Bursa 4. Asliye Ticaret Mahkemesinden, kargoda kaybolan çekin fiziki teslimat gerçekleşmediği için yetkili hamil olmayan davacının hukuki yarar yokluğundan davasının reddi kararı.
Özet: Mahkeme, ticari ilişkiden kaynaklanan alacağına karşılık gönderilen ve kargoda davacıya ulaşmadan kaybolan çekin iptali davasında, çekin henüz davacıya teslim edilmemesi nedeniyle davacıyı yetkili hamil kabul etmeyerek hukuki yarar yokluğundan davanın usulden reddine ve çek üzerine konulan ödeme yasağının kaldırılmasına karar vermiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2026/
KARAR NO : 2026/
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali)
DAVA TARİHİ : 21/01/2026
KARAR TARİHİ : 16/06/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22/06/2026
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Talepte bulunan vekili talep dilekçesinde özetle; ... Şubesi'ne ait, 22/02/2026 keşide tarihli, 1.564.804,51TL Bedelli, Keşidesi ... Patlayıcı Maddeler ve Kimya Sanayi Ticaret Limited Şirketi olan, ... Seri Numaralı çekin keşide edildikten sonra kargoya verildiğini, çek kargodayken kaybolduğunu, davacı müvekkiline çekin ulaşmadığını, çekin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi hâlinde mağduriyet yaşayabileceğini belirterek çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, TTK'nın 818/1.s maddesi atfıyla aynı Kanun'un 757 ve devamı hükümleri uyarınca, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 818/1-s. maddesi gereğince; iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrasının poliçeye ait hükümler çek hakkında da uygulanacaktır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 757. maddesine göre; iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Aynı kanunun devam eden maddelerinde neler yapılacağı hüküm altına alınmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 647/1. maddesine göre; "(1) Mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak kurulması amacıyla kıymetli evrakın devri için her hâlde senet üzerindeki zilyetliğin devri şarttır." senet ciro edilmiş olmasına rağmen ciro edilen kişiye teslim edilmediği sürece devir gerçekleşmez. Kıymetli evrak alacak hakkı içermektedir ve bu hakkın devredilmesi için senedin de devredilmesi gerekir ().6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 651/2. maddesine göre; "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir."Çekin zayi olması nedeniyle iptal davasını, çekin zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan meşru hamil açabilir ... Hamil TTK 651. maddesi uyarınca hamil çekin zayi edilmesi halinde iptal davası açabilecek, TTK 652. maddesine göre iptal karar ile hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir.Çek iptali davası sonucunda verilen karar borçluya ibraz ile borçludan çek bedelinin tahsili imkanını sağlamaktır. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Çek keşidecisinin TTK'nın 757 ve 818/s.maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.Somut olayda iptali talep edilen çeklerin aralarındaki ticari ilişkiden kaynaklanan alacağına karşılık dava dışı keşideci tarafından talep edene gönderilmek üzere verildiği kargoda henüz talep edene ulaşmadan kaybolduğu anlaşılmaktadır. Talebe konu çeklerin lehdar olarak talep eden adına yazıldığı belirtilmişse de çek henüz talep edene teslim edilmeden kaybolması ve teslim söz konusu olmamasına göre talep edenin yetkili hamil kabul edilmesi mümkün değildir. Nitekim ... 11. Hukuk Dairesi'nin 06/06/2012 tarih 2011/ E. 2012/ K. sayılı kararında; "...çekin henüz dava dışı alıcıya teslim edilmeksizin kargoda kaybolduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacı lehdar halen çekin yetkili hamili konumundadır. Teslim söz konusu olmadığından dava dışı alıcının yetkili hamil kabul edilmesi mümkün değildir..." denilmiştir. Bu durumda, talep edenin hamil olmadığı çekler yönünden iptal davası açmakta hukuki yararı bulunmadığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davanın dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Talep konusu çek üzerine konulan ödeme yasağına ilişkin tedbir kararının KALDIRILMASINA, bu hususta ilgili bankaya müzekkere yazılmasına,
3-Teminatın karar kesinleştikten ve HMK’nin 392/2. maddesinde öngörülen 1 aylık yasal sürenin dolmasından sonra talep halinde yatırana iadesine,
4-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-HMK'nun 333. Maddesi uyarınca kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa resen (taraflar tarafından hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktırılmak üzere, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı gider avansından karşılanmak üzere ... merkez ve iş yerleri vasıtasıyla adrese ödemeli) İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere karar verildi. 16/06/2026
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır