Ticari ilişkiden kaynaklanan menfi tespit davasında borçlunun icra takibi borcunu ödediği iddiasıyla borçlu olmadığının tespiti ve kötü niyet tazminatı talebi.
Özet: Bu hukuki evrak, davacı aleyhine başlatılan icra takibine konu borcun ödendiğini ancak davalının yapılan ödemeleri davacının eşine ait farklı bir şirketin borcuna mahsup ederek takibe haksız yere devam ettiğini iddia eden bir menfi tespit davasını özetlemektedir. Davacı, kredi kartı ve nakit olarak toplam 92.500 TL ödeme yaptığını, bu nedenle borçlu olmadığının tespitini, icra takibinin iptalini ve kötü niyet tazminatı talep ederken; davalı ise, davacının eşinin şirketiyle organik bağları olduğunu, ödemelerin bu şirketin borçlarına mahsup edildiğini ve icra dosyasına usulüne uygun ödeme yapılmadığını savunarak davanın reddini ve icra inkar tazminatı hükmedilmesini istemektedir.

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2025/366 Esas - 2026/199

T.C.
...
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/366 Esas
KARAR NO : 2026/199
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/04/2025
KARAR TARİHİ : 10/03/2026
KARAR YAZIM TARİHİ : 09/04/2026
Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı şirket tarafından müvekkili aleyhine ... 1. Genel İcra Dairesi'nin 2024/43236 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin 28/08/2024 tarihinde icra dairesine ödeme taahhüdünde bulunduğunu, sonrasında davalı şirket ile sözlü olarak 92.000,00 TL ödenmesi halinde dosya borcunun kapanacağı hususunda anlaştıklarını, bu anlaşma uyarınca 21/09/2024 tarihinde kredi kartından 70.900,00 TL, 09/10/2024 tarihinde davalı vekili Av. Serkan Aytaç'ın banka hesabına 2.000,00 TL ve davalı vekili Av. Erhan Gök'e elden 20.000,00 TL olmak üzere toplam 92.500,00 TL ödeme yaparak borcunu ifa ettiğini, ancak davalının bu ödemeleri icra dosyasına bildirmeyip, müvekkilinin eşi Celal Güler'e ait Elinsa Otomasyon Elektrik Enerji İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin borcuna mahsup ettiğini, müvekkilinin bu şirketle bir bağlantısı olmadığını, davalının kötü niyetli olarak takibe devam ettiğini ve ödeme taahhüdünü ihlal suçundan şikayette bulunduğunu belirterek, müvekkilinin takip konusu borçtan dolayı borçlu olmadığının tespitini, icra takibinin iptalini ve borcun ödenmesine rağmen takibe devam edilmesi nedeniyle alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiş, 03/02/2026 tarihli ıslah dilekçesiyle 68.250,74 TL olan talebini 36.603,72 TL artırarak 104.854,46 TL'ye yükseltmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacı ile eşi Celal Güler ve sahibi olduğu Elinsa Otomasyon Ltd. Şti. arasında müvekkili ile uzun yıllardır süren ticari ilişki bulunduğunu, davacının borçlarını ödememesi üzerine icra takibi başlatıldığını, davacının 28/08/2024 tarihinde 94.799,62 TL üzerinden taahhütte bulunduğunu ancak 15/09/2024 tarihli taksidi ödemeyerek taahhüdü ihlal ettiğini, sonrasında yapılan 20.000,00 TL ve 2.000,00 TL'lik ödemelerin dosyaya bildirildiğini, davacının iddia ettiği 70.900,00 TL'lik ödemenin ise icra dosyasına veya vekiline yapılması gerekirken alacaklı şirkete yapıldığını ve bu ödemenin takip borcuna ilişkin olduğunun kabul edilmediğini, ispat yükünün davacıda olduğunu, davacının eşine ait Elinsa Otomasyon şirketinin müvekkile yüklü miktarda borcu bulunduğunu ve davacı ile bu şirket arasında organik bağ olduğunu, yapılan ödemelerin bu şirketin borçlarına mahsup edildiğini, davacının dava açıldığı tarihte borçlu olması nedeniyle menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunmadığını savunarak, davanın reddi ile davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, ... 1. Genel İcra Dairesi'nin 2024/43236 Esas sayılı icra takip dosyası, tarafların ticari defter ve kayıtları, 15/10/2025 ve 01/02/2026 tarihli bilirkişi raporları, davacıya ait kredi kartı ekstresi, banka dekontları, icra dosyasına yapılan ödemelere ilişkin tahsilat makbuzları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davalı alacaklının başlattığı ... 1. Genel İcra Dairesi'nin 2024/43236 esas sayılı icra takibi nedeni ile borçlu bulunulmadığının tespiti istemine ilişkindir.
İİK'nun "Menfi tesbit ve istirdat davaları" başlıklı 72. maddesinin 1. fıkrasında "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.", aynı maddenin 5. fıkrasında "Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz.", 6. fıkrasında "Borçlu, menfi tesbit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir." düzenlemeleri yer almaktadır.
İcra dosyasının incelenmesinde, davalı alacaklının 06/04/2024 faturaya dayalı olarak 68.250,74 TL asıl alacağın tahsili amacı ile ... 1. Genel İcra Dairesi'nin 2024/43236 esas sayılı dosyası ile davacı borçlu aleyhine icra takibine başladığı, davacı borçlu vekilinin davalıya borçlu olmadığını ileri sürerek bu davayı açtığı görülmektedir.
Davacı borçlunun imza ve yazı örnekleri alınmış, tatbike medar imza aslı bulunan belgeler getirtilmiştir.
İİK'nun 72/6. maddesi uyarınca yapılan değerlendirmede, davalı alacaklı (G1=bono/çek lehdarı olup, imzanın davacı borçluya) (G2=bonodaki/çekteki imzanın, doğrudan ciro yolu ile aldığı cirantaya) ait olup olmadığını bilebilecek durumda olduğundan, takibin haksız ve kötü niyetli olarak başlatılması nedeni ile İİK.nun 72/6. maddesi uyarınca sorumlu tutulmuş, yukarıda da açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
15/10/2025 tarihli mali müşavir bilirkişi raporunda, tarafların ticari defterlerinin incelendiği, defterlerin birbirleriyle uyumlu olmadığı, davacı defterlerinde 2024 yılı sonu itibarıyla davalıya 2.649,06 TL fazla ödeme yapıldığının, davalı defterlerinde ise davacıdan 68.250,74 TL alacaklı olunduğunun kayıtlı olduğu, davacının 21/09/2024 tarihinde kredi kartından davalı şirkete 70.900,00 TL ödeme yaptığına dair belgenin bulunduğu ve bu ödemenin davacı defterlerine işlendiği ancak davalı defterlerinde yer almadığı, davalı vekillerine yapılan 22.000,00 TL'lik ödemenin ise taraflarca kabul edildiği, en önemlisi, davacının 08/10/2025 tarihinde ... 1. Genel İcra Dairesi'nin 2024/43236 Esas sayılı dosyasına 66.946,33 TL ödeme yaparak dosya borcunu kapattığı ve dosyanın infazına karar verildiğinin tespit edildiği belirtilmiştir.
İcra Hukuku Mevzuatı Nitelikli Hesaplama bilirkişiden alınan 01/02/2026 tarihli bilirkişi raporunda; 70.900 TL nin takip dosyasına mahsuben yapılmadığının kabulü halinde, tarafımdan ı 1.120,20 TL bakiye borç kaldığı hesaplanmıştır. Ancak icra dosyasına alacaklının talebi ve haricen yapılan ödemeler esas alınarak dosya borcunun hitam olduğu İcra Müdürlüğü tarafından tespit edildiği ve icra dosyasının infazen kapatıldığı için davacının fazla ödeme yapmadığı tespit edilmiştir. Fazla ödemesinin de olmadığı hesap ve tespit edildiğini, 70.900 TL nin icra dosya borcuna mahsubu yapıldığının kabulü halinde, dosya borcu hitam olmuş davacının 104.854,46 TL fazla ödeme yaptığı hesap ve tespit edildiğini belirtmiştir.
Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davacı ile davalı arasında ... 1. Genel İcra Müdürlüğünün 2024/43236 esas sayılı dosyasına konu alacak dışında başkaca bir borç ilişkisi bulunduğu ve davacının ödemeleri bu borca binaen yaptığı davalı tarafça ispatlanamadığı gibi, davacının eşi adına ödeme yaptığı kabul edilerek yapılan ödemelerin kendi borcundan değil eşinin borcundan mahsup edildiği gerekçesi ile bakiye borcu bulunduğu hususları da somut belgelerle kanıtlanamamış ve davacı tarafça kabul edilmemiş, ödeme açıklamalarına buna ilişkin bir kayıt düşülmemiştir. Bu nedenlerle davacı tarafın yaptığı ödemenin kendi borcuna binaen yapıldığı, dosya borcu sona ermesine rağmen takibe devam edilmesi nedeniyle cebri icra tehdidi altında yeniden ödeme yapılması suretiyle davacının 104.854,46 TL fazla ödeme yaptığı, yapılan ödemelerin haksız tahsil tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile tahsili gerektiği anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davanın KABULÜ ile; ... 1. Genel İcra Müdürlüğünün 2024/43236 Esas sayılı takip borcuna binaen davacı tarafından yapılan 104.854,46 TL fazla ödemenin, 1.743,67 TL'sine ödeme tarihi olan 17/10/2024 tarihinden, 2.500,00 TL'sine ödeme tarihi olan 07/11/2024 tarihinden, 33.664,44 TL'sine ödeme tarihi olan 20/03/2025 tarihinden ve 66.946,33 TL'sine ödeme tarihi olan 08/10/2025 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 2/2. maddesinde belirtilen şekilde değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Kabul edilen toplam 104.854,46 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 7.162,61 TL karar ve ilam harcından 1.165,56 TL peşin harç, 625,10 TL ıslah harcı toplamı olan 1.790,66 TL harcın düşümü ile eksik kalan 5.371,95 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 1.165,56 TL peşin harç, 87,50 TL vekalet harcı, 625,10 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.493,56 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının karşıladığı 162,50 TL tebligat gideri, 11.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 11.162,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 104.854,46 TL üzerinden takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/03/2026
¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır