Danıştay 8. Daire, Ankara Büyükşehir Belediyesinin altyapı yönetmeliğindeki idari yaptırım niteliğindeki cezalı zemin tahrip bedeli düzenlemesinin kanunilik ilkesine aykırılığı nedeniyle iptalini onadı.
Özet: Danıştay, bir büyükşehir belediyesi yönetmeliğindeki, üst yapısı yenilenen cadde ve sokaklarda üç yıl içinde yapılan kazılar için zemin tahrip bedelinin cezalı olarak uygulanmasını öngören hükümlerin iptaline yönelik kararı onamıştır; zira idari yaptırımların kanunilik ilkesi gereği, ilgili Kanunda bu tür cezalı hesaplamalara dair açık bir yasal dayanağın bulunmadığı ve yaptırım gerektiren fiillerin müeyyidelerinin Kanun ile belirlenmesi zorunluluğu vurgulanmıştır.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : 2023/5888Karar No : 2025/4999 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Elektrik Dağıtım A.Ş.VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Ankara Büyükşehir Belediyesi Altyapı Koordinasyon Merkezi Yönetmeliği’nin “Altyapı tesisi açımı ruhsat işlemleri” başlıklı 10. maddesinin 13. fıkrası ile “Müeyyideler” başlıklı 22. maddesinin 8. fıkrasının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 5393 sayılı Belediye Kanununun 15. maddesinin (b) bendinde, belediyelerin, kanunların verdiği yetkiye dayalı olarak Yönetmelik çıkarıp, belediye yasakları koyup uygulayabileceği ve kanunlarda öngörülen cezaları verebileceği hükmü öngörüldüğü, düzenleyici işlemlerle belediyelere kabahat teşkil eden fiilleri belirleyip emir ve yasak koyabilme yetkisi verilmekle birlikte idari yaptırımlarda kanunilik ilkesinin gereği olarak yaptırım uygulanacak fiilin karşılığının mutlaka kanunda yer alması gerektiği, davalı idarece, dava konusu düzenleyici işlemlerin yasal dayanağının Belediye Gelirleri Kanunu'nun mükerrer 79. maddesi olduğu ileri sürülmekte ise de, söz konusu maddede, izinsiz altyapı kazısı yapanlara veya altyapı kazı alanını usulüne uygun kapatmayanlara alan tahrip tutarının beş katına kadar idari para cezası verileceğinin düzenlendiği, dava konusu düzenleyici işlemlerin ise üst yapısı yenilenen cadde ve sokaklarda, kazıların 3 yıl içerisinde gerçekleşmesi halinde zemin tahrip bedelinin yıllara göre cezalı olarak uygulanacağına ilişkin olduğu, üst yapısı yenilenen cadde ve sokaklarda, zemin tahrip bedelinin cezalı olarak hesaplanacağına ilişkin yasal düzenlemenin bulunmadığı, idari yaptırım gerektiren fiillere uygulanacak müeyyidelerin mutlaka kanunla belirlenmesinin zorunlu olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun mükerrer 79 uncu maddesine dayanılarak söz konusu düzenlemenin yapıldığı, dava konusu işlemin hukuka uygun tesis edildiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle,1. Temyiz isteminin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından varsa artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,5. Kesin olarak, 26/05/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.