Danıştay 8. Daire, sigorta şirketine karayolları zorunlu mali sorumluluk sigortası tarife ihlali nedeniyle kesilen 2 milyon TL üzeri idari para cezası ve dayanak düzenlemelerin iptali davasında dilekçe usulünü inceliyor.
Özet: Sigortacılık faaliyeti yürüten bir şirket, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında tarife uygulama esaslarına aykırı işlem yaptığı gerekçesiyle uygulanan 2.154.726 TL idari para cezasının, dayanağı yönetmelik maddesinin ve uygulayıcı genelgenin iptali istemiyle dava açmıştır. Ancak, mahkeme tarafından yapılan ilk incelemede, dava dilekçesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 3. maddesinde belirtilen zorunlu unsurları taşımadığı tespit edilmiş ve bu nedenle davanın usulden reddi yönünde bir düşünce bildirilmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : 2025/888Karar No : 2025/5036DAVACI : ... Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ...DAVALI : ... Kurumu Başkanlığı DAVANIN ÖZETİ : Sigortacılık faaliyeti ile iştigal eden davacı şirket tarafından, 1-) Hakkında yapılan inceleme neticesinde 2024/4 sayılı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmeliği Uygulanmasına İlişkin Genelge hükümlerine aykırı işlemde bulunduğundan bahisle her ay için ayrı ayrı olmak üzere 5684 sayılı Sigortacılık Kanunun 34'üncü maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi hükmü uyarınca 20.000-TL idari para cezası verilmesine, cezanın 5326 sayılı Kabahatler Kanunun 17'nci maddesinin yedinci fıkrasına istinaden yeniden değerlemesi sonucu 359.121,00-TL olarak uygulanmasına, bu kapsamda Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül ve Ekim ayları için toplam 2.154.726-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurulu’nun ... tarih ve ... sayılı idarî yaptırım kararının,2-) Bu kararın dayanağı olan 12/8/2022 tarih ve 31921 sayılı Resmi Gazetede yayınlanmış olan “Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Sigorta Şirketlerince Belirlenen Tarifeler” başlıklı 15. maddesinin 4. Fıkrası’nın,3-) 2024/4 sayılı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmeliğin 15. maddesinin 4. fıkrasının Uygulanmasına İlişkin Genelge (18/01/2024 tarihli 2024/4 sayılı)’nın (tümünün) iptali istenilmektedir.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dosyası incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ SÜREÇ:Dava; sigortacılık faaliyeti ile iştigal eden davacı şirket hakkında Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmeliği Uygulanmasına İlişkin 2024/4 sayılı Genelgenin 3'üncü maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından Kuruma yapılan raporlamaların incelenmesi neticesinde 2024 yılı Mayıs - Ekim döneminde şirketin bahse konu Genelgede belirtilen kaçınma fiillerini gerçekleştirdiğinin tespit edilerek şirketten açıklama talep edildiği, bu açıklamaların değerlendirilmesi sonucunda 2024/4 sayılı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmeliği Uygulanmasına İlişkin Genelge hükümlerine aykırı işlemde bulunduğundan bahisle her ay için ayrı ayrı olmak üzere 5684 sayılı Sigortacılık Kanunun 34'üncü maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi hükmü uyarınca 20.000-TL idari para cezası verilmesine, cezanın 5326 sayılı Kabahatler Kanunun 17'nci maddesinin yedinci fıkrasına istinaden yeniden değerlemesi sonucu 359.121,00-TL olarak uygulanmasına, bu kapsamda Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül ve Ekim ayları için toplam 2.154.726-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurulu’nun ... tarih ve ... sayılı idarî yaptırım kararının tesis edilmesi üzerine bu işlem ile dayanağı 12/8/2022 tarih ve 31921 sayılı Resmi Gazetede yayınlanmış olan “Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Sigorta Şirketlerince Belirlenen Tarifeler” başlıklı 15. maddesinin 4. Fıkrası’nın ve 2024/4 sayılı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmeliğin 15. maddesinin 4. fıkrasının Uygulanmasına İlişkin Genelge (18/01/2024 tarihli 2024/4 sayılı)’nın (tümünün) iptali istemiyle açılmıştır.İNCELEME VE GEREKÇE:USUL YÖNÜNDEN:2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'İdari davaların açılması' başlıklı 3. maddesinde; "İdari davalar, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır. Dilekçelerde; a) Tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, b) Davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller, c) Davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihi, d) Vergi, resim, harç, benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarına ilişkin davalarla tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktar, e) Vergi davalarında davanın ilgili bulunduğu verginin veya vergi cezasının nevi ve yılı, tebliğ edilen ihbarnamenin tarihi ve numarası ve varsa mükellef hesap numarası, gösterilir. Dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dava dilekçesine eklenir. Dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur." hükmüne yer verilmiş; 'Dilekçeler üzerine ilk inceleme' başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasının (g) bendinde, dilekçelerin, 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları yönünden de inceleneceği, 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde ise, 14. maddenin 3. fıkrasının (g) bendinde yazılı hallerde otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği hususları hüküm altına alınmıştır.İdari Yargılama Usulünde geçerli olan resen araştırma ve yazılılık ilkeleri gereği dava dilekçelerinin, 2577 sayılı Kanunda belirtilen şekil kurallarına uygun bir biçimde ve yargılamanın gerektirdiği bilgileri içerecek nitelikte düzenlenmesi gerekmektedir. Bunu sağlamak için, dava dilekçelerinde; dava konusu edilen işlemlerin ve dava sebeplerinin, başka bir ifadeyle, idari işlemin içerdiği iddia edilen hukuka aykırılığın dayandığı hukuk kurallarının açık ve net bir biçimde somut olarak belirtilmesi şarttır. Ayrıca birden fazla işlemin davaya konu edilmesi ya da bir işlemin birden fazla madde, fıkra veya bendinin iptalinin istenilmesi halinde söz konusu işlemler ve bu işlemlerin hangi madde veya fıkralarının iptalinin istenildiğinin tek tek sayılmak suretiyle belirtilmesi de yukarıda alıntısı yapılan düzenlemeler ile idari yargılama usulü ilkelerinin bir gereğidir. Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca iptali istenen idarî işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur. Öte yandan, düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davalarında, idarî işlemin unsurları açısından hukuka aykırılık bulunduğu iddiasıyla düzenleyici işlemin tamamının iptali istenebileceği gibi, düzenleyici işlemin belirli maddelerinin/ibarelerinin iptalinin istenebilmesi de mümkündür. Ancak, her durumda iptali istenen kısımların açıkça belirtilmesi ve bu kısımların davacının menfaatini nasıl etkilediğinin ortaya konulması gerekmektedir. Buna göre, dava dilekçelerinde, davanın konusunun açık ve kesin olarak belirtilmesi, iptali istenen işlem veya işlemlerin tarih ve sayısı gösterilerek tereddüde yer bırakmayacak şekilde dilekçenin sonuç ve talep kısmına yazılması, düzenleyici işlemlerde de iptali istenilen madde veya maddelerin açıkça belirtilmesi, davacının menfaatinin nasıl etkilendiğinin ve hukuka aykırılık sebeplerinin her madde bakımından ayrı ayrı açıklanması ve dava dilekçelerinde hukuka aykırı olduğu ileri sürülen düzenlemelerin iptalinin veya bu düzenlemeden kaynaklı zararın tazmininin istenebileceği, bu şekilde düzenlenmeyen dilekçelerin yenilenmek üzere reddedileceği açıktır.Dava dilekçesinin ''Talep Konusu'' ve ''Sonuç ve İstem'' başlıklı kısımlarında, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmeliğin 15. maddesinin 4. fıkrasının Uygulanmasına İlişkin 18/01/2024 tarih ve 2024/4 sayılı Genelgenin tümünün iptalinin istenildiği görülmekte ise de; yukarıda alıntısı yapılan yasal düzenlemeler uyarınca dava konusu düzenlemenin hangi madde veya fıkralarının iptalinin istenildiğinin ve hukuka aykırılık sebeplerinin bu madde veya fıkralar bakımından ayrı ayrı belirtilmesi suretiyle dava açılması gerekmektedir.Bu durumda; dava dilekçesinde dava konusu edilmek istenilen Genelge ( 18/01/2024 tarih 2024/4 Sayılı) maddelerin hangi kısımlarının iptalinin istenildiğinin açıkça, tek tek ve tereddüte yer bırakmayacak şekilde gerekçeleri ile ortaya konulması, gerektiğinden, bu haliyle dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. KARAR SONUCU:Açıklanan nedenlerle;1. 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmayan DAVA DİLEKÇESİNİN aynı Kanunun 15. maddesinin 1/d bendi uyarınca bu kararın tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde usulüne uygun biçimde düzenlenecek dilekçe ile yeniden dava açılabilmek üzere REDDİNE,2. Yeniden açılacak dava için ayrıca harç alınmayacağının ve aynı yanlışlıkların yapılması halinde davanın reddine karar verileceğinin davacı vekiline bildirilmesine, 3. Davanın yenilenmemesi durumunda kullanılmayan posta gideri ile ...-TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya iadesine, 26/05/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.