İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin, otoyol ve köprü ihlalli geçişlerinden doğan alacağa ilişkin icra takibine itirazın iptali davasında ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, davacı otoyol işletmecisinin, davalıya ait araçların ücret ödemeden yaptığı geçişler nedeniyle başlatılan icra takibine davalının itirazının iptali talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesinin itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar vermesi üzerine davalının kararı istinaf etmesini konu almaktadır; istinaf başvurusunda davalı, görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olması gerektiğini, bilirkişi raporunun yetersizliğini, geçişler sırasında HGS/OGS hesaplarında bakiye bulunduğunu, davacının bakiye olmasına rağmen tahsilat yapmadığını, gecikmeyle fahiş tutarda alacak talep edilmesinin hakkın kötüye kullanılması olduğunu ve kararın hukuka aykırı olduğunu iddia etmektedir.
T.C.
İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ17. HUKUK DAİRESİDOSYA NO:2022/1213 EsasKARAR NO:2026/763T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ:İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ:31/01/2022NUMARASI:2020/676 Esas, 2022/79 KararDAVANIN KONUSU:İTİRAZIN İPTALİ KARAR TARİHİ:21/05/20266100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Köprüsü ve ... Otoyolunun (Otoyol) işletmesinin müvekkili tarafından yürütüldüğünü, davalıya ait araçlar ile 30.08.2019 - 05.11.2019 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçiş yapıldığını, alacağın tahsili amacıyla İstanbul 12. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin davalının itirazı üzerine durduğunu belirterek icra takibine karşı yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin adresi itibariyle Dörtyol mahkemelerinin yetkili olduğunu, ayrıca müvekkili tacir olmayıp tüketici olduğundan görevli mahkemenin de tüketici mahkemesi olduğunu, müvekkilinin, adına kayıtlı... ve ... plaka sayılı araçların OGS hesaplarında yeterli bakiye bulundurduğunu, ancak davacı şirkete ait köprülerden geçiş yapıldığında bazı zamanlarda bu hesaplardan ödeme düşülmeyerek geçişlerin ihlalli geçiş olarak adlandırıldığını, sistemden para çekilmemesinin sorumluluğunun müvekkiline yansıtılamayacağını, ihlalli geçişlerin hiçbir şekilde müvekkiline bildirilmediğini belirterek davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini savunmuştur. İLK DERECE MAHKEME KARARI:İlk derece mahkemesince; davacıya ait olan ücretli ... Köprüsü ve bağlı otoyollarından davalıya ait ... ve... plakalı ticari araçlar ile 30/08/2019 ve 05/11/2019 tarihleri arasında ihlalli geçişler yapıldığı, davalı tarafından bu geçişlerden kaynaklanan geçiş ücretinin işbu geçişlerden itibaren 15 günlük yasal süresinde ödenmediği, davalı tarafından buna ilişkin herhangi bir delilin de sunulmadığı, bilirkişi raporunun usul ve yasaya uygun olduğu gerekçelerine istinaden davanın kabulü ile, davalı tarafından İstanbul 12. İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin aynen devamına, asıl alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar verilmiştir.İSTİNAF NEDENLERİ:Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde; müvekkili tacir olmayıp tüketici olduğundan görevli mahkemenin de tüketici mahkemesi olduğunu, bilirkişi ek raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, kök ve ek rapora yönelik itirazlarının değerlendirilmediğini, bilirkişi tespitlerinin aksine müvekkilinin, HGS ve OGS cihazlarında yeterli bakiye olmadan otoyol ve köprülerden geçiş yapmadığını, yeterli bakiye olmasına rağmen davacının kesinti yapmadığını, ek raporda belirtilen geçiş sayılarını ve tarihlerini kabul etmediklerini, bu nedenle aynı gün içerisinde 12'den fazla geçiş olacak şekilde hesaplama yapılmasının hukuka ve usule aykırı olduğunu, bilirkişi tarafından yapılan hesaplama ile fahiş bir miktar tespit edildiğinden kabulünün mümkün olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafından ücretsiz geçişler karşısında uzun bir süre işlem yapılmayarak yüksek miktarda ücret talep edilmesinin hakkın açıkça kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, ayrıca yeterli bakiye bulunmadığı zamanlarda geçiş tarihinden sonra 15 gün içerisinde bakiye yüklenmesine rağmen davacı tarafından geçiş ücretlerinin tahsil edilmediğini, bilirkişi tarafından "Gecikme cezası" adı altında geçiş ücretinden 4 kat fazla ceza belirlenmesi ile HGS ve OGS cihazlarında bakiye varken davacı tarafından tahsili yapılamayan geçiş ücretlerinin de toplam alacak miktarına dahil edilmesinin kabul edilemez olduğunu, davacının yeterli bakiye olmasına rağmen geçiş ücretini alamamasından müvekkilinin sorumluluğunun olmadığını, sonuç olarak takibin devamı ile icra inkar tazminatına karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde, istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:Dava, ihlalli geçiş ve ceza ücreti ile takip öncesi işlemiş faiz ve KDV alacağının tahsili amacıyla yapılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf başvurusunda ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.Davacının, davalı hakkında İstanbul 12. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında, 15.893,75 TL asıl alacak (Geçiş ücreti/para cezası), 277,12 TL işlemiş faiz ve 49,88 TL KDV olmak üzere toplam 16.220,75 TL'nin tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlattığı, davalının takibe ve borca karşı itirazda bulunduğu, itirazın davacı alacaklıya tebliğine dair bir belgeye rastlanmadığından işbu itirazın iptali davasının yasal süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.Davalı vekili istinafında görevli mahkemenin Tüketici Mahkemesi olduğunu ileri sürmüş ise de, ihlalli geçiş iddiasına konu... ve ... plakalı araçların cinsi "çekici" olarak kayıtlı olup buna göre davanın Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.Bilirkişi tarafından sunulan 26/07/2021 tarihli raporda; CD görüntüleri ve ihlalli geçiş provizyon sorgulama listelerinin incelenmesi sonucunda, geçiş görüntüleri ile provizyon sorgu listedeki bilgilerin örtüştüğü, davalının sahipliğinde olan... plakalı aracı ile 30.08.2019 tarihi ile 05.11.2019 tarihleri arasında 12 kez, ... plakalı aracı ile 30.08.2019 tarihi ile 05.11.2019 tarihleri arasında 30 kez olmak üzere toplam 42 kez geçiş yaptığı, ...Bankasının araçlara ait OGS bakiyelerini gösteren ekstrelerin incelenmesirde, araçların geçişi sırasında hesap bakiyesinin yetersiz veya (-) bakiye verdiği, davalının yükleme yapması sonucunda bazı geçişlerin geriye dönük alındığı, ihlalli geçiş olarak iddia edilen tarih ve saatlerde geçiş bedellerinin tahsil edilemediği, davalı tarafından yapılan yüklemelerin ödenmeyen geçiş bedellerine yetmediği için tahsil edilemediği, Karayolları Genel Müdürlüğünün yazı cevabına göre, ... plakalı aracın ...Bankası Şubesinden OGS hesabının 01.07.2016 tarihinde açıldığı, OGS ürününün "İade Nedeni ile iptal - Etiket Aktif - Saha Kara Listesinde / Banka Kara Listesinde" bilgilerinin olduğu, 08.09.2020 tarihinde hesabın kapatıldığı, ... plakalı aracın ...Bankası Şubesinden açılan OGS üyeliğinin aktif olduğu, "Hesap Aktif - Etiket Aktif - Düşük Krediler Listesinde" bilgilerinin olduğu, ... plakalı aracın ...bank Şubesinden OGS üyeliğinin aktif olduğu, "Hesap Aktif - Etiket Aktif - Saha Kara Listesinde / Banka Kara Listesinde" bilgilerinin olduğu, davalının gerçek kişi tacir olduğu, aracın yük taşımacılığında kullanılan "çekici" tabir edilen ticari araç olduğu, davalının, HGS/OGS cihazında yeterli bakiye varken geçiş anında değişik sebeplerden ücret alınamadığında cihazın uyarı sinyali vermesi sonucunda 15 gün içerisinde yanlışlığı giderecek yeterli süresi olduğu, davalının değişik kanallardan sahipliğindeki araçların plaklarını sorgulayarak borç durumunu öğrenebileceği, HGS/OGS cihazını doğru bir şekilde kullanma, çalışır vaziyette tutma ve cihazlara bağlı hesaplarını her zaman müsait olarak tutmanın davalının sorumluluğunda olduğu, davacının icra takibine konu bedelleri talep edebileceği bildirilmiştir.Bilirkişi tarafından sunulan 04/11/2021 tarihli ek raporda; mahkemece celp edilen davalıya ait araçlara ilişkin hesap hareketleri incelendiğinde, araçların geçişi sırasında hesap bakiyesinin yetersiz veya (-) bakiye verdiği, davalının yükleme yapması sonucunda bazı geçişlerin geriye dönük alındığı, ihlalli geçiş olarak iddia edilen tarih ve saatlerde geçiş bedellerinin tahsil edilemediği, davalı tarafından yapılan yüklemelerin ödenmeyen geçiş bedellerine yetmediği için tahsil edilemediği, ... plakalı araç ile 30.08.2019 - 18.09.2019 tarihleri arasında 18 gün içerisinde 12 kez ihlalli geçiş yapıldığı, davalının 1 günde 12 kez ihlalli geçiş yapılmasının imkansız olduğu yönündeki itirazının makul olmadığı, ... plakalı araç ile 16.09.2019 - 5.11.2019 tarihleri arasında yaklaşık 50 günde 30 kez ihlalli geçiş yapıldığı, davalının, davacının işletmeciliğinde olan köprü ve yollardan ücret ödemeden ihlalli geçişler yaptığı ve 15 günlük süre içerisinde ödeme yapmadığı, sonuç olarak kök raporda yer verilen kanaat ve görüşlerde bir değişiklik olmadığı bildirilmiştir.Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir...” hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir. 6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir. 6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında "... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda ihlal sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. Somut olayda, 30/08/2019 - 05/11/2019 tarihleri arasında... ve ... plakalı araçların, davacı şirketin işlettiği köprü ve otoyollardan HGS/OGS bakiyesi yetersizken ücretsiz geçiş yaptığı, davalı tarafından yapılan yüklemeler ile geriye dönük bazı geçişler tahsil edilmiş olsa da, ihlalli geçişe konu tarih aralığındaki geçiş bedellerinin tahsil edilemediği bilirkişi raporu ile tespit edilmiş olup buna göre, söz konusu araçlar ile gerçekleştirilen geçişlerin ihlalli olduğu, davacının ihlal sebebi ile davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı, geçiş esnasında ödeme olmadığında ve OGS/HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalının geçiş ücretini ödemek zorunda olduğu gibi ayrıca ihlali izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin usulüne uygun olarak ödenmemesi halinde ceza tutarının da ödenmesi gerektiği, davalının iddiasının aksine bilirkişi tarafından aynı gün için değil 30/08/2019 - 05/11/2019 tarihleri arasında toplam 12 geçiş yapıldığının (... plakalı araç) tespit edildiği, sonuç olarak ihlalli geçiş ücreti ve ceza tutarının ödenmediği, davalının borç tutarını tahkik ve tayin etmesi mümkün olduğundan takip konusu alacağın likit olduğu anlaşılmakla Mahkemece tesis edilen kararda bir isabetsizlik görülmemiştir.Açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince tesis edilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/676 Esas, 2022/79 Karar sayılı ve 31/01/2022 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 bendi gereğince esastan REDDİNE,2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan davalı tarafından yatırılan 277,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 455,00 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,3-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 bendi ile aynı Kanunun 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.21.05.2026