Otoyolda başıboş köpeğe çarpma sonucu araçta oluşan hasar ve kazanç kaybı için otoyol işletmecisinin yüzde yüz kusurlu bulunduğu itirazın iptali davası.
Özet: Bu hukuki ihtilaf, filo kiralama şirketine ait bir aracın otoyolda başıboş bir hayvana çarpması sonucu oluşan değer kaybı ve kira kaybı gibi maddi zararlar nedeniyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir; davacı, otoyol işletmecisi davalı şirketin Karayolları Trafik Kanunundan kaynaklanan bakım ve denetim sorumluluklarını yerine getirmemesi sonucu kazanın meydana geldiğini ve zarardan sorumlu olduğunu iddia ederken, davalı, tüm önlemleri aldığını ve kusurunun olmadığını savunmuştur; ancak bilirkişi raporları, davalı otoyol işletmecisinin ilgili yönetmelikleri ihlal ederek kazanın oluşumunda %100 asli ve tam kusurlu olduğunu, araç sürücüsünün ise kusursuz olduğunu tespit etmiştir.
T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/563 KARAR NO : 2026/549DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ : 05/08/2024KARAR TARİHİ : 09/06/2026Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali (haksız eylemden kaynaklanan zarar nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekilince verilen dava dilekçesinde özetle; davacı ---. vekili tarafından, müvekkil şirketin “ -----” markası altında uzun süreli filo araç kiralama faaliyeti yürüttüğü, davalı -----yapım, bakım ve işletmesinden sorumlu olduğu --- davacı şirkete ait ----- plakalı aracın 05/01/2023 tarihinde seyir hâlindeyken aniden önüne çıkan başıboş köpeğe çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği ve araçta zarar oluştuğunu, davalının 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile ilgili mevzuat uyarınca meydana gelen zarardan sorumlu olduğu, araçta oluşan değer kaybı, kira kaybı/kazanç kaybı ve ekspertiz bedelinin ödenmemesi üzerine ---. İcra Müdürlüğü'nün ---- Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalının ise söz konusu takibe haksız ve gerçeğe aykırı şekilde itiraz ederek takibi durdurduğunu, bu nedenlerle haksız ve yersiz yapılan itirazın iptali ile takibin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekilince verilen davaya cevap dilekçesinde özetle; 05/01/2023 tarihinde ----- istikametinde meydana gelen ve davacıya ait ----- plakalı aracın başıboş köpeğe çarpması şeklinde gerçekleşen tek taraflı maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle açılan davaya karşı, müvekkil şirketin otoyolun yapımı, bakımı ve işletilmesine ilişkin tüm yasal yükümlülüklerini eksiksiz şekilde yerine getirdiği, yol çevresinin dayanıklı çitlerle korunduğu, otoyolun 7/24 devriye ekipleri ve kameralarla denetlendiği, herhangi bir olumsuzluk tespitinde derhal müdahale edildiği, bu nedenle kazanın meydana gelmesinde müvekkil şirkete atfedilebilecek somut bir kusur bulunmadığını, ayrıca davacının zarar ile davalı şirketin eylemi arasında uygun illiyet bağını ve davalı kusurunu ispat edemediği, bazı durumlarda tüm önlemler alınsa dahi hayvanların çitleri aşması veya dışarıdan otoyol çevresine bırakılması gibi nedenlerle benzer olayların kaçınılmaz olabildiğini, 05/01/2023 tarihli kaza tespit tutanağının davalı şirketin yokluğunda düzenlendiği, eksik ve hatalı olduğu, sürücünün hızının, dikkat ve özen yükümlülüğünün, görüş ve fren durumunun, kazayı önlemeye yönelik manevralarının değerlendirilmediği, bu sebeple tutanağın hükme esas alınamayacağını, davalı taraf ayrıca, dava dışı araç ünün kusurunun bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, sürücünün kusurunun illiyet bağını kesecek nitelikte olması halinde müvekkil şirkete sorumluluk yüklenemeyeceğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası sebebiyle araçta oluşan değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir. Dava basit yargılama usulüne tabi olup, yöntemine uygun olarak oluşturulan tensip zabtı uyarınca yargılamaya başlanmış, ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık noktaları kapsamında tahkikata geçilerek deliler toplanmak suretiyle tahkikat bitirilmiş ve yargılama sonuçlandırılmıştır.Taraflarca delil olarak dayanılan hasar dosyası ve poliçe kayıtları, tramer kayıtları, icra dosyası kayıtları celp edilmiş ve sunulan diğer deliller ile birlikte incelenmiştir. İtirazın iptali istemine konu ---. İcra Müdürlüğü'nün --- sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 26.610,32 TL alacağın tahsili için 26/02/2024 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun süresi içerisinde takibe yapmış olduğu itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği ve davanın hak düşürücü süre içeresinde açıldığı anlaşılmıştır. Belirlenen uyuşmazlık noktalarının teknik değerlendirme gerektirmesi sebebiyle dava dosyasından ---- Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmış olup, bilirkişiler ---- ve ---- tarafından sunulan 27/07/2025 tarihli bilirkişi raporu içeriğine göre;------ Şirketi; 2918 Sayılı Karayolları trafik Kanununa bağlı olarak çıkarılan Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 19 ve 20 maddelerini ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda %100 ( yüzde yüz ) oranında kusurlu olduğu,---- plaka sayılı araç sürücüsü ------ bu kazanın oluşumunda herhangi bir kural ihlalinin olmadığı yönünde rapor sunulmuş olup, anılan söz konusu rapora itiraz edilmesi üzerine bilirkişi ----- tevdi edilmiş anılan bilirkişi tarafından sunulan 04/04/2026 tarihli rapor içeriğine göre; davacı---- Şirketi'ne ait ---- plakalı araç sürücüsü ---- kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığı, kusursuz