diyarbakır asliye ticaret mahkemesinin, ticari hizmet sözleşmesinden kaynaklanan elektrik aboneliği trafo kaybı bedeli faturasının haksız tahakkuku iddiasıyla açılan ve istirdat davasına dönüşen menfi tespit davasına ilişkin gerekçeli kararı.

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin, ticari hizmet sözleşmesinden kaynaklanan elektrik aboneliği trafo kaybı bedeli faturasının haksız tahakkuku iddiasıyla açılan ve istirdat davasına dönüşen menfi tespit davasına ilişkin gerekçeli kararı.

Özet: Davacı bir şirketin, elektrik aboneliğini geçici olarak kapattırdığını ve enerji kullanmadığını iddia ederek, davalı elektrik tedarikçisinin haksız yere tahakkuk ettirdiği yüksek meblağlı trafo kaybı faturasından borçlu olmadığının tespiti amacıyla açtığı menfi tespit davası, yargılama sırasında ihtilaflı fatura bedelinin ödenmesiyle istirdat davasına dönüşmüştür; mahkeme, davacının geçici kapatma talebine rağmen çıkarılan faturanın hukuka aykırılığını ve tahsil edilen bedelin geri iadesi talebini, yerinde keşif ve tüketim endekslerini inceleyerek değerlendirmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLLERİ :

DAVA : İstirdat (Ticari Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 28/05/2022

KARAR TARİHİ : 15/04/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketle Hacize köyü mevkii, .....Mah.'de kurulu trafoya söz konusu adreste .....tarihinde .....tesisat numarası ile davalı kurumla elektrik aboneliği sözleşmesi akdedildiğini, müvekkili firma tarafından 2018 yılı 5. ayında son çıkan fatura bedeli ödendikten sonra aboneliğinin geçici olarak kapatılması için talepte bulunulduğunu, o tarihten beri müvekkili şirketin enerji kullanmadığını, davalı şirket tarafından müvekkil firmaya herhangi bir fatura tahakkuk ettirilmediğini, müvekkili firma tarafından .....tarihinde mevcut aboneliğin iptali istemli dilekçesi üzerine davalı şirketin Diyarbakır İl Müdürlüğü tarafından .....ile .....tarihleri arasındaki trafo kaybını kapsayacak şekilde .....son ödeme tarihli, .....fatura nolu 11.525,30 TL bedelli fatura tahakkuk ettirildiğini, müvekkili şirket tarafından fatura içeriğine yapılan itiraz üzerine davalı kurumun, .....-.....-.....sayılı yazısı ile müvekkili şirketin itirazı hakkında "geçici kapatma talebinize dair tarafımıza yazılı olarak herhangi bir başvuru bulunmadığından işlem yapılamamaktadır." şeklinde cevap verildiğini, müvekkili şirketçe aboneliğin geçici olarak kapatılması talebinin yapıldığı 2018 yılı 5. ayından beri hiç tüketim yapılmaması, davalı şirket tarafından herhangi bir fatura tahakkuk ettirilmemesi nazara alındığında, zikredilen ve davalı şirket tarafından geçici kapatma talebine dair yazılı bir başvurunun bulunmadığı yönündeki cevabi yazısının gerçeği yansıtmadığını açıkça gösterdiğini, tahakkuk ettirilen faturanın müvekkili şirket tarafından hiç kullanılmayan enerjiye istinaden salt trafo kaybı nedeniyle tahakkuk ettirildiğini, hangi tarifeye göre ve nasıl hesaplandığı belli olmayan bir suretle müvekkili şirket hakkında fahiş bir tutarda fatura tahakkuk ettirilmesinin haksız ve yasal düzenlemelere aykırı olduğunu, müvekkilinin .....tesisat nolu abonelik nedeniyle davalı şirkete .....son ödeme tarihli, .....nolu 11.525,30 TL bedelli fatura nedeniyle borçlu olmadığının tespit edilmesini, tarafça arabulucu dava şartı yerine getirildiğini, (Arabuluculuk numarası:.....) başvuru sonucu davalı şirket ile anlaşmaya varılamadığını, müvekkili şirketin; .....tesisat nolu abonelik nedeniyle davalı şirkete .....son ödeme tarihli, .....nolu 11.525,30 TL bedelli fatura nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitini, dava konusu faturaya ilişkin icra takibinin durdurulması yönünde tedbir kararı verilmesini, ara buluculuk faaliyetinin anlaşmazlık ile sonuçlanması nedeniyle, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 16/2-c maddesi gereğince maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından davalı aleyhine açılan menfi tespit davasının haksız ve dayanaksız olduğu, davalı tarafından ileri sürüldüğünü, davalı, öncelikle davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süreye uğradığını, dava konusu faturalara davacının yasal sekiz günlük süre içinde itiraz etmediğini ve bu nedenle fatura içeriğini kabul etmiş sayıldığını belirtmediğini, ayrıca, davalı faturaların Elektrik Tarifeleri Yönetmeliği ve ilgili mevzuata uygun olarak düzenlendiğini, tüketim endeksine dayalı olduğunu ve herhangi bir usulsüzlük bulunmadığını ifade ettiğini, davalı, davacının borçtan kaçınma amacıyla hareket ettiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava konusu, ticari hizmet sözleşmesi kapsamında davalı şirket tarafından trafo kayıp bedeli olarak davacı şirkete düzenlenen elektrik enerjisi kullanımı faturasından kaynaklı menfi tespit istemine ilişkindir.

