Yargıtay, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında, bilirkişi raporuyla belirlenen değerin doğru olduğunu ancak idarenin harç muafiyetine ilişkin hatanın düzeltilerek ilk derece mahkemesi kararını onamıştır.
Özet: Bir idare tarafından kamulaştırmasız olarak el konulan taşınmazın bedelinin tahsili istemiyle açılan davada, ilk derece mahkemesi ve istinaf mahkemesi taşınmaz bedelinin ödenmesine karar vermiş; davalı idarenin bu karara karşı temyiz başvurusunu değerlendiren yüksek mahkeme, taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve belirlenen bedelin tahsiline karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik görmemiştir. Ancak mahkeme, davalı idarenin harçtan muaf olmasına rağmen hüküm fıkrasında çelişkili şekilde harca hükmedilmesinin hatalı olduğuna kanaat getirerek, bu usul hatasının yeniden yargılama gerektirmemesi nedeniyle kararın düzeltilerek onanmasına hükmetmiştir.
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1463 Esas, 2025/1170 KararKARAR : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 10. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2022/350 Esas, 2023/320 Karar Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine, davacı ... ve ... payı yönünden temyiz yolu açık diğer davacılar yönünden kesin olarak karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından davacı ... ve ... payı yönünden temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu İstanbul ili, ..., ... Mahallesi 11 75... ve 104 parsel sayılı taşınmazlara yol yapılmak suretiyle fiilen el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir. IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bedelin yüksek belirlendiğini, hesaplama yönteminin hatalı olduğunu, harçtan muafiyetine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza mahallinde yapılan keşif sonucu emsal karşılaştırması yapılarak, değer biçen, usul ve kanuna uygun olarak düzenlen en bilirkişi raporuna göre el atma bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre dava konusu taşınmazın davalı idarenin yetki ve sorumluluk alanında kaldığı ve husumetin doğru yöneltildiği, dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın emlak metrekare rayiç değerlerinin doğru orantılı olduğu, taşınmazın bilirkişi raporunda belirlenen niteliğine göre bedelinin uygun olduğu, İlk Derece Mahkemesinin gerekçeli kararının hüküm kısmında, idarenin harçtan muafiyete karar verilmiş olmakla, aynı hükmün devamındaki harç tahsiline ilişkin bendin infaz kabiliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilniştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki nedenleri ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır.2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve alınan rapor uyarınca bedelin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. 3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre; davalı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 4. Davalı idare harçtan muaf olduğu hâlde mahkeme kararının hüküm fıkrasında idarenin harçtan muafiyetine karar verildikten sonra davalı idare aleyhine harca hükmedilmesi hatalı olup bozmayı gerektirir.Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;1.Davalı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,2.Davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının harca ilişkin bendinde yer alan davalıdan alınarak davacılara müştereken ve müteselsilen verilmesine" ibaresinin hükümden çıkartılması, yerine "talep halinde davacıya iadesine" cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,31.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.