Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, bir sözleşmeden kaynaklanan 50.000 USD senet borçsuzluğu, alacak ve araç iadesi talepli menfi tespit davası.
Özet: Bu menfi tespit davasında davacı, taraflar arasındaki sözleşmenin haksız feshedildiğini, bu nedenle davalı aleyhine başlatılan icra takibine konu senede istinaden borçlu olmadığının tespitini, sözleşmeden kaynaklanan alacaklarının ve kuruma tahsis edilen araçlarının iadesini veya bedellerinin ödenmesini talep ederken; davalı taraf, sözleşmenin davacının yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle haklı feshedildiğini ve teminat senedi iddiasının ispata muhtaç olduğunu savunarak davanın reddini istemiş, mahkeme ise taraflar arasındaki sözleşmeler, protokoller ile araç temini ve ödeme planlarına ilişkin detayları değerlendirmeye almıştır.
T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye YetkiliANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARARESAS NO : 2020/487 EsasKARAR NO : 2025/72HAKİM : ... ... KATİP : ... ...DAVACI : ... - (T.C. Kimlik No:...) ...VEKİLİ : Av. ... - ....DAVALI : ... - ... ...VEKİLLERİ : Av. ... - .... Av. .... Av. ... - ....DAVA : Menfi Tespit (... Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 07/10/2020KARAR TARİHİ : 05/02/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİHİ : 05/03/2025Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (... Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında 31/07/2015 tarihli .... ve eki cari hesap sözleşmesi imzalandığını, sözleşme kapsamında müvekkilinin davalının ....'nin işletilmesini üstlendiğini, müvekkilinin sözleşme gereğince üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini ancak buna rağmen davalının sözleşmeyi haksız olarak feshettiğini, müvekkilinin sözleşmenin kurulmasına güvenerek masraflar yaptığını ve 100.000,00-150.000,00 civarında hakedişinin ödenmediğini, ayrıca müvekkiline ait olup acentenin kullanımına tahsis edilen ... plakalı ve ... plakalı araçlarında iade edilmediğini, ayrıca müvekkilinin davalı tarafa teminat olarak verdiği 29/01/2018 tanzim, 28/02/2018 vade tarihli 50.000,00 USD tutarlı senet nedeniyle .... Esas sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine icra takibine girişildiğini, davalının takipte haksız olduğunu, müvekkilinin yapılan takibe dayanak senet nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile, 31/07/2015 tarihli ... Sözleşmesinden kaynağının belirlenmesine sözleşmeden kaynaklı alacağının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000,00 TL'sinin ve ... plakalı ve ... plakalı araçların aynen teslimi mümkün olmaması halinde bedellerinin şimdilik 1.000,00 TL'sinin davalıdan tahsiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı taraf ile yapılan ... sözleşmesi gereği davacı yanın yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkiline vermesi gerek ödemeleri yedinde tuttuğunu bu nedenlerle sözleşmenin haklı olarak feshedildiğini, davacı hakkında başlatılan takibe dayanak senedin teminat olarak verildiği iddiasının soyut iddiadan ibaret olduğunu ve davacı tarafça ıspatlanması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:Dava, Davacı aleyhine başlatılan .... Esas sayılı icra takip dosyasına dayanak 29/01/2018 tanzim, 28/02/2018 vade tarihli 50.000,00 USD tutarlı senet nedeniyle başlatılan takipteki 152.000,00 TL'den borçlu olmadığının tespiti ile 31/07/2015 tarihli .... kaynaklı alacak ve ... plakalı ve ... plakalı araçların aynen teslimi mümkün olmaması halinde bedellerinin istemine ibarettir.Taraflar arasında 01.09.2016 tarihli ... Sözleşmesi Ve Protokolün imzalandığı, Protokolün, 'Araçların ... Hizmetine Sunulması' başlıklı 4. Maddesinde, "... Kargo kullanım ve zilyetliğinde bulunan ... Plakalı ... marka ... model ... motor numaralı şirket araçları ve 2 adet özmal aracı ile hizmet verecek olup, araca ait tüm giderler masraf tablosuna eklenmiştir. İş bu protokolün imzalanmasını ve ekli cari hesap sözleşmesinde belirtilen peşinatın fiilen ödenmesi ve ... Kargo ile ... arasında düzenlenecek devir teslim tutanağının karşılıklı imzalanmasını takip eden üç işgünü içerisinde ... hizmetine sunulacaktır. Araçların mülkiyet devirlerinin ise İş bu protokolün imza tarihinde ... Kargo mülkiyetinde bulunan araçların mülkiyet devirleri yukarıda ekli cari hesap sözleşmesinde belirtilen ödeme planındaki ödemelerin tamamının ... Kargoya ödenmesini takip eden bir aylık süre içerisinde ... lehine gerçekleştirilecektir. İş bu protokolün imza tarihinde ... Kargonun finansal kiralama yoluyla zilyedliğinde bulundurduğu araçların mülkiyet devirleri ise, söz konusu araçlara ait finansal kiralama sürelerinin sona ermesi ve ..." açıklamalarına yer verildiği, Protokolün not bölümünde ise "... plakalı şirket aracının 01.09.2016 tarihi itibariyle geri alınması nedeniyle güncellenmiştir." ifadesi yer almaktadır. Dosyada taraflar arasında imzalandığı belirtilen 31.07.2015 tarihli ... sözleşmesi tespit edilememiştir. Cari hesap sözleşmesinin incelenmesinde araç bedeli yönünden 9.966,00 Euro, demirbaş bedeli olarak 7.269,00 Euro olmak üzere toplam 17.235,00 Euro'nun ... acentesi tarafından ödeneceğinin belirtildiği, peşin ödenen miktarın 1.645,00 Euro, kalan miktarın 15.590,00 Euro olduğu, 15.590,00 Euro'nun 15.09.2015 tarihinde 509,00 Euro, bu tarihten sonra devam eden 15.10.2015-15.08.2016 tarihleri arasında 500'er Euro, 15.09.2016-15.06.2017 tarihleri arasında 875'er Euro ve 15.07.2017 tarihinde 831,00-Euro olarak ödeneceğinin kararlaştırıldığı hususları tespit edilmiştir. .... sayılı dosyası ile 152.260,00 TL asıl alacak ve 456,78 TL komisyon olmak üzere 152.716,78 TL üzerinden icra takibinin başlatıldığı, takip tarihinin 14.08.2018 tarihi olduğu; borçlusunun ..., kefilinin ... ve alacaklısının ... ... ve ... A. Ş. olarak gösterildiği, takip dayanağı olarak 29.01.2018 tanzim, 28.02.2018 vade tarihli ve 50.000,00 USD miktarlı senedin gösterildiği, senedin ön yüzünde teminat senedi olarak verildiğine dair bir kaydın yer almadığı görülmektedir. Davalı ... defterleri ise Talimat yoluyla incelenmiş olup, incelemeyi yapan mali müşavir bilirkişi ... düzenlemiş olduğu 27.04.2022 tarihli raporunda özetle ; davalının e-defter esasında tutulan 2015, 2016, 2017, 2018 yılı ticari defterlerinin aylık kayıtlarının süresinde ... sistemine girildiği, aylık ....'ların süresinde oluşturulduğu, 28.02.2018 tarihli 50.000,00 $ bedelli senedin davalı defterlerinde kayıtlı olmadığı, davacının ( 65.557,02 - 54.565,85 = ) 10.991,17 TL tutarında borçlu olduğu, ... plakalı aracın 2.protokolde araç ödeme planında yer aldığı, ... plakalı aracın ise yer almadığının bildirildiği görülmüştür.Mahkememizce taraf delilleri toplanarak taraflar arasındaki ... sözleşmesi ve ek sözleşmeler, takip dosyası dayanak senet sureti celbedilerek dosyaya konulmuş, konusunda uzman bir bilirkişiden rapor düzenlemesi istenilmiş, bilirkişi heyeti tarafından ... sözleşmesi ve dosya kapsamı incelenerek düzenlenen kök ve ek bilirkişi raporlarında özetle; Davalı şirketin davacıdan 48.818,52 TL alacaklı göründüğünü, ... Sözleşmesi Ek Protokolünde ... plakalı araçtan bahsedildiği, diğer araçtan bahsedilmediği, "Cari Hesap Sözleşmesi Ek-2' adlı belgede de tek bir araç bedelinden bahsedildiği, dosyada araç bedelinin ödendiği yönünde belge bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.Tüm dosya kapsamı ve deliller, taraflar arasındaki sözleşmeler kapsamı, tarafların kabulünde olan hususlar, bilirkişi raporları kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; Davalı ... tarafından, davacı ...' .... Noterliği kanalıyla gönderilen 24.11.2018 tarih ve .... sayılı ihtarnamede taraflar arasında imzalanmış olan keşideci şirketin .... bağlı .... davacı muhatap tarafından işletilmesine yönelik 31.07.2015 tarihli ... sözleşmesi, aynı tarihli ek protokol, aynı tarihli ek protokol niteliğinde cari hesap sözleşmesi ve alt kira sözleşmesindeki yükümlülüklere aykırı hareket edildiği belirtilerek sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiği, dosyada ... sözleşmesi bulunmadığından, sözleşme hükümleri yönünden bir tespit yapılamadığından mevcut durum itibariyle hangi tarafın sözleşme hükümlerine aykırı hareket ettiği yönünde bir tespit yapılamamıştır. Taraflarca imzalanmış olan "...." ve "Cari hesap sözleşmesi ek-2" başlıklı iki bila tarihli belge dosyaya ibraz edilmiş olup, bunlardan ilkinde ... plakalı aracın leasingli alım tutarı 9.965,99 € olarak belirtilmiş, ... plakalı araç için bedel ödendiğine dair bir delil ise dosyaya sunulmamıştır. "Cari hesap sözleşmesi ek-2" başlıklı ikinci belgede de plaka numarası belirtilmeden araç bedeli 9.966 € olarak belirtilmiş olup, bu durumda 9.965,99 € bedelin sadece ... plakalı araca ait olduğu değerlendirilmiştir. İkinci belgede ayrıca demirbaş bedelinin 7.269,00 €, iki kalemin toplamının 17.235,00 € olduğu, demirbaşın 1.645,00 € kısmının ödendiği ve bakiye 15.590,00 € borcun kaldığı belirtilmiş olup, bu tutar da 15.09.2015 - 15.07.2017 tarihleri arasında ödenmek üzere 23 aylık sıralı vadeye bağlanmış söz konusu ödemelerin yapıldığına dair dosyaya belge sunulmadığından araçların davacı adına tesciline yönelik talebin haklı olmadığı kanaatine varılmıştır. Davacının bir diğer talebi olan, takip dosyasına konu senet yönünden menfi tespit istemi ile ilgili olarak yapılan değerlendirme de,.... sayılı dosyası ile 152.260,00-TL asıl alacak ve 456,78-TL komisyon olmak üzere 152.716,78-TL üzerinden icra takibinin başlatıldığı, takip tarihinin 13.08.2018 tarihi olduğu; borçlusunun ..., kefilinin ... ve alacaklısının ... ... ve ... A. Ş. olarak gösterildiği, takip dayanağı olarak 29.01.2018 tanzim, 28.02.2018 vade tarihli ve 50.000,00-USD miktarlı senedin gösterildiği, senedin ön yüzünde teminat senedi olarak verildiğine dair bir kaydın yer almadığı, bu haliyle takip konusu senedin teminat senedi olarak verildiğinin davacı yanca ıspat edilmesi gerektiği ancak dosyaya bu hususta da bir delil veya belge sunulmadığı anlaşılmıştır. Davacının bakiye hakediş bedelinin tahsili talebi ile ilgili olarak ise, davacı taraf ticari defterlerini dosyaya sunmamış, buna karşılık dava konusu edilen ... şubesine ait 10.09.2015 - 31.01.2018 tarihleri arasında düzenlenmiş 30 adet hakediş raporunu ve eki listelerini sunmuş, dosyaya sunulan bu hakediş belgeleri incelenmiş olup, belgelerde davacının bakiye hakediş alacağı olduğuna dair bir belirleme yapılamamış, davacı ticari defterleri de incelenemediğinden, davacının kendi defterlerinde ne kadar alacaklı olduğu, hakedişi yapılmamış olmakla birlikte deftere kayıt edilen ilave bir hakediş olup olmadığının teyidi yapılamamış, keza davacı defter kayıtlarını davalı defter kayıtlarıyla karşılaştırma imkanı da olmamış, davalı defterleri üzerinde yapılan incelemede ise davalının davacıdan alacaklı olduğu hususu tespit edilmiştir. Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamına göre davacı tarafından dosyaya sunulan evraklar ile davacı taraf davalı ile aralarında bir ... sözleşmesi kapsamında davacı yan davadaki taleplerinin haklı olduğunu ıspat edemediği mahkememizce kabul edilmiş olup, davacı tarafa yemin delili hatırlatılmış, yemin deliline başvuracaklarını bildirmeleri üzerine davacı yana yemin metnini hazırlaması için süre verilmiş, hazırlanan yemin metni kapsamında davalı şirket yetkilisinin ikametgahı mahkemesi aracılığı ile yemine davet edilmiş ve davalı şirket yetkilisinin 17/07/2024 tarihli celsede ".... kaynaklı, ... Kargo adına kayıtlı olan ve sözleşme gereği davacı adına tahsis edilen ... plakalı araç bedelinin bir kısmının ile ... plakalı araç bedelinin ise tamamının davacı tarafından davalıya ödenmediğine" namusum, şerefim ve kutsal saydığım bütün inanç ve değerlerim üzerine yemin ediyorum." şeklinde yemini eda etmiş olduğu, bu kapsamda sübut bulmayan davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın REDDİNE, 2-Bu karar nedeniyle alınması gerekli 615,40 TL harcın peşin alınan 54,40 TL, 2.625,10 TL ile 1.605,29 TL tamamlama harcı toplamı 4.284,79 TL'den çıkartılarak geriye kalan 3.669,39 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 39.474,68 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davalı tarafından yargılama gideri bulunmadığına,6-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,7-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 1.320,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,Dair, davacı vekili Av. ..., Davalı Vekili Av. ...'ın yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.05/02/2025 Katip ... ¸e-imzalıdır. Hakim ... ¸e-imzalıdır.Not : Bu evrak 5070 sayılı Elektronik imza yasası kapsamında imzalanmıştır.