Davacı vekilince ön inceleme duruşmasında tespiti istenen borcun tamamının ödendiği, abonelik depozitosundan 8 küsür bin TL, Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyası ile de borçlu olunmadığının tespiti istenen borcun geri kalanının tahsil edildiği, davanın istirdat davasına dönüştüğü bildirilmiştir. Bu kapsamda dava konusunun istirdat talebine dönüştüğü tahsilatın gerçekleştiği tarihler dikkate alındığında istirdat isteminin hak düşürücü süre içerisinde dava edildiği anlaşılmakla işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

Mahkememizce "Hacize köyü mevkii, .....Mah., de kurulu" trafoda yerinde inceleme yapılmak ve elektrik sayacının incelenmesi suretiyle, dosya içerisinde bulunan tüketim endeksleri gözetilerek davacı şirkete ait davaya konu edilen .....ile .....tarihleri arasındaki trafo kaybını kapsayacak şekilde .....son ödeme tarihli, .....fatura nolu 11.525,30 TL bedelli faturanın tahakkukunun uygun olup olmadığı ve tahakkuk edilmesi gereken tutarın belirlenmesi hususunda elektrik mühendisi bilirkişiden rapor alınmıştır.

.....tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Dava konusuna ilişkin dosya üzerinde yapılan incelemeler neticesinde; Dağıtım sistemine bağlanan trafoların yük altında ve boşta iken bir kayıp oluşturduğu, trafoların demir ve bakır kayıpları adı altında oluşturduğu kayıplar tedarikçi şirket üzerinden Perakende faturalarına yansıtıldığını, dosya ekindeki faturada bu bedelin ne şekilde oluşturulduğu ve yansıtıldığı bilinmediğinden fatura özelinde hesaplama yapmak mümkün olmadığı" raporda ibraz edilmiştir.

İlgili raporun ibrazı akabinde Mahkememizce davalı şirkete müzekkere yazılarak; .....numaralı faturada okuma bilgisi ilk endeks tarihinin ve okuma bilgisi son endeks tarihi .....olduğu söz konusu faturada belirtilen tarihler arasında fatura okuması yapılmamasının sebebinin bildirilmesinin istenilmesine, ayrıca ilgili faturada ilk endeks ve son endeks enerji tüketim miktarları arasında çok büyük bir farklılık olmadığı hususu nazara alınarak, fatura detayına enerji bedeli olarak yansıtılan tutarın ve trafo kaybı olarak yazılan bedelin hangi usul ve esaslara göre faturaya yansıtıldığı hususunun sorulmasına ve bu husustaki çelişkilerin aydınlatılması hususunda cevap verilmesi, .....tesisat nolu aboneliğe ait detaylı endeks dökümünün gönderilmesi istenilmiştir. İlgili müzekkereye cevaben davalı vekilince .....tarihli beyan dilekçesi sunulmuştur.

İlgili beyan dilekçesi akabinde alınan .....tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Dosya eki incelendiğinde kök raporda daha önce belirtmiş olduğumuz hususların dışında herhangi bir bulgu ve belge olmadığı için hem davalı hemde davacı açısından karar vermek imkansızdır. Davalı şirketin ilgili faturayı ilgili yönetmeliğe istinaden oluşturduğuna dair trafo kayıplarının dayanağı olan yönetmeliği dava dosyasına eklediği gözükmektedir. Lakin bu ilgili faturanın neye istinaden oluşturulduğunu ve davacının daha önce kullanım yaptığı tesisatın endeks dökümünü sunmadığı gözükmektedir. Ayrıca ilgili kolluk kuvvetinin yazısında davacının geçici kapatma verdiğini beyan ettiği trafonun başkaları tarafından kullanıldığını ortaya koymaktadır. Bu durum trafo kayıplarının oluşmasına ve sayaçta bir endeks oluşmasına neden olur ki bu da tesisatın iptali esnasında fatura edilmesi normal bir süreçtir. Eldeki belgeler eşliğinde yeni bir rapor tanzim etmek mümkün değildir.

" şeklinde rapor ibraz edilmiştir.

İlgili ek rapordaki eksikliğin belirtilen hususlar açısından davalı şirkete ve dava dışı DEDAŞ'a müzekkere yazılarak davacıya ait .....tesisat numaralı aboneliğe ilişkin tüm tesisat endeks dökümlerinin ivedi olarak mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

Davalı tarafça endeks dökümünün sunulması akabinde alınan .....tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Dava dosyasına eklenen yeni veriler incelendiği davacı adına .....tesisat numaralı ticarethane aboneliğin .....tarihlinde oluşturulduğu ve sözleşme gücü 60 KWA gücünde olduğu, davaya konu tüketimin tesisat endeks dökümünden de anlaşılacağı üzere üzerinde akım ve gerilim yükü bulunan 100 KVA gücündeki trafonun trafo kayıplarından oluştuğu, dosya ekindeki tesisat endeks dökümü incelendiğinde tüketim endeksinin aslında .....tarihinden tahakkuk edildiği .....tarihine kadar olan süreyi kapsadığı, davacının aboneliğinin oluşturulduğu tarih olan .....tarihinden tüketim endeksinin değişmemeye başladığı tarih olan .....tarihine kadar sadece 2 adet faturası oluşturulduğu, aynı zamanda .....tarihinden .....tarihine kadar olan sürede davalı şirketin birden çok 5 defa daha aboneyi okumaya gittiği gözüktüğü, tesisat endeks dökümünün detaylı incelenmesinde davalı şirketin okuma alınamayan dönemler için trafo kayıplarını içeren faturaları davacıya yansıttığı lakin .....- .....tarihleri arasını kapsayan bir tüketimi fatura etmesinde mevzuatsal açıdan bir sakıncası olmadığı, okunmayan dönem çok uzun olduğu için davalı şirketin bu tüketimi hangi birim fiyatlar ile yansıttığı net olmadığını, .....- .....tarihleri arasında birden çok tarife dönemi gelip geçtiği göz önüne alınırsa davalı şirketin bu dönemlerin ortalamasını alması ve hesaplamasını ona göre yapmış olması muhtemel olduğu, davacının tahliye talebinin olmadığı noktada davalı şirketçe trafo kayıplarının müşteriye yansıtılması mevzuatça uygun olduğu" raporda ibraz edilmiştir.

.....tarihli ek raporda net bir hesaplamanın yapılmadığı dikkate alınarak; davacı itirazlarının karşılanması, davalı vekilin tarafından sunulan .....tarihli beyan dilekçesi ve eklerinde belirtilen hesaplama tekniğinin uygun olup olmadığı ve kayıp trafo bedelinin hesaplanması yönündeki tüm yasal mevzuatlar değerlendirilerek fatura konusu gün sayısı ile ilgili tarihlerdeki tarife bedelleri ayrı ayrı belirlenerek tahakkuk ettirilen kayıp trafo bedelinin uygun olup olmadığı, davacının kayıp trafo bedelinden sorumlu olup olmadığı, sorumlu olduğu taktirde davacının ilgili faturadaki kayıp trafo bedelinden hangi miktar ile sorumlu olduğu yönünde detaylı ve açıklayıcı net hesaplamanın yapılması ile ek rapor tanzim edilmesi istenilmiştir.

Mahkememizce net hesaplamanın yapılması hususunda dosyanın tevdi edilmesi akasinde sunulan .....tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Yapılan teknik inceleme sonucunda; tahakkuk ettirilen enerji miktarının trafo boşta kaybından kaynaklandığı, hesaplamanın yürürlükteki EPDK tarifelerine uygun olduğu, toplam 11.525,30 TL bedelin teknik ve matematiksel olarak doğru olduğu, davacının söz konusu kayıp trafo bedelinden sorumlu bulunduğu" raporda ibraz edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı ile Mahkememizce teknik hesaplama yönünden alınan .....tarihli ve .....tarihli ek raporların birlikte değerlendirilmesi neticesinde; davalı tarafça tahakkuk ettirilen dava konusu .....nolu 11.525,30 TL bedelli faturanın trafo kayıp bedeline istinaden aboneliğin sonlandırılması talebi sonucunda düzenlendiği, davacının geçici kapatma talebinde bulunduğu süreç sonrasında ilgili aboneliğin bağlı bulunduğu trafonun başkaları tarafından kullanılmaya devam ettiği, bu nedenle geçici kapatma sonrası davalı şirketin okuma alınamayan dönemler için trafo kayıplarını içeren faturaları .....- .....tarihleri arasını kapsayan dönem açısından tahakkuk ettirmesinin yasal mevzuata uygun olduğu, tahakkuk ettirilen enerji miktarının trafo kaybı miktarının ilgili trafoya bağlı aboneliklere yansıtılmasından kaynaklandığı, davacı aboneliğinin geçici kapatma sürecinde de ilgili trafoya bağlı kalmaya devam ettiği, trafo kayıp bedeli açısından okuma yapılmayan dönemlere yönelik yapılan hesaplamanın yürürlükteki EPDK tarifelerine uygun olduğu, toplam 11.525,30 TL trafo kayıp bedelin teknik ve matematiksel olarak doğru olduğunun raporda ibraz edildiği ve ilgili raporun tekniğine uygun şekilde hazırlandığını anlaşıldığı, bu kapsamda davacının fatura edilen kayıp trafo bedelinden sorumlu olduğu anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL maktu karar ve ilam harcının, başlangıçta yatırılan 196,83 TL peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 535,17 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 11.525,30 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak ile davalıya verilmesine,

7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim