6361 sayılı Kanun kapsamında, çekte sahte imza ve muvazaa iddialarıyla faktöring şirketine karşı açılan menfi tespit davası.
Özet: Bu menfi tespit davasında, davacı şirket aleyhine çek dayanaklı icra takibi başlatılması üzerine, çekteki imzanın sahte olduğunu, davalıyla ticari ilişkisi bulunmadığını, ciro zincirinde kopukluk ve muvazaa bulunduğunu iddia ederek borçlu olmadığının tespitini ve icra takibinin iptalini talep ederken; davalı faktoring şirketi ise iyi niyetli hamil olduğunu, çeki fatura karşılığı devraldığını, 6361 sayılı kanun uyarınca defilerin kendilerine karşı ileri sürülemeyeceğini savunarak davanın reddini, davacı aleyhine tazminat ve para cezasına hükmedilmesini istemiştir.
T.C.
İSTANBUL6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : 2026/225 EsasKARAR NO : 2026/400DAVA : 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit)DAVA TARİHİ : 04.03.2026KARAR TARİHİ : 11.06.2026 Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ /DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı tarafından, davacı şirket aleyhine ... 28. İcra Müdürlüğü .. Esas sayılı dosya üzerinden kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığını, takip dayanağı belge, ... şubesine ait ... seri no'lu 09.06.2025 keşide tarihli 975.000 TL değerindeki çek olup yapılan tebligat neticesinde davacı aleyhine takip başlatıldığı öğrenildiğini, davacı şirket tarafından başlatılan takibe karşı ... 3. İcra Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasıyla imzaya itiraz davası açıldığını, ayrıca ... 7. İcra Ceza Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasıyla da davacı şirket hakkında şikayette bulunulduğunu, dava konusu çekte davacı keşideci durumunda olup keşideci imzasının kendisine ait olmadığını iddia etmek suretiyle davalı elindeki bu çekten dolayı borçlu olmadığının tespitini istediğini, davacı şirketin imzasının sahte olduğunu, çek kendisi tarafından düzenlenmediğini, keşideci ile lehtar arasında hiçbir ticari ilişki bulunmadığını, ... Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunulduğunu, konuya ilişkin ... Cumhuriyet Başsavcılığınca ...Esas numarasıyla soruşturma yürütüldüğünü, ciro zincirinde kopukluk ve muvazaa bulunduğunu, çek kambiyo senedi vasfını kaybettiğini, arabuluculuk başvurusu yapılmış ancak sonuç alınamadığını, bu nedenlerle; davacı şirketin davalılara herhangi bir borcu bulunmadığının tespitini, ... 28. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyada yürütülen kambiyo takibinin iptalini, takip konusu çekin sahte imzalı, muvazaalı ciro zincirli ve ilişkisiz taraflar arasında düzenlendiğinin tespitini, bu suretle söz konusu çekin kambiyo senedi vasfını kaybettiğinin belirlenmesini, davacının takip nedeniyle uğradığı zararları karşılamak için takip konusu alacağın yüzde yirmiden az olmamak üzere haksız takip (kötüniyet) tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini, dava ve talep etmiştir. CEVAP: Davalı ... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle: davanın husumet dava şartı yokluğundan reddedilmesi gerektiğini, bedelsizlik def'i kişisel def’i niteliğinde olup, kural olarak yalnızca senedin lehtarına karşı ileri sürülebilir olduğunu, müvekkili şirket çekin düzenleyeni ile lehtarı arasındaki temel ilişkiye taraf olmayıp, çeki fatura karşılığı cirolar zinciri ile devralmış, basiretli bir tacir sıfatıyla hareket eden, iyiniyetli ve meşru hamil olduğundan işbu davanın reddi gerektiğini, müvekkili şirket; faktoring kanunu ile yönetmeliğine uygun olarak faktoring işlemini gerçekleştirdiğini, müvekkili şirket alacağın temlikinde izlenecek tüm usul esasları tam olarak yerine getirdiğini, davacının davaya konu çekler nedeni ile borçlu olmadığı iddiası bir def'i olup faktoring kanunu, taraflar arasındaki defilerin faktoring şirketine karşı ileri sürülemeyeceğini açıkça düzenlediğini,ayrıca borçlu, düzenlenmiş olan faturalara süresinde itiraz etmediği gibi dava kapsamında herhangi bir iddiada veya ispat girişiminde bulunmadığını, dava konusu çek nedeniyle davacının haksız itirazları ile müvekkilinin alacağına kavuşamamış olması ve davacı taraf haksız olarak dava konusu çeke ilişkin müvekkiline ödeme yapmamış olması gibi nedenlerle davacı aleyhine %20’den az olmamak üzere tazminata ve takip miktarının %10’u oranında para cezasına hükmedilmesini, haksız, kötüniyetli ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine,Davacı aleyhine %20’den az olmamak üzere tazminata ve takip miktarının %10’u oranında para cezasına hükmedilmesine,Yargılama giderleri ile ücreti vekâletinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini, talep etmiştir. Diğer Davalılara yasaya uygun olarak tebligat yapılmış olmasına karşın, davayı takip etmedikleri gibi, yazılı bildirimde de bulunmadıklarından, HMK'nın 128. maddesi hükmü gereğince davayı inkar ettikleri varsayılmıştır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE /Dava, menfi tespit talebine ilişkindir.... 12.Asliye Ticaret Mahkemesinin 11/03/2026 tarih ...esas ...karar sayılı dosyası, 6102 sayılı TTK.'nun 5/2. maddesi ve HSK. Birinci Dairesi’nin ...karar tarihli ve ... sayılı Kararı uyarınca dosyanın “iş dağılımı nedeni ile” İstanbul 6., 7., 8. ve 9. nolu Asliye Ticaret Mahkemeleri’nden birine tevzi edilmek üzere İstanbul Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine, dair kararı üzerine mahkememize tevzi edilmekle mahkememizin 2026/58 esasına kaydedilmiştir.Gönderme kararı veren ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesince; " HSK'nun ihtisas mahkemelerinin belirlenmesine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı kararı gereğince dosyanın Finans Mahkemeleri sıfatıyla bakılmak üzere 6,7,8 ve 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinden birine tevzi olunması için İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu’na gönderilmesine" karar verilmesi üzerine dosya ihtisas mahkemesi olmamız nedeniyle mahkememize tevzi edilmiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık konusunun "... 28. İcra Müdürlüğü... Esas sayılı dosyasında yer alan takip dayanağı çek( ...şubesine ait ... seri no'lu 09.06.2025 keşide tarihli 975.000 TL bedelli çek) sebebiyle davacıların davalıya borcunun bulunmadığının tespitine, çek üzerindeki imzanın davacı şirketlerin yetkililerine ait olmadığı ile borç ilişkininin bulunmadığının tespiti" şeklinde saptanmış olup, mahkememizce yapılan tespite göre yargılama konusu yapılarak çözümlenmesi gereken hususlar; davaya konu icra takibine dayanak çek üzerinde davacı şirketlere atfen atılı bulunan imzanın davacı firmaları temsile yetkili kişinin/kişilerin eli ürünü olup olmadığı, davacı firmaların takip dayanağı çek sebebiyle davalılara borcu bulunup bulunmadığı ve bulunuyor ise miktarı noktalarında toplanmaktadır. Çekten kaynaklı menfi tespit davaları tabiatı gereği son ciranta ve yetkili hamil olan kişiye yahut firmaya karşı yöneltilmektedir. Bu noktada hasım mevkiinde olan kişi veya firmanın banka, faktoring firması yahut finansal kiralama şirketi olması davaya finans mahkemesi sıfatıyla bakılmasını gerektirmez. Davalının niteliğinden bağımsız şekilde çözümlenmesi gereken husus takibe dayanak kambiyo evrakı sebebiyle davacının davalıya karşı borcu bulunup bulunmadığı olup imzaya ilişkin itirazın mutlak defi niteliği sebebiyle "herkese" karşı ileri sürülebilmesi de bu definin davalının niteliğinden bağımsız şekilde değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.Detayları ile sayılan uyuşmazlık konuları arasında 5411 sayılı yasa ile 6361 sayılı yasadan kaynaklanan yahut anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde çözüme kavuşturulacak bir uyuşmazlık bulunmadığı, çek üzerindeki davacıya atfen bulunan imzanın ve yazının davacıya ait olmadığı iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkin davanın davalı tarafında banka, faktoring firması yahut finansal kiralama şirketi olmasının HSK. Birinci Dairesi’nin ...karar tarihli ve ... sayılı Kararı gereği Finans Mahkemelerini görevli kılmayacağı açık olup; dava konusu olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık noktaları; davaya konu icra takibine dayanak çek üzerinde davacıya atfen atılı bulunan imzanın ve yazıların davacının eli ürünü olup olmadığı, davacının takip dayanağı çek sebebiyle davalıya borcu bulunup bulunmadığı ve bulunuyor ise miktarı hususlarında toplanmaktadır. Dolayısıyla taraflar arasındaki uyuşmazlığın, kredi, finansal kiralama yahut faktoring ilişkisinden kaynaklanmadığı, borç ilişkisinin takip konusu çekten kaynaklandığı, son ciranta ve yetkili hamilin banka olmasının Mahkememize görevli kılmayacağı, uyuşmazlık hakkında 5411 sayılı yasa ile 6361 sayılı yasanın tatbik olunmayacağı 2004 sayılı İİK'nın 72. maddesinde düzenlenen genel hükümlerin uygulanacağı, bu sebeple davanın ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesine devam edilmesi gerektiği kanaatiyle Mahkememize gönderme kararı ile tevzi olunan ... 12.Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas ... Karar sayılı dosyasının mahkemesine iadesine, ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesi ile mahkememiz arasına oluşan uyuşmazlığın çözümü için dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesine gönderilmesine, kararı vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir. (Benzer mahiyette içtihat; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37.Hukuk Dairesinin 18/12/2023 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37.Hukuk Dairesinin 22/09/2025 tarih,...Esas ve ... Karar sayılı ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37.Hukuk Dairesinin 22/09/2025 tarih,...Esas ve ... Karar sayılı ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37.Hukuk Dairesinin 22/09/2025 tarih, ...Esas ve... Karar sayılı ilamı).HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;1-Mahkememize gönderme kararı ile tevzi olunan ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyasının mahkemesine iadesine,2-... 12. Asliye Ticaret Mahkemesi ile mahkememiz arasına oluşan uyuşmazlığın çözümü için dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 3-Mahkememizin esasının bu şekilde kapatılmasına,4-HMK'nun 331/2. maddesi gereğince davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde harç, vekalet ücreti ve yargılama giderinin görevli mahkemede değerlendirilerek hüküm altına alınmasına,-Dair, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde karar verildi. 11/06/2026 Katip ¸e-imzalıdır Hakim ¸e-imzalıdır *Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.*