olduğu, davalı ---- Şirketi'nin kazanın oluşumunda %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, 05/01/2023 tarihinde gerçekleşen kaza sonucu ---- plakalı araçta meydana gelen değer kaybı bedelinin kaza tarihi itibariyle 15.000,00 TL olduğu, araç mahrumiyetinden kaynaklı kazanç kaybı bedelinin kaza tarihi itibariyle KDV hariç kiralama bedeli üzerinden hesaplamayla 5.950,00 TL, KDV dahil kiralama bedeli üzerinden hesaplamayla 7.084,00 TL olduğu yönünde rapor sunulmuş olup, anılan söz konusu raporlar HMK.282 hükmü kapsamında denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır. Dava konusu uyuşmazlık; taraflar arasında 05/01/2023 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle davacıya ait ----- plaka sayılı aracın hasara uğraması sebebiyle davacının değer kaybı ile mahrumiyet/kazanç kaybı ve ekspertiz ücreti bedeline ilişkin zararının bulunup bulunmadığı varsa miktarı, söz konusu onarım süresinin kadri maruf olup olmadığı, davalının işlettiği otoyolda köpek vs yaban hayvanlarından kaynaklanacak trafik kazalarını önlemek maksadı ile kafes tel çit yapmak ve bu çitlerin bakımını yapması gerekirken anılan hususları yerine getirmemesi kusuru iddiasına dayanan davada, davalının dava konusu olayda yasal mevzuatta öngörülen tedbirleri alıp almadığı, kaza tarihindeki güncel yasal mevzuat gözetilerek davalının onaylanmış trafik projelerine uygun olarak trafik işaretlemesi yapıp yapmadığı bu sayede davacının uğradığı zarardan sorumlu olup olmadığı, bu kapsamda başlatılan takip tarihi itibariyle davacının davalıdan muaccel bir alacağının bulunup bulunmadığı varsa miktarı noktalarında toplanmaktadır.Tüm dosya kapsamına göre; davacıya ait aracın , davalı tarafından işletilen otoyolda, başka araçlardan düşen balata parçaları bulunması sebebiyle maddi hasarlı trafik kazası meydana gelerek hasarlanması nedeniyle değer kaybı, kazanç kaybı ve eksper rapor ücreti istemine ilişkin davada, taraflar arasındaki uyuşmazlığın ; 05/01/2023 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle davacıya ait ---- plaka sayılı aracın hasara uğraması sebebiyle davacının değer kaybı ile mahrumiyet/kazanç kaybı ve ekspertiz ücreti bedeline ilişkin zararının bulunup bulunmadığı varsa miktarı, söz konusu onarım süresinin kadri maruf olup olmadığı, davalının işlettiği otoyolda köpek vs yaban hayvanlarından kaynaklanacak trafik kazalarını önlemek maksadı ile kafes tel çit yapmak ve bu çitlerin bakımını yapması gerekirken anılan hususları yerine getirmemesi kusuru iddiasına dayanan davada, davalının dava konusu olayda yasal mevzuatta öngörülen tedbirleri alıp almadığı, kaza tarihindeki güncel yasal mevzuat gözetilerek davalının onaylanmış trafik projelerine uygun olarak trafik işaretlemesi yapıp yapmadığı bu sayede davacının uğradığı zarardan sorumlu olup olmadığı, bu kapsamda başlatılan takip tarihi itibariyle davacının davalıdan muaccel bir alacağının bulunup bulunmadığı varsa miktarı hususlarında toplandığı tespit edilmiş, dava konusu kazanın meydana gelmesinde taraflara ait kusur oranlarının tespiti hususunda Karayolları Fen Heyetinden, değer kaybı ve kazanç kaybı bedelinin tespiti hususunda ise makina mühendisi bilirkişiden rapor alınmış, taraf ve yargı denetimine elverişli olup dosya kapsamına da uygun bulunan bilirkişi raporları, taraf iddia ve savunmaları, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu19. ve 20. maddeleri ile birlikte değerlendirildiğinde; davalının kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu ve davalının maddi zararını tazmin yükümlülüğü bulunduğu anlaşılarak davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Alacak miktarı likit olmayıp yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatına hükmolunmamıştır.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın kısmen kabulü ile ---. İcra Müdürlüğü'nün ------ sayılı icra dosyasına yapılan itirazın 15.000,00 TL değer kaybı 7.084,00 TL kazanç kaybı 756,30 TL eksper ücreti olmak üzere toplam: 22.840,30 TL asıl alacak 2.381,10 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam: 25.221,40 TL üzerinden iptaline, takibin devamına,2-Fazlaya ilişkin istemin reddine, 3-Alacak likit olmayıp yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine, 4-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 1.722,87-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 427,60-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.295,27-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 25.221,40-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 1.388,92-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,7-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL başvuru harcı, 427,60-TL peşin/nisbi harcı olmak üzere toplam 855,20 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Davacı tarafından yapılan; 22.000,00-TL bilirkişi ücreti, 447,50-TL tebligat, posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 22.447,50-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 21.275,86-TL lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,9-Dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde ----- arabuluculuk başvuru numaralı dosyada takdir olunan 3.600,00 TL ücretin yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 3.412,10 TL ücretin davalıdan, bakiye 187,90 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,10-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca talep halinde yatırana İADESİNE,İlişkin olarak taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.