaybı, -Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar,-Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar, olarak belirtilmiştir. Bedensel zarara uğrayan kişiler tamamen veya kısmen çalışamamalarından ve ileride ekonomik yönden uğrayacakları yoksunluklardan kaynaklanan zarar ve ziyanlar olan geçici işgöremezlik nedeniyle iş ve kazanç kaybı, sürekli işgöremezlik (kalıcı sakatlık yada maluliyet) nedeniyle çalışma gücü ve kazanç kaybı, tedavi giderleri ve tüm iyileşme sürecinde yapılan her türlü masraflar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıpları haksız fiil sorumlularından isteyebilirler. Bu kapsamda, davacının haksız bir fiil olan trafik kazası kapsamında uğradığı bedensel zararlara maddi tazminatları, TBK madde 49 ve 54 hükümlerine göre davalı taraftan isteyebilecektir. Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybı nedeniyle zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir.Bu nedenle, maluliyet oranının tespiti açısından kaza tarihi itibari ile yürürlükteki Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde usulüne uygun, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olacak şekilde davacının maluliyet derecesi ve oranının belirlenmesi amacıyla Yargıtay ----.HD ---- sayılı içtihatları nazara alınarak yetkili kuruluştan rapor aldırılmıştır. Dosyada mübrez 12.05.2022 tarihli, Adli Tıp Kurumu Başkanlığı-----. İhtisas Kurulu tarafından Erişkinler İçin Engellilik değerlendirilmesi Hakkındaki Yönetmelik hükümlerinden yararlanılarak hazırlanan raporada, meslekte kazanma gücünün % 8 kaybedildiği, iyileşme (iş göremezlik) süresinin olay/kaza tarihinden itibaren 9 aya kadar uzayabileceği, bakıcı ihtiyacının ise bulunmadığının belirtildiği anlaşılmıştır. Kusurun ve maluliyetin tespitinden sonra zararın hesaplanması için hesap bilirkişisiden rapor aldırılmıştır. Denetime elverişli olup, yerinde olduğu değerlendirilen aktüerya bilirkişi raporunda; 1.445.043,50 TL sürekli iş göremezlik zararı bulunduğu, davalı sigorta şirketinin kusuruna denk gelen miktarın 722.521,75 TL belirtilmiştir.Haksız fiilde kusur, müteselsil ve zararın tamamından sorumluluk söz konusu ise de, diğer sigorta şirketi yönünden davadan feragat edildiğinden, davalı sigorta şirketinin zararın yarısından sorumlu olduğu kabul edilmiştir.Bu kapsamda, Yargıtay ----.HD'nin ----- sayılı kararında da belirtilen kusur sorumluluğu olarak tanımlanan haksız eylem sorumluluğunun kurucu unsurları olan fiil, zarar, illiyet bağı, kusur ve zararın tümünün olayda gerçekleşmiş olması nedeniyle kaza neticesinde meydana gelen zararlardan davalı tarafın sorumlu olduğu kabul edilmiştir. Davacı vekilince, 1000 TL sürekli iş göremezlik tazminatı talebi değer arttım dilekçesi ile 578.017,40 TL'ye çıkarılmıştır. 6098 sayılı TBK'nın md. 52. maddesinde düzenlenen müterafik kusur, zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde, tazminattan indirim yapılmasını gerektirir. Müterafik kusur bir savunma bir def’i olmadığından, bu yönde bir savunma olmasa da resen mahkemece dikkate alınır. Bilirkişilerce hesaplanan zarardan, müterafik kusurun varlığı halinde mahkemece % 20 oranında indirim yapılması gerekir. İndirim oranı % 20'den az olamaz. Ehliyetsiz olduğunu bildiği kişinin aracına binmek, müterafik kusurdur. (Yargıtay ----.HD --) Motorsiklet yolcu taşıma aracı olmadığından, motosiklete yolcu olarak binmek, müterafik kusurdur. (Yargıtay --HD ----- Somut olayda ehliyetsizlik ve yolcu taşıma aracı olamaması nedeniyle % 20 müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği, bu oran uygulandığında ( 722.521,75 - 722.521,75x%20 ) zararın 578.017,40 TL olduğu tespit edilmiştir. Davalı yan 24.10.2025 tarihli cevap dilekçesi ile hatır taşıması definde bulunmuştur. Hatır taşıması, bir kimseyi ücretsiz olarak ve bir karşılık almadan ve bir yarar bulunmadan taşıma halidir. Hatır taşımasında yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olduğundan, Türk Borçlar Kanunu'nun "tazminat miktarının tayini" başlıklı 51. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması gerekir. Taşıma, işletenin veya sürücünün değil taşınanın yararına olmalıdır. Taşıma ve kullanmada işletenin veya sürücünün bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemez. Yerleşik yargıtay içtihatlarına göre, hesap uzmanının bulduğu tazminat miktarı üzerinden, mahkemece % 20 oranında indirim yapılır. Müterafik Kusur ve Hatır Taşıması indirimi birlikte uygulanacakasa %20 + %20 uygulanır. Bir anda % 40 uygulanmaz. Somut olayda motosiklette yolcu taşımanın hatır taşıması niteliğinde olduğu değerlendirilerek (578.017,40 - 578.017,40x%20) bu indirim uygulandığında 462.413,92 TL zararın bulunduğu değerlendirilerek, bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmiştir.Bakıcı gideri talebi yönünden ise, ATK raporunda davacının bakıcı ihtiyacı bulunmadığı bildirildiğinden davanın reddine karar verilmiştir. Faiz Yönünden Yapılan Değerlendirmede;Bir haksız fiil olan trafik kazalarından kaynaklı tazminat istemlerinde, temerrüt tarihi kişilere göre farklılık arz eder. Gerçek Kişiler Açısından; Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır.Sigorta Şirketleri Açısından; 26/04/2016 tarihinde 2918 sayılı Yasanın 99. maddesinde yapılan değişiklik ile getirilen "Sigortacılar, hak sahibinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar." düzenlemesi gereğince, bu sürenin sonunda ödeme gerçekleşmemesi halinde temerrüdün bu tarihte gerçekleştiğinin, davadan önce başvurunun bulunmadığı durumda ise, dava tarihinde temerrüdün gerçekleştiğinin kabulüyle bu tarihlerden itibaren faize hükmedilmesi gerekir. Somut olayda davacı yaralanması nedeniyle talep ettiği tazminat hesabına esas maluliyet raporu olmadan sigorta şirketi davalıya eksik evrak ile müracaat ettiğinden, davadan önce davalının temerrüdü gerçekleşmediği, bu durumda davalının temerrüdü açılan dava ile gerçekleştiğinden, davacı lehine hükmedilen tazminata dava tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine karar verilmiştir. Davacının gerçek kişi, aracın da ticari olmayan araç olması nedeniyle yasal faiz işletilmiştir.IV.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; A-Davalı ---- Yönünden Yapılan Değerlendirmede;Davanın FERAGAT nedeniyle REDDİNE,B-Davalı ----- Yönünden Yapılan Değerlendirmede;Davanın KISMEN KABULÜ İLE, 462.413,92 TL sürekli iş göremezlik tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan TAHSİLİNE,Bakıcı gideri yönünden davanın REDDİNE, C-Esas Davada Yargılama giderleri yönünden;1-Alınması gereken 732,00 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40 TL karar harcının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 2-Taraflarca vekalet ücreti talebi olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafça sarfedilen yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 5-Davacı tarafından dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,6-Arabuluculuk aşamasında yapılan ve Hazine tarafından karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin 6831 sayılı Kanuna göre davanın açılmasına sebebiyet veren davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,D-Birleşen Davada Yargılama giderleri yönünden;1-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 31.587,49 TL harçtan peşin alınan 2.600,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 28.987,09 TL karar harcının davalı ---- tahsili ile hazineye irat kaydına, 2-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uyarınca davanın kabul edilen miktarı üzerinden 73.986,23 TL vekâlet ücretinin davalı ---- tahsili ile davacıya verilmesine, 3-Davalı ---- davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uyarınca davanın reddedilen miktarı üzerinden hesaplanan 1.000,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yatırılan 3.215,80 TL harcın davalı --- tahsili ile davacıya verilmesine,5-Davacı tarafından yatırılan 19.101,50 TL yargılama giderinin davalı ----- tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Davalı tarafça sarfedilen yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,8-Arabuluculuk aşamasında yapılan ve Hazine tarafından karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın açılmasına sebebiyet veren davalı ----- tahsili ile hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ----- